စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက် လတ်တလောဖြစ်ပေါ်လျက်ရှိသော အခြေအနေများနှင့်ပတ်သက်၍ နေ့စဉ်ထုတ်ပြန်ချက် အကျဉ်းချုပ်

ရကျစှဲ      ဖဖေောျဝါရီလ ၉ ရကျ၊ ၂၀၂၁ ခုနှဈ

ဖဖေောျဝါရီလ ၉ ရကျနေ့ နံနကျပိုငျးကတညျးက ရနျကုနျတိုငျးဒသေကွီး နှငျ့ အခွား တိုငျးနှငျ့ပွညျနယျမြားတှငျ စဈအာဏာရှငျဆနျ့ကငြျရေး အထှထှေသေပိတျမြားကို ဆကျလကျဆငျနှဲလကြျရှိကွသညျ။ ယနေ့တှငျ ရဲတပျဖှဲ့မှ အထှထှေသေပိတျအား အငျအားသုံးဖွိုခှငျးခဲ့သညျ့အပွငျ ပဈခတျခဲ့သညျ့အတှကျ ထိခိုကျဒဏျရာရရှိမှုမြားရှိခဲ့သညျ။ ထို့ပွငျ ပဲခူးတိုငျးဒသေကွီး၊ ပဲခူးမွို့၊ မကှေးတိုငျးဒသေကွီး၊ မကှေးမွို့၊ နပွေညျတောျ ကောငျစီနယျမွေ၊ နပွေညျတောျ နှငျ့ မန်တလေးတိုငျးဒသေကွီး၊ မန်တလေးမွို့တို့၌လညျး ရဲတပျဖှဲ့မှ လူထုအား မီးသတျပိုကျဖွငျ့ ဖွိုခှငျးခွငျး အကွမျးဖကျဖမျးဆီးမှုမြားပွုလုပျခဲ့ပါသညျ။

ယနေ့ ညနေ (၄) နာရီအခြိနျဝနျးကငြျခနျ့တှငျ နပွေညျတောျကောငျစီနယျမွေ၊ နပွေညျတောျ၌ ရဲတပျဖှဲ့မှ ငွိမျးခမြျးစှာ ဆန်ဒထုတျဖောျသူမြားအား ပဈခတျဖွိုခှငျးခဲ့၍ (၄) ဦး  ဒဏျရာရရှိခဲ့ပွီး ဆေးကုသမှု ခံယူလကြျရှိသညျ။ ၎င်းငျးတို့အနကျမှ ဦးခေါငျးတှငျ ကညြျထိမှနျ၍ ပွငျးထနျစှာ ဒဏျရာရရှိခဲ့သော အသကျ (၁၉) နှဈအရှယျ မမွသှဲ့သှဲ့ခိုငျသညျ အသကျအန်တရာယျ စိုးရိမျရသညျ့အပွငျ  အခွားအမြိုးသမီး (၁) ဦးမှာလညျး စိုးရိမျရဆဲအခွအေနတှေငျရှိနသေညျဟု သိရှိရ သညျ။  ငွိမျးခမြျးစှာ ဆန်ဒထုတျဖောျသူမြားအား လကျနကျအားကိုး၍ ပဈခတျခွငျးမှာ လုံးဝမဖွဈသငျ့ပါ။ သို့သောျလညျး မွနျမာနိုငျငံ၌ စဈအာဏာရှငျအဆကျဆကျ ငွိမျးခမြျးစှာဆန်ဒပွသညျ့ ပွညျသူလူထုမြားအား အသကျအန်တရာယျထိခိုကျစသေညျ့ အကွမျးဖကျဖွိုခှငျးခွငျးနညျးလမျးမြားကို အမွဲတစကေငြ့ျသုံးလကြျရှိသညျ။

အငျအားအသုံးပွုခွငျး၊ လကျနကျအသုံးပွုခွငျးတို့နှငျ့ပတျသကျ၍ တရားဥပဒစေိုးမိုးရေးဆောငျရှကျနသေညျ့ အာဏာပိုငျမြား လိုကျနာရမညျ့ အခွခေံမူမြား၏ အပိုဒျ ၅(ခ)တှငျ “ရဲတပျဖှဲ့ဝငျမြားသညျ ဒဏျရာရရှိမှု နှငျ့ ပကြျစီးမှုဆုံးရှုံးမှု အနညျးဆုံး ဖွဈအောငျဆောငျရှကျရမညျဖွဈပွီး လူ့အသကျကို တနျဖိုးထားရမညျဟု ဖောျပွထားသညျ။ ကညြျအစဈဖွငျ့ဖွဈစေ၊ ရာဘာကညြျဖွငျ့ဖွဈစေ ငွိမျးခမြျးစှာ ဆန်ဒထုတျဖောျသူမြားအား ပဈခတျခွငျးသညျ အဆိုပါနညျးနာမြားကို ခြိုးဖောကျခွငျးဖွဈသညျ။ ဆန်ဒပွသူမြား၏ အသကျအန်တရာယျမထိခိုကျရေးအတှကျ ရဲတပျဖှဲ့တှငျတာဝနျရှိကွောငျးကို ကုလသမဂ်ဂ လူ့အခှငျ့အရေး ဆိုငျရာ မဟာမငျးကွီးရုံး၏ အသကျအန်တရာယျမပွုသောအငျအားသုံးမှု လမျးညှနျခကြျ လကျစှဲစာအုပျတှငျ တိကြ ရှငျးလငျးစှာဖောျပွထားသညျ။

မွနျမာနိုငျငံရဲတပျဖှဲ့က ဆန်ဒပွလူအုပျကို ဖွိုခှငျးရနျအတှကျ မကြျရညျယိုဗုံးနှငျ့ မီးသတျပိုကျမြားဖွငျ့ပါ စနဈတကြ အသုံးပွုရုံမြှမက ငွိမျးခမြျးစှာဆန်ဒပွနသေညျ့ ပွညျသူမြားအား ကညြျဆံအစဈမြား၊ ရာဘာကညြျဆံမြားဖွငျ့ ပဈခတျရနျ လညျး ဦးတညျခြိနျရှယျထားလကြျရှိခဲ့သညျ။ ပွညျသူ့ဝနျထမျးမြား၏ လုပျငနျးခှငျမဝငျဘဲ အာဏာဖီဆနျဆန်ဒပွမှု စကတညျးက မကြျစိကနျးစသေော၊ သှေးထှကျသံယိုဖွဈစေ၍ မှနျးကပြျလောကျအောငျ အငျအားပွငျးသော အဓိကရုဏျးဖွိုခှငျးရေး ရမှေုတျကားမြားကို တဈနိုငျငံလုံးအနှံ့ ဖွနျ့ကကြျခထြားခဲ့သညျ။

၂၀၀၈ ဖှဲ့စညျးပုံအခွခေံဥပဒေ၏ အခနျး (၇)၊ အပိုဒျ (၃၅၃) တှငျ “မညျသူ့ကိုမြှ တညျဆဲဥပဒနှေငျ့အညီမှတဈပါး အသကျအန်တရာယျကို ဖွဈစေ၊ ပုဂ်ဂိုလျဆိုငျရာ လှတျလပျမှုကို ဖွဈစေ နဈနာဆုံးရှုံးမှုမရှိစရေ” ဟုဖောျပွထားသညျ။  ၂၀၀၈ ဖှဲ့စညျးပုံအခွခေံဥပဒေ အရ စဈတပျမှအာဏာသိမျးခွငျးသညျ တရားမဝငျဘဲ ထိုအကွမျးဖကျလုပျရပျမြားသညျ ဥပဒနှေငျ့ညီညှတျခွငျးမရှိပါ။

စဈတပျမှ နိုငျငံတကာလူ့အခှငျ့အရေးစံနှုနျးမြားကို လိုကျနာစရေေးနှငျ့ ဒီမိုကရစေီနညျးကရြှေးကောကျတငျမွှောကျထားသော အစိုးရကို အာဏာပွနျလညျအပျနှငျးစရေေးအတှကျ နိုငျငံတကာအသိုကျအဝနျးအနဖွေငျ့ အသအေခြာလုပျဆောငျရမညျ ဖွဈသညျ။

ယနေ့နံနကျအစောပိုငျးတှငျ ရဲတပျဖှဲ့မှ စဈကိုငျးတိုငျးဒသေကွီး၊ မုံရှာမွို့ရှိ စဈကိုငျးတိုငျးဒသေကွီး လူငယျရေးရာ ကောျမတီ မှ ကွီးကွပျထားသညျ့ လူငယျစငျတာကို စီးနငျးဝငျရောကျခဲ့ပွီး သပိတျမှောကျကြောငျးသားလူငယျမြားကို ဝငျရောကျရှာဖှေ ခဲ့သညျဟု သိရှိရသညျ။

နပွေညျတောျကောျစီ၊ နပွေညျတောျတှငျ ရဲအရာရှိ (၁) ဦး၊  မကှေးတိုငျးဒသေကွီး၊ မကှေးမွို့တှငျ ရဲတပျဖှဲ့ဝငျ (၃) ဦး၊ တနငျ်သာရီတိုငျးဒသေကွီး၊ မွိတျမွို့တှငျ ရဲတပျဖှဲ့ဝငျ (၁) ဦး တို့သညျ ပွညျသူမြားနှငျ့အတူ ပူးပေါငျး၍ ဆန်ဒထုတျဖောျခဲ့သညျ။

ဖဖေောျဝါရီလ ၉ ရကျနေ့ ဖမျးဆီးမှုမြားအနဖွေငျ့ စဈကိုငျးတိုငျးဒသေကွီးတှငျ အမြိုးသားလှတျတောျကိုယျစားလှယျ ဦးကြောျသောငျး၊ မန်တလေးတိုငျးဒသေကွီးတှငျ မန်တလေးမွို့တောျဝနျ ဒေါကျတာရဲလှငျ၊ အရပျသား ဦးဆနျးထှနျး၊ ကိုသကျပိုငျမှူး နှငျ့ ကိုစညျသူဖွိုး (ခ) စညျကွီး၊ ဒီဗှီဘီသတငျးဌာန၏ မန်တလေးအခွစေိုကျ  သတငျးထောကျ ကိုဘကွီးအောငျ အပါအဝငျ  လူ ၃ဝ ဦးခနျ့၊ ပဲခူးတိုငျးဒသေကွီးတှငျ တိုငျးဒသေကွီး (၁) လှတျတောျကိုယျစားလှယျ ဦးညှနျ့ရှေ၊ အရပျသား ဦးသိနျးလှငျ၊ ဦးအောငျကိုထှဋျတို့အပါအဝငျ (၁၃) ဦး၊  မကှေးတိုငျးဒသေကွီး၊ ပခုက်ကူမွို့နယျတှငျ လှတျတောျကိုယျစားလှယျ ဦးပိုကျကို၊ ပခုက်ကူ NLD ဒုဥက်ကဌ ဦးမြိုးမောျ၊ တကျကွှလှုပျရှားသူ ကိုမြိုးဇောျထှေး၊ ရခိုငျပွညျနယျ၊ တောငျကုတျမွို့နယျတှငျ အမြိုးသားဒီမိုကရစေီအဖှဲ့ခြုပျ (NLD)မှ မွို့နယျအဆငျ့ ပါတီ ခေါငျးဆောငျ နှဈဦး ဖွဈသညျ့ ဦးမငျးအောငျနှငျ့ ဦးသနျ့ဇငျဖွိုး၊ ရှမျးပွညျနယျ၊ ကြိုငျးတုံမွို့နယျတှငျ NLD ပါတီဝငျ ဦးမွငျ့စိုး၊ တနငျ်သာရီတိုငျးဒသေကွီး၊  မွိတျမွို့ဆန်ဒထုတျဖောျပှဲတှငျ ပွညျသူ့ဘကျမှရပျတညျမညျဟုဆိုကာ တကျရောကျဟောပွောခဲ့သညျ့ ရဲတပျသား ထှနျးအောငျလငျးတို့သညျ ဖမျးဆီးခွငျးခံခဲ့ ရသညျ။ 

ဖမျးဆီး၊တရားစှဲဆိုမှုမြားအနဖွေငျ့ ဖဖေောျဝါရီလ ၈ ရကျနေ့တှငျ မှနျပွညျနယျဝနျကွီးခြုပျ ဒေါကျတာအေးဇံကို နအေိမျ အကြုပျခြုပျခထြားရာမှ တခွားနရောသို့ ခေါျဆောငျ၍ ထိနျးသိမျးထားကွောငျးသိရှိရသညျ။ ၎င်းငျးပွငျ စဈကိုငျးတိုငျး ဒသေကွီး၊ ကလေးမွို့ NLD တှဲဘကျအတှငျးရေးမှူး ကိုကြောျကြောျမိုး၊ ရှမျးပွညျနယျ၊ တာခြီလိတျမွို့တှငျ NLD ပါတီအဖှဲ့ဝငျ ဦးကြောျမွငျ့ နှငျ့ မဇ်ဈိမလူမှုရေးအသငျးဥက်ကဌ ဦးတငျ့ဆှေ၊ မန်တလေးမွို့တောျစညျပငျသာယာရေးကောျမတီ (MCDC) ကောျမတီဝငျ ဦးကြောျဇယြေ၊ ရှမျးပွညျနယျ၊ တောငျကွီးမွို့တှငျ နိုငျငံရေးအကဉြျးဟောငျးတဈဦးဖွဈသညျ ဦးမွငျ့ဌေးတို့သညျ ဖမျးဆီးခွငျးခံခဲ့ရသညျ။ ကခငြျပွညျနယျ၊ ပူတာအိုမွို့တှငျ ဖဖေောျဝါရီလ ၈ ရကျနေ့၌ ဆန်ဒထုတျဖောျခဲ့ ကွသညျ့ လူငယျ (၄) ဦးသညျ သဘာဝဘေးအန်တရာယျဆိုငျရာစီမံခနျ့ခှဲမှုဥပဒဖွေငျ့ အမှုဖှငျ့ခွငျးခံထားရသညျ။ အမှုဖှငျ့ခွငျးခံရသညျ့ လူငယျမြားသညျ တိမျးရှောငျလကြျရှိကွောငျး သိရှိရသညျ။

ထို့ပွငျ ည ၈ နာရီအခြိနျတိုငျး အနယျနယျအရပျရပျမှ ပွညျသူမြားသညျ စဈအာဏာသိမျးမှုကို ဆနျ့ကငြျကွောငျး သံပုံးတီး၍ ဆကျလကျဆန်ဒထုတျဖောျခဲ့ကွသညျ။

သို့ဖွဈ၍ ဖဖေောျဝါရီလ ၁ ရကျနေ့မှ ယနေ့အခြိနျထိ စုစုပေါငျး ဖမျးဆီး၊ထိနျးသိမျးခွငျးခံထားရသူ (၁၉၀) ဦးထိရှိခဲ့ပွီဖွဈပွီး၊ ၎င်းငျးတို့အနကျမှ (၂) ဦးသညျ ထောငျဒဏျ (၂) နှဈစီ ခမြှတျခွငျးခံထားရကာ (၁၉) ဦးမှာ ပွနျလညျ လှတျမွောကျလာခဲ့သညျ။ ထို့ကွောငျ့ လကျရှိအခြိနျထိ ထောငျဒဏျခမြှတျခွငျးခံထားရသူ (၂) ဦးအပါအဝငျ (၁၇၁) ဦး မှာ ဆကျလကျ ထိနျးသိမျးခံ နရေဆဲဖွဈသညျ။

နိုငျငံရေးအကဉြျးသားမြား ကူညီစောငျ့ရှောကျရေးအသငျး (AAPP) မှ လကျရှိအခွအေနမြေားကို နေ့စဉျ စောငျ့ကွညျ့ မှတျတမျးတငျသှားမညျဖွဈပွီး စဈအာဏာသိမျးမှုနှငျ့ပတျသကျ၍ ဖမျးဆီး၊တရားစှဲဆို၊ပွဈဒဏျခမြှတျခွငျးခံထားရသူမြား၏ စာရငျးကို နေ့စဉျထုတျပွနျသှားမညျဖွဈသညျ။

နိုငျငံရေးအကဉြျးသားမြား ကူညီစောငျ့ရှောကျရေးအသငျး (AAPP)

ဒေါငျးလော့ရယူရနျ Recent Arrests List (Last Updated on 9 Feb 21)final