အသွင်ကူးပြောင်းရေးကာလ တရားမျှတမှု၊ စိတ်ကျန်းမာရေးနှင့် လူမှုစိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ပံ့ပိုးကူညီမှု

Brandon Hamber, ပါမောက္ခ John Hume နှင့် Thomas P. O’Neill in Peace, International Conflict Research Institute နှင့် Transitional Justice Institute၊Ulster University၊ တို့၏ အသွင်ကူးပြောင်းရေးကာလ တရားမျှတမှုဆိုင်ရာ ကုလသမဂ္ဂချဉ်းကပ်မှုအား ပြန်လည်ဆန်းသစ်ခြင်း စာတမ်းအား ဘာသာပြန်ဆို ထုတ်ဝေခြင်း။

ဤစာတမ်းသည် ကုလသမဂ္ဂ လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ မဟာမင်းကြီး (OHCHR) ရုံးနှင့် ပူးပေါင်း၍ အထွေထွေ အတွင်းရေးမှူးချုပ်၏ အမှုဆောင်ရုံးမှ ဦးဆောင်သော အသွင်ကူးပြောင်းရေးကာလ တရားမျှတမှုဆိုင်ရာ ကုလသမဂ္ဂချဉ်းကပ်မှုအား ပြန်လည် ဆန်းသစ်မွမ်းမံခြင်းဆိုင်ရာ ကုလသမဂ္ဂစနစ်တစ်ခုလုံး စီမံကိန်းတွင် ထည့်သွင်းပါဝင်ပြီး၊ ကျွမ်းကျင်သူအတိုင်ပင်ခံ Pablo de Greiff မှ ပံ့ပိုးပေးသည်။

ဤစာတမ်းသည် အသွင်ကူးပြောင်းရေးကာလ တရားမျှတမှု၊ စိတ်ကျန်းမာရေး၊ လူမှုစိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ပံ့ပိုးကူညီမှုများနှင့် ပတ်သက်သည့် ဆွေးနွေးမှုများ မြှင့်တင်ရန်၊ အစပျိုးရန် ရည်ရွယ်ထားပြီး စိတ်ကျန်းမာရေး၊ လူမှုစိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ပံ့ပိုးကူညီမှုနှင့် အသွင်ကူးပြောင်းရေးကာလ တရားမျှတမှုအား ပေါင်းစပ်ချိတ်ဆက်ရန် လမ်းညွှန်ချက်နမူနာများ ပေးအပ်ရန် ရည်ရွယ်သည်။

ဤစာတမ်းတွင်
၁။ စိတ်ကျန်းမာရေး၊ လူမှုစိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ပံ့ပိုးကူညီမှု နှင့် အသွင်ကူးပြောင်းရေးကာလ တရားမျှတမှုတို့၏ ဆက်စပ်မှု ခြုံငုံသုံးသပ်ချက်ကို ဖော်ပြထားသည်။

၂။ စိတ်ကျန်းမာရေး၊ လူမှုစိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ပံ့ပိုးကူညီမှုနှင့် အသွင်ကူးပြောင်းရေးကာလ တရားမျှတမှုတို့၏ ဆက်စပ်မှုကို မြှင့်တင်ရန်အတွက် အရေးကြီးသော အကြောင်းအရာများကို မီးမောင်းထိုးပြသည်။

၃။ စိတ်ကျန်းမာရေးနှင့် လူမှုစိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ပံ့ပိုးကူညီမှုကို အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်ဆိုသည်။

၄။ စိတ်ကျန်းမာရေး၊ လူမှုစိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ပံ့ပိုးကူညီမှုနှင့် အသွင်ကူးပြောင်းရေးကာလ တရားမျှတမှုတို့ကြား ဆက်စပ်မှုများကို အကျဉ်းချုပ်ဖော်ပြထားသည်။

၅။ အသွင်ကူးပြောင်းရေးကာလ တရားမျှတမှုတွင် စိတ်ကျန်းမာရေးနှင့် လူမှုစိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ပံ့ပိုးကူညီမှုများကို ပိုမိုကောင်းမွန်စွာ ပေါင်းစည်းနိုင်စေရန် ကုလသမဂ္ဂအတွက် အကြံပြုချက်များ ပါရှိသည်။

(ဤစာတမ်းသည် အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်၏ အသွင်ကူးပြောင်းရေးကာလ တရားမျှတမှု လုပ်ငန်းစဉ်အား ကုလသမဂ္ဂချဉ်းကပ်မှုအပေါ် ကျယ်ကျယ်ပြန်ပြန့်စဉ်းစားပြီး ပြန်လည်ရှုမြင် သုံးသပ်ထားသော လမ်းညွှန်ချက်များကို စုစည်းတင်ပြထားသည်။ သို့သော်လည်း အဆိုပါစာတမ်းသည် စာရေးသူ၏အမြင်များသာဖြစ်ပြီး ကုလသမဂ္ဂ ရန်ပုံငွေအစီအစဉ်များနှင့် အခြားလုပ်ငန်း ခွဲများအပါအဝင် ကုလသမဂ္ဂ၏ သဘောထားအမြင်များကို အတိအကျကိုယ်စားပြုသည့် စာတမ်း မဟုတ်သကဲ့သို့ ကုလသမဂ္ဂ၏ တရားဝင်မှတ်တမ်းလည်း မဟုတ်ပါ။ )

အစီရင်ခံစာအပြည့်အစုံ ရယူရန် GuidanceNote-TJ-Mental-Health

မူရင်းအစီရင်ခံစာအား ရယူရန်  

https://www.ohchr.org/sites/default/files/documents/issues/transitionaljustice/sg-guidance-note/SG-GuidanceNote-TJ-Mental-Health-digital.pdf