ဩဂုတ်လအတွက်လစဉ်အစီရင်ခံစာ၊ သတင်းလွှာနှင့် လက်ကျန်နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားစာရင်းထုတ်ပြန်ချက်

cover burmese

တစ်လအတွင်းသုံးသပ်ချက်

ဩဂုတ်လတွင်းတွင် တိုင်းရင်းသားဒေသများမှ တိုင်းရင်းသား ၂ဝ ဦး၊ ရာဇသတ်ကြီးပုဒ်မ ၄၄၇၊ ၄၂ရတို့အပါအဝင် ရာဇသတ်ကြီး ပုဒ်မများဖြင့် လယ်သမား ၁၄ ဦး၊ ဆက်သွယ်ရေးဥပဒေပုဒ်မ ၆၆(ဃ)ဖြင့် သတင်းထောက်တစ်ဦး၊ ရာဇသတ်ကြီး ပုဒ်မ ၅၀၅(ခ)ဖြင့် ဗကသကျောင်းသားဟောင်း တစ်ဦးနှင့် ကလေးစစ်သားဖြစ်ခဲ့ဖူးသူ တစ်ဦး၊ ရာဇသတ်ကြီးပုဒ်မ ၃၅၃ ဖြင့် တက်ကြွလှုပ်ရှား သူတစ်ဦး အပါအဝင် စုစုပေါင်း ၃၈ ဦး ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရသည်။ ဩဂုတ်လတွင်း ရာဇသတ်ကြီးပုဒ်မ ၅၀၅(ခ)ဖြင့် ကလေးစစ်သားဖြစ် ခဲ့ဖူးသူ တစ်ဦး၊ ဆက်သွယ်ရေးဥပဒေ ပုဒ်မ၆၆(ဃ)ဖြင့် သတင်းထောက်တစ်ဦးနှင့် အလုပ်သမားအခွင့်အရေးလှုပ်ရှားသူ တစ်ဦးတို့ တရားစွဲဆိုခံခဲ့ရသည်၊ ထို့ပြင် ပုဒ်မ ၄၄၇၊၄၂ရ တို့ဖြင့် လယ်သမား ရှစ်ဦး၊ မတရားအသင်းအက်ဥပဒေ ပုဒ်မ၁၇(၁)ဖြင့် တက်ကြွ လှုပ်ရှားသူ နှစ်ဦး၊ ရာဇသတ်ကြီးပုဒ်မ ၃၅၃ ဖြင့် တက်ကြွလှုပ်ရှားသူ တစ်ဦးအပါအဝင် စုစုပေါင်း ၁၁ ဦး ပြစ်ဒဏ်ချမှတ်ခံခဲ့ရသည်။ ဩဂုတ်လတွင် တိုင်းရင်းသား ကိုးဦး၊ လယ်သမား ရှစ်ဦးတို့အပါအဝင် စုစုပေါင်း ၁ရ ဦး ပြန်လည်လွတ်မြောက်လာခဲ့သည်။ နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားလေးဦးဖြစ်သည့် ကိုစိုင်းတင်မင်းထွန်း၊ ကိုဇော်သက်အောင် ခေါ် ကိုကတုံး၊ ကိုလဖိုင်ဂမ် နှင့် ဦးဒွမ်ဒေါ့နောင်လတ်တို့မှာမှု ကျန်းမာရေးဆိုးရွားလျက်ရှိကြောင်းသိရှိရသည်။

ရှစ်လေးလုံးလှုပ်ရှားမှုဟုခေါ်ဆိုသော ဒီမိုကရေစီအရေးလှုပ်ရှားမှုတွင် ပါဝင်ခဲ့ခြင်းအတွက် အသက်စွန့်လွှတ်ခဲ့ကြသူများကို ဂုဏ်ပြုသောအခမ်းအနားများကို ဩဂုတ်လ ၈ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့၊ မဟာဗန္ဓုလပန်းခြံတွင် ကျင်းပခဲ့သည်။ ချီတက်ဆန္ဒပြပွဲ များနှင့် လူထုအုံကြွမှုများ၏ အထွတ်အထိပ်ဖြစ်ခဲ့သော ၁၉၈၈ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၈ ရက်နေ့သည် မြန်မာနိုင်ငံတွင်း လွတ်လပ်ခွင့် နှင့် ဒီမိုကရေစီအရေးတို့အတွက် တိုက်ပွဲဝင်ခဲ့သူများနှင့် ဆက်လက်၍ တိုက်ပွဲဝင်နေသူများအတွက် အမြဲအမှတ်ရစေမည့် နေ့တစ် နေ့ဖြစ်သည်။ (၂၉) နှစ် မြောက် ရှစ်လေးလုံးအထိမ်းအမှတ်အဖြစ် နိုင်ငံရေး အကျဉ်းသားများ ကူညီစောင့်ရှောက်ရေး အသင်း (AAPP)၏ တွဲဘက်အတွင်းရေးမှူး ဦးဘိုကြည်မှ ထိုအရေးအခင်းတွင် ပါဝင်ခဲ့သူများသည် ၎င်းတို့၏ ဘဝများကို စွန့်လွှတ်ခဲ့ရသည့်အတွက် မှတ်တင်းတင်ဂုဏ်ပြုပါကြောင်း၊ လူ့အခွင့်အရေးနှင့် ဒီမိုကရေရရှိရေးတို့အတွက် ဆက်လက်ကြိုးပမ်း သွားမည့်အကြောင်းကို ကြေညာချက်တစ်စောင်ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ၈၈ လူထုလှုပ်ရှားမှုမှ စတင်ခဲ့သော ဦးဘိုကြည်ကဲ့သို့သော နိုင်ငံရေး လှုပ်ရှားသူများ၊  များစွာသော ကျောင်းသားခေါင်းဆောင်များသည် လူ့အခွင့်အရေးခေါင်းဆောင်များ၊ တက်ကြွလှုပ်ရှားသူ များဖြစ်လာခဲ့ပြီး အကျဉ်းထောင်အတွင်းတွင် နှစ်များစွာကြာ နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများအဖြစ် မကြာခဏအကျဉ်းကျခံခဲ့ရသည်။ ဒီမိုကရေစီအတွက် နိုင်ငံတွင်း ပြည်သူများ၏ ခိုင်မာသော ဆန္ဒကို ပြသခဲ့ကြသည့် ထိုအရေးပါသော အဖြစ်အပျက်ကို အမှတ်တရ ကျင်းပခြင်းအားဖြင့် ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် အရပ်သားအစိုးရမှ ရွေးကောက်ပွဲ အနိုင်ရရှိခဲ့သော်လည်း မြန်မာနိုင်ငံတွင်း လူ့အခွင့် အရေးနှင့် ဒီမိုကရေစီအရေးတို့အပေါ်တွင် ထိရောက်စွာဆောင်ရွက်နိုင်ခြင်းမရှိသေးသည်ကို သတိပြုမိစေပါသည်။

မတရားအသင်း အက်ဥပဒေပုဒ်မ ၁၇(၁)ဖြင့် ဇူလိုင်လတွင်းတွင် တရားစွဲဆိုခံခဲ့ရသော သတင်းထောက်သုံးဦးနှင့် အရပ်သား သုံးဦးတို့သည် ဩဂုတ်လတွင်းတွင် သီပေါမြို့နယ် တရားရုံးတွင် ဆက်လက် တရားရင်ဆိုင်နေကြရသည်။ ဇွန်လ ၂၆ ရက်နေ့ တွင် သတင်းထောက်များ ဖြစ်ကြသော ဒီမိုကရက်တစ်မြန်မာ့ အသံ (DVB) သတင်း ဌာနမှ အကြီးတန်းသတင်းထောက် ဦးအေးနိုင်နှင့် ဦးပြည့်ဘုန်းနိုင်၊ ဧရာဝတီသတင်းဌာနမှ သတင်းထောက် ဦးသိန်းဇော်(ခ) လဝီဝမ်နှင့် အရပ်သားများဖြစ်ကြသော မိုင်းထွန်းအေး၊ မိုင်းဆန်းညွှန့်နှင့် မိုင်းအောင်ခမ်းတို့ သည် ရှမ်းပြည်နယ် မြောက်ပိုင်း၊ တအာင်း(ပလောင်) TNLA နယ်မြေ အတွင်း အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ မူးယစ်ဆေးဝါး အလွဲသုံး စားမှုနှင့် တရားမဝင်ရောင်းဝယ်မှု တိုက်ဖျက်ရေးနေ့ အထိမ်း အမှတ်အဖြစ် မူးယစ်ဆေးဝါးများ ဖျက်ဆီးမှု အခမ်းအနားသို့ သွားရောက်ပြီးအပြန်တွင် တပ်မတော်မှ ဖမ်းဆီးခြင်းကို ခံခဲ့ကြရသည်။ ၎င်းတို့သည် မတရားအသင်းအဖြစ် သတ်မှတ်ခြင်းခံထားရပြီး တပ်မတော်နှင့် မကြာခဏတိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားနေသော တအာင်းလွတ် မြောက်ရေးတပ်မတော် (TNLA) အဖွဲ့နှင့် ဆက်သွယ်ခဲ့သောကြောင့် ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရခြင်းဖြစ်သည်။ ၁၉၀၈ ခုနှစ်တွင် ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သော မတရားအသင်း အက်ဥပဒေ ပုဒ်မ ၁၇(၁)နှင့် ၁၇(၂) တို့ကို နိုင်ငံရေး တက်ကြွလှုပ်ရှားသူများ၊ သတင်းသမားများနှင့် တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ဝင်များအား ဖိနှိပ်ရန် လက်နက်သဖွယ် ဆက်လက် အသုံး ပြုလျက်ရှိသည်။ ပုဒ်မ ၁၇(၁)နှင့် ၁၇(၂) တို့သည် အဖွဲ့အစည်းများ ဖွဲ့စည်းခြင်း သို့မဟုတ် အစိုးရမှ တရားမဝင်ဟုသတ်မှတ်ထားသော တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့များကဲ့သို့သော အဖွဲ့အစည်းများနှင့် ဆက်နွယ်ခြင်းတို့ကို တားမြစ်ထားသည်။ အများအားဖြင့် ပြည်သူများအား တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များတွင် ပါဝင်ခြင်းကို နှိပ်ကွပ်ရန် သို့မဟုတ် နိုင်ငံ၏ ကာလကြာရှည်စွာဖြစ်ပွားနေသော ပြည်တွင်း စစ်အကြောင်းကို သတင်းရေးသားခြင်းကို နှိပ်ကွပ်ရန် မတရားအသင်းအက်ဥပဒေကို အသုံးပြုလျက်ရှိပြီး ထိုဥပဒေသည် နိုင်ငံသားများ၏ လွတ်လပ်စွာ စုဝေးခွင့်နှင့် ထုတ်ဖော်ခွင့်တို့ကို တိုက်ရိုက် ချိုးဖောက်လျက်ရှိသည်။

နိုင်ငံ၏ ငြိမ်းချမ်းရေးလုပ်ငန်းစဉ်နှင့် ဒီမိုကရေစီကူးပြောင်းရေးကဲ့သို့ အရေးကြီးသော ကိစ္စရပ်များကို ပြည်သူများ သိရှိစေရန် သတင်းရေးသားနေသော ရှမ်းပြည်နယ်တွင် ထိန်းသိမ်းခံထားရသည့် သတင်းထောက်များကဲ့သို့သော သတင်းထောက်များကို နယ်မြေများအားလုံးတွင် သတင်းများရယူရန် ခွင့်ပြုရမည်ဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် တိုင်းရင်းသား လူမျိုးစုများစွာရှိခြင်းကြောင့် တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များ ထိန်းချုပ်ထားသော နယ်မြေများတွင် ခရီးသွားလာခြင်းနှင့် ၎င်းတို့၏ အဖွဲ့ဝင်များနှင့် ဆက်သွယ်မှုရှိခြင်းကို ရှောင်လွှဲ၍ မရနိုင်ပါ။ အခြေခံလူ့ အခွင့်အရေးများကို ချိုးဖောက်ရန် အားပေးမြှင့်တင်ပေးသကဲ့သို့ဖြစ်နေ သော ပုဒ်မ ၁၇(၁)နှင့် ၁၇(၂) တို့သည် အစိုးရကို ဆန့်ကျင်သူများ ၎င်းတို့၏ အမြင်များကို ထုတ်ဖော်ခြင်းမှ ရပ်တန့်သွားစေပြီး အစိုးရသစ်လက်ထက်တွင် ထိုအခြင်းအရာသည် မဖြစ်သင့်ပါ။ ထို့ပြင် ဒီမိုကရေစီသို့ဦးတည်နေချိန်တွင် မတရား အသင်း အက်ဥပဒေကို ပြင်ဆင်ဖြည့်စွက်ရမည်ဖြစ်သည်။

မြန်မာနိုင်ငံ အမျိုးသား လူ့အခွင့်အရေးကော်မရှင် (MNHRC) ၏ ရှမ်းပြည်နယ်၊ လားရှိုးနှင့် သီပေါမြို့နယ်များရှိ အကျဉ်းထောင်များ၊ အချုပ်ခန်းမျာနှင့် ရဲဘက်စခန်းများကို စစ်ဆေးရန် သွားရောက်ခဲ့သည့် ငါးရက်တာ ခရီးစဉ်အတွင်း ဩဂုတ်လ ၉ ရက်နေ့တွင် MNHRC အဖွဲ့ဝင် ဦးယုဝင်အောင်မှ သီပေါအကျဉ်းထောင်တွင် ထိန်းသိမ်းခံထားရသော သတင်းထောက် သုံးဦးအား သွားရောက်တွေ့ဆုံ မေးမြန်းခဲ့သည်။ တွေ့ဆုံမေးမြန်းပြီးနောက် ဦးယုလွင်အောင်မှ သတင်းထောင်များသည် ၎င်းတို့ ထိန်းသိမ်းခံထားရသော အခြေအနေအသေးစိပ်ကို ဖွင့်ဟပြောဆိုခဲ့သည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။ သတင်းထောက်များမှ ၎င်းတို့ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရပြီးနောက် နမ့်ဆန်မြို့နယ်အတွင်းရှိ တပ်မတော်အခြေစိုက်စခန်းတွင် ၂၄ နာရီထက်ပို၍ လျှို့ဝှက်စွာ ထိန်းသိမ်း ထားခြင်းခံခဲ့ရပြီး တစ်ရက်တာ မည်သည့် အစားအစာမှ စားရခြင်းမရှိဘဲ ကွန်ကရစ်ကြမ်းပြင်တွင် တစ်ညတာအိပ်ခဲ့ရခြင်း၊ တရားသူကြီးထံတွင် ရမန်မယူနိုင်ခြင်း တို့သည် ဖမ်းဆီးထားသူကို ၂၄ နာရီထက်ကျော်လွန်၍  ချုပ်နှောင်ထားခြင်းမပြုရဟူသော ပြစ်မှုဆိုင်ရာ ကျင့်ထုံး ဥပဒေ ပုဒ်မ ၆၁ ကို ချိုးဖောက်သည့်အပြင် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လူ့အခွင့်အရေးကြေညာစာတမ်း ပုဒ်မ ၉ နှင့် ၁ဝ တို့အားလည်း ချိုးဖောက် လျက်ရှိသည်။

ဩဂုတ်လနှောင်းပိုင်းတွင် MNHRC မှ ၎င်းတို့သွားရောက် စစ်ဆေးခဲ့သော အကျဉ်းထောင် (၁၄)ခု၏ အခြေအနေများနှင့် ပတ်သက်၍ တွေ့ရှိချက်များကို ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာနသို့ တင်သွင်းခဲ့ပြီး ရှမ်းပြည်နယ်တွင် ထိန်းသိမ်းခံထားရသော သတင်းထောက်သုံးဦးနှင့် အရပ်သား သုံးဦးတို့၏ အမှုနှင့် စပ်လျဉ်း၍ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနသို့လည်း အကြံပြုချက်များ ပေးပို့ခဲ့သည်။ ပြည်သူများ၊ အစိုးရဝန်ထမ်းများပါတက်ရောက်ခဲ့သော မူးယစ်ဆေးဝါးဖျက်ဆီးမှုအခမ်းအနားသို့ သွားရောက် သတင်းယူခဲ့သော သတင်းထောက်သုံးဦးအား အရေးမယူသင့်ပါဟု MNHRC မှ ကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာနသို့ အကြံပြုခဲ့သည်။ AAPP မှ ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာနနှင့် ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနတို့အား MNHRC ၏ တွေ့ရှိချက်များ၊ အကြံပြုချက်များအတိုင်း ဆောင်ရွက်ပေးရန်နှင့် ရှမ်းပြည်နယ်တွင် မတရား ဖမ်းဆီး၊ ထိန်းသိမ်းထားခြင်းခံနေရသော သတင်းထောက်သုံးဦးနှင့် အရပ်သား သုံးဦးတို့ အမြန်ဆုံး လွတ်မြောက်ရန်အတွက် ဆောင်ရွက်ပေးရန် တိုက်တွန်းပါသည်။

ဩဂုတ်လ ၄ ရက်နေ့နှင့် ဩဂုတ်လ ၁၈ ရက်နေ့တို့တွင် သီပေါမြို့နယ်တရားမှ နှစ်လကျော်ကြာထိန်းသိမ်းခံထားရသော သတင်းထောက်သုံးဦးနှင့် အရပ်သား သုံးဦးတို့ကို အာမခံပယ်ချခဲ့သည်။ ယခုအမှုသည် နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေး နှင့် ပတ်သက်သည့် အမှုဖြစ်အခင်း ဖြစ်ပြီး အများပြည်သူသိရှိနိုင်စေရန် သတင်းရေးသားပေးပို့နေသော သတင်းမီဒီယာသမားများဖြစ်သဖြင့် အာမခံပေးလျှင် အမှုကြန့်ကြာသွားနိုင်ခြင်း၊ လုံခြုံရေးအတွက် အများအပြားလုပ်ဆောင်နေရခြင်း စသည့် အကြောင်းပြချက်များဖြင့် အာမခံပယ်ချခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့သည် မည်သည့် ရာဇဝတ်မှုမျှ ကျူးလွန်ခြင်း မရှိပဲ နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် ပတ်သက်သည်ဟူသော အကြောင်းပြချက်ဖြင့် အာမခံငြင်းပယ်ခြင်းသည် ခိုင်မာသော အကြောင်းပြချက်မဟုတ်ပါ။ ထို့ပြင် အမှုကြန့်ကြာသွားစေနိုင်သည့်အတွက် အာမခံခွင့်မပြုခြင်းဟုပြောကြားခဲ့သော်လည်း အမှန်စင်စစ်တွင် တရားလိုဘက်မှ တရားခွင် သို့ လာရောက်ရန် ပျက်ကွက်ခဲ့၍ အမှုကြန့်ကြာသွားခဲ့သည်။ ဩဂုတ်လ ၁၁ ရက်နေ့ ရုံးချိန်းသို့ တရားလိုပြ သက်သေနှစ်ဦးဖြစ်သော ဗိုလ်မှူး မြတ်မွန်အောင်နှင့် ဗိုလ်ကြီးသော်ဇင်အောင် တို့တက်ရောက်နိုင်ခြင်းမရှိသည့်အတွက် အမှု ကြန့် ကြာသွားခဲ့ပြီး နောက်တစ်ကြိမ်ရုံးချိန်းတွင်သာ ၎င်းတို့အား ကြားနာစစ်ဆေး နိုင်မည်ဖြစ်သည်။

သတင်းထောက်သုံးဦးနှင့် အရပ်သားခြောက်ဦးတို့သည် ဥပဒေချိုးဖောက်မှုမရှိခြင်း၊ နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးကို ထိခိုက်မှုမရှိခြင်း တို့ကြောင့် ၎င်းတို့အား အမြန်ဆုံး အာမခံပေးသင့်ပါသည်။ တရားရင်ဆိုင်နေရမှု ရှည်ကြာနေခြင်းသည် နိုင်ငံတွင်း ဖြစ်ရိုးဖြစ်စဉ်ဖြစ်ပြီး ထိန်းသိမ်းခံထားရသူများအတွက် နစ်နာမှုဖြစ်စေပါသည်။ ၂၀၁၆ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၂၈ ရက်နေ့တွင် ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရသော မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ ကျောင်းသားများ ဒီမိုကရက်တစ် တပ်ဦး (ABSDF) မှ ဗဟို ကော်မတီဝင် ကိုမင်းဌေးသည် ဖမ်းဆီးခံရပြီးနောက် ခြောက်လကျော်တိုင်အောင် မတရားအသင်းအက်ဥပဒေ ပုဒ်မ ၁၇(၁)စွဲချက်ဖြင့် တရားရင်ဆိုင်နေရဆဲဖြစ် သည်။ ထိုမျှသာမက ဆက်သွယ်ရေးဥပဒေ ပုဒ်မ ၆၆(ဃ)၊ သတင်းမီဒီယာဥပဒေ ပုဒ်မ ၂၅(ခ)တို့ဖြင့် တရားရင်ဆိုင်နေရသော The Voice နေ့စဉ်သတင်းစာ၏ အယ်ဒီတာချုပ် ဦးကျော်မင်းဆွေသည် ကိုးကြိမ်မြောက်အာမခံငြင်းပယ်ခံခဲ့ရပြီးနောက် ဩဂုတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် အာမခံရရှိခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၏ ငြိမ်းချမ်းရေးဖြစ်စဉ်ကို သရော်ထားသော သရော်စာဆောင်းပါးကို မတ်လတွင်းတွင် ထုတ်ဝေခဲ့ခြင်းနှင့်ပတ်သက်ပြီး တပ်မတော်အား အသရေဖျက်သည်ဟူသော စွပ်စွဲချက်ဖြင့် ဒုတိယဗိုလ် မှူးကြီး လင်းထွန်းမှ  ဦးကျော်မင်းဆွေအား အမှုဖွင့်ခဲ့ပြီးနောက် ဇွန်လ ၂ ရက်နေ့တွင် ဦးကျော်မင်းဆွေ သည် ဖမ်းဆီးခြင်းခံခဲ့ရသည်။

အစိုးရတွင်း ဒီမိုကရေစီပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများရှိလာသည်ဟု ထင်ရဟန်ရှိသော်လည်း လွတ်လပ်စွာ ထုတ်ဖော်ပြောဆိုခွင့်နှင့် ဝေဖန်ပြောဆိုခွင့်တို့ကို ဖိနှိပ်ရန် ပုဒ်မ ၆၆(ဃ)ကဲ့သို့သော ဖိနှိပ်ထားသည့် ဥပဒေများကို တပ်မတော်မှ ဆက်လက် အသုံးပြုနေသည်ကို ဦးကျော်မင်းဆွ၏အမှုမှ ပြသနေသည်။ ထို့ကြောင့် မီဒီယာသမားများမှ ကြောက်ရွံ့မှု၊ စိုးရွံ့မှုများကို ပြန်လည် ရင်ဆိုင်နေကြရသည်။ အစိုးရတာဝန် စတင်ထမ်းဆောင်သည့် ၂၀၁၆ ခုနှစ်ကတည်းက အစိုးရအရာရှိများ သို့မဟုတ် တပ်မတော်အရာရှိများမှ ပုဒ်မ ၆၆(ဃ)ဖြင့် အမှုဖွင့် တရားစွဲဆိုမှုများသည် သိသာထင်ရှားစွာ တိုးလာခဲ့သည်။ ဆက်သွယ်ရေး ဥပဒေပြဋ္ဌာန်း ပြီးကတည်းက  အစိုးရမှ ပုဒ်မ ၆၆(ဃ)ဖြင့် အမှုဖွင့်တရားစွဲဆိုမှု ၆၅ မှုရှိခဲ့သည်ဟု New York Times သတင်းစာ အရ သိရှိရပါသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင်းရှိ မီဒီယာသမားများသည် အစိုးရဟောင်းများလက်ထက်တွင် တရားစွဲဆိုခံခဲ့ရသောကြောင့် ဆက်လက် ဖြစ်ပွားလျက်ရှိသော ပြည်တွင်းစစ် ကဲ့သို့သော ထိခိုက်လွယ်သော ကိစ္စရပ်များကို သတင်းရေးသားခြင်း သို့မဟုတ် တပ်မတော် သို့မဟုတ် အစိုးရကို ဆန့်ကျင်၍ ထုတ်ဖော်ပြောဆိုခြင်းအတွက် ၎င်းတို့သည် တရားစွဲဆိုခံရနိုင်၍ စိုးရိမ်မှုများဖြစ်ပေါ်လျက်ရှိသည်။

အရပ်သားအစိုးရသည် လူ့အခွင့်အရေးကို ကာကွယ်ရန် နှင့် ပြည်သူများ ကာလကြာရှည်စွာ မျှော်လင့်စောင့်ဆိုင်းခဲ့ရသော ဒီမိုကရေစီပြောင်းလဲရေးကို မြှင့်တင်ရန် ကတိပြုကာ ရွေးကောက်ခံခဲ့ပြီး ပြီးခဲ့သည့်နှစ်တွင် အာဏာလွှဲပြောင်းရယူခဲ့သော်လည်း ထိုကတိပြုထားမှုကို ဖြည့်ဆည်းပေးနိုင်ခြင်း မရှိသေးပါ။ ဒီမိုကရေစီတွင် အကာအကွယ်ပေးထားခြင်းခံနေရသည်ဟု ထင်ရဟန်ရှိသော လူ့အခွင့်အရေးသည် အာမခံချက်ရှိရန် အလှမ်းဝေးလျက်ရှိသည်။ အထူးသဖြင့် မီဒီယာသမားများသည် ၎င်းတို့၏  ပုံမှန်လုပ်ရိုးလုပ်စဉ်အလုပ်ဖြစ်သော သတင်းရေးသားဖော်ပြခြင်းကြောင့် ပုဒ်မ ၆၆(ဃ) ကဲ့သို့သော ဖိနှိပ်ထားသော ဥပဒေများဖြင့် အန္တရာယ်များကို ရင်ဆိုင်နေကြရသည်။

ဩဂုတ်လ ၂၉ ရက်နေ့တွင် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်မှ ပြင်ဆင်ချက်အနည်းငယ်သာပါဝင်သော ဆက်သွယ်ရေးဥပဒေ ပုဒ်မ ၆၆ ကို ပြင်ဆင်သည့် ဥပဒေမူကြမ်းကို အတည်ပြုခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း မူလဥပဒေနှင့် ထူးခြားစွာ ပြောင်းလဲမှုမရှိသည့်အတွက် အငြင်းပွားမှုများနှင့် ဝေဖန်မှုများစွာ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။ ပြင်ဆင်ချက်တွင် ထောင်ဒဏ် သုံးနှစ် သို့မဟုတ် သုံးနှစ်ထက်ပိုသော ပြစ်မှုများအတွက် အာမခံပေးခြင်းကို ကန့်သတ်ထားသော ပြစ်မှုဆိုင်ရာ ကျင့်ထုံးဥပဒေအရ ထောင်ဒဏ်သုံးနှစ်အစား သုံးနှစ်အောက် ထောင်ဒဏ်ဟု ပြောင်းလဲပြင်ဆင်ခဲ့သည်။ ဆက်သွယ်ရေးဥပဒေ ပုဒ်မ၆၆ ဖြင့် တရားစွဲဆိုခံရမှုများ အာမခံရရှိနိုင်သော်လည်း ပြင်ဆင်ဖြည့်စွက်ချက်သည် အာမခံရရှိရန် မသေချာခြင်းကို သတိပြုမိစေပါသည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆို သော် မြန်မာနိုင်ငံ၏ တရားရေးစနစ်တွင် အာမခံပေးခြင်းအတွက် မြင်သာသော သတ်မှတ်ချက် မရှိသည့်အတွက်ဖြစ်သည်။ ထို့ ကြောင့် ပြင်ဆင်ဖြည့်စွက်ချက်သည် စွပ်စွဲခံရသူအတွက် အာမခံရရှိရန် မသေချာသောကြောင့် တရားရင်ဆိုင်ရမှုများကို ရှည်ကြာစေပါသည်။

ဆက်သွယ်မေးမြန်းရန်
နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများကူညီစောင့်ရှောက်ရေးအသင်း
တိတ်နိုင်အတွင်းရေးမှူး            +၉၅() ၉၄၂၈၀၂၃၈၂၈
ဘိုကြည်တွဲဘက်အတွင်းရေးမှူး  +၆၆() ၈၁၉ ၆၂၈ ၇၁၃

ဦးအောင်မျိုးကျော် ရန်ကုန်ရုံးတာဝန်ခံ +၉၅() ၉၄၂၈၁၁၇၃၄၈

တလအတွင်းသုံးသပ်ချက်ဒေါင်းလော့ရယူရန် August Month in Review(Burmese)

လစဉ်သတင်းမှတ်တမ်းဒေါင်းလော့ရယူရန် August Chronology(Burmese)

လစဉ်အေအေပီပီသတင်းလွှာ ဒေါင်းလော့ရယူရန် August Newsletter (Burmese)

လက်ကျန်နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားစာရင်းဒေါင်းလော့ရယူရန် 42 remainging PP list burmese version Updated on Aug 31, 17

အမှုရင်ဆိုင်နေရဆဲစာရင်းဒေါင်းလော့ရယူရန် Aug 187 facing trial list (burmese) updated on Aug 31, 17 (Updated)

ဆက်သွယ်ရေးဥပဒေဖြင့်တရားရင်ဆိုင်နေရသူများစာရင်း 66 (D) total list(new) Updated