အေအေပီပီမှ စက်တင်ဘာလအတွက် နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများအခြေအနေပြ လစဉ်အစီရင်ခံစာ

september chronology (credit RFA news)

လက်ရှိအခြေအနေ အကျဉ်းချုပ်
၂၀၁၅ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလကုန်တွင် မြန်မာနိုင်ငံ အကျဉ်း ထောင်များအတွင်း နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသား စုစုပေါင်း ၉၆ ဦး အကျဉ်း ကျခံနေရပြီး နိုင်ငံရေး တက်ကြွလှုပ်ရှားသူ ၄၆၆ ဦးတို့သည် နိုင်ငံရေး လှုပ်ရှားမှုများကြောင့် လက်ရှိအချိန်တွင် တရားရင်ဆိုင် နေရပါသည်။

တစ်လအတွင်း သုံးသပ်ချက်
၂၀၁၅ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် နိုင်ငံရေးတက်ကြွလှုပ်ရှားသူ စုစုပေါင်း ၆ ဦး ဖမ်းဆီခံရပြီး ထို ၆ ဦးထဲမှ ၁ ဦးသည် ထောင်ဒဏ် ချမှတ် ခံခဲ့ရသည်။ နိုင်ငံရေး လှုပ်ရှားသူ ၈ ဦး ပြစ်ဒဏ် ချမှတ်ခံခဲ့ရပြီး နိုင်ငံရေး အကျဉ်းသား ၁၅ ဦး ပြန်လည်လွတ်မြောက်လာခဲ့ပါသည်။ နိုင်ငံရေး အကျဉ်းသား ရ ဦးမှာ ကျန်းမာရေးဆိုးဝါးလျက်ရှိကြောင်း သိရှိရပါ သည်။

ယခုလတွင် နိုင်ငံရေး အကျဉ်းသား အများအပြားသည် ငြိမ်းချမ်းစွာ စုဝေးခွင့်နှင့် စီတန်းလှည့်လည်ခွင့်ဆိုင်ရာ ပုဒ်မဖြင့် ထပ်မံ စွဲချက်တင် ခံရခြင်းနှင့် ပြစ်ဒဏ်များ ထပ်မံ ချမှတ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ ဗမာနိုင်ငံလုံး ဆိုင်ရာ ကျောင်းသားများ သမဂ္ဂ (ဗကသ) နှင့် တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားများ သမဂ္ဂမှ (တကသ) တို့မှ ကျောင်းသား ခေါင်းဆောင် ငါးဦးတို့ို့သည်လည်း ငြိမ်းစုစီဥပဒေ ဖြင့်ပင် ထပ်မံ တရားစွဲဆိုခံခဲ့ရသည်။ အကျဉ်းကျခံနေရသော နိုင်ငံရေး လှုပ်ရှားသူများဖြစ်သည့် ကိုနေမျိုးဇင် နှင့် ဒေါ်နော်အုန်းလှ၊ ကိုဌေးအောင် နှင့် ကိုစိုးဇော်တို့ို့အား မြို့နယ်များမှ ပုဒ်မ ၁၈ ဖြင့် တရားစွဲဆိုခဲ့ခြင်းကြောင့် ထောင်ဒဏ် ထပ်မံ ချမှတ်ခံခဲ့ရပြီး တရားရေးစနစ်တွင် လာဘ်ပေးလာဘ်ယူမှု ရှိနေခြင်းကို တစ်ကိုယ်တော် ဆန္ဒထုတ် ဖော်ခဲ့သည့် ကိုဖြိုးဝေကျော် သည်လည်း ပုဒ်မ ၁၈ ဖြင့် ပြစ်ဒဏ်ချမှတ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ ငြိမ်းချမ်းစွာ စုဝေးခွင့် နှင့် ငြိမ်းချမ်းစွာ စီတန်းလှည့်လည်ခွင့် ပုဒ်မ ၁၈ အား အသုံးပြု၍ လွတ်လပ်စွာ ထုတ်ဖော်ခွင့်နှင့် လွတ်လပ်စွာ ကွဲလွဲခွင့်အား ဆက်လက် ဖိနှိပ်ထား လျက်ရှိသည်။

အထည်ချုပ်စက်ရုံ အလုပ်သမား ဆန္ဒပြ ခေါင်းဆောင်များ ဖြစ်ကြသော ကိုမျိုးမင်းမင်းနှင့် ကိုနိုင်ဌေးလွင်တို့သည် အထည်ချုပ်စက်ရုံ အလုပ်သ မားများအား မတရားထုတ်ပယ်ခြင်းနှင့် မတရားသော လုပ်ခလစာများ ကို ဆန့်ကျင် ဆန္ဒပြခြင်း တို့အတွက် ယခုလအတွင်းတွင် ထောင်ဒဏ် ၂ နှစ် နှင့် ၆ လ၊  ထောင်ဒဏ် ၂ နှင့် ၂ လ အသီးသီးကျခံစေရန် အမိန့် ချ မှတ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ ထို့ပြင် အလုပ်သမား ၁၃ ဦးနှင့် ၎င်းတို့အား ထောက်ခံသူ ၃ ဦးတို့သည် ဆန္ဒပြပွဲတွင် ပူးပေါင်း ပါဝင်ခြင်းအတွက် တရားရင်ဆိုင်နေရသည်။

အမျိုးသား ပညာရေး ဥပဒေမူကြမ်းကို ဆန့်ကျင် ဆန္ဒပြခြင်း အတွက် မတ်လ ၁ဝ ရက်နေ့တွင် ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရသော ကျောင်းသားများနှင့် နိုင်ငံရေးလှုပ်ရှားသူများ လွတ်မြောက်ရေးအတွက် ကြိုးပမ်း ဆောင်ရွက် လျက်ရှိပြီး တရားစီရင်ရေးစနစ်သည် ကျောင်းသားများနှင့် တက်ကြွ လှုပ်ရှားသူ အများအပြားအပေါ် ချို့ယွင်းချက်ရှိနေခြင်းကို  ကန့်ကွက် သည့် မတရားသောဥပဒေ ဆန့်ကျင် ဆန္ဒပြခြင်းအား စက် တင်ဘာ ရ ရက်နေ့တွင် စတင်ခဲ့သည်။ စက်တင်ဘာ ၁ဝ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ ရှေ့နေများ ကွန်ယက်မှ ကျောင်းသားများနှင့် တက်ကြွလှုပ်ရှားသူများ လွတ်မြောက်ရေးအတွက် အသနားခံမည့် အစီအစဉ်များအား ထုတ်ပြန်ကြေငြာခဲ့သည်။

မတ်လ ၁ဝ ရက်နေ့ အကြမ်းဖက်ဖမ်းဆီမှု ခြောက်လပြည့်သည့် စက်တင်ဘာ ၁ဝ ရက်နေ့ ကြားနာမှုတွင် ပြည်သူလူထု၏ တောင်းဆို ချက်များအား နားထောင်ခြင်းထက် အကြမ်းဖက်ဖြိုခွင်းခဲ့သည့် ရဲအရာရှိများအား အရေးယူပေးရန်နှင့် ထိန်းသိမ်းခံထားရသည့်      နိုင်ငံရေးလှုပ်ရှားသူ
၁၂  ဦး အား အာမခံဖြင့်လွှတ်ပေးရန် ကျောင်းသားများ၏ တောင်းဆိုချက် အား တရားသူကြီးမှ ပယ်ချခဲ့သည်။

ကျောင်းသားများနှင့် နိုင်ငံရေး လှုပ်ရှားသူများအတွက် လိုက်ပါ ဆောင်ရွက် ပေးနေသော ရှေ့နေ ဒေါ်ခင်ခင်ကျော်သည် တရားစီရင်ရေးကို နှောင့်ယှက် သည် ဆိုသည့်အတွက် တရားရုံးမှ ဆင့်ခေါ်ခြင်းကို ခံခဲ့ရပြီး ယခုလတွင်း ကြားနာမှုတွင် အာမခံ ရရှိခဲ့သည်။ ဒေါ်ခင်ခင်ကျော်၏ ဒုတိယအကြိမ် ကြားနာမှုသည် စက်တင်ဘာ လ ၅ ရက်နေ့တွင်ဖြစ်သည်။

မြန်မာနိုင်ငံ အမျိုးသား လူ့အခွင့်အရေး ကော်မရှင်နှင့် ကမာ္ဘ့ကုလသမဂ္ဂ လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ မဟာမင်းကြီးတို့သည် လူ့အခွင့်အရေးကာကွယ် စောင့် ရှောက်သူများနှင့် တက်ကြွလှုပ်ရှားသူ ကျောင်းသားများအပေါ် ပြုမှုဆက်ဆံ မှုများနှင့်ပတ်သက်၍ စိုးရိမ်မှုများ ပဲ့တင်ထပ်လျက်ရှိသည်။ မြန်မာနိုင်ငံ အမျိုးသား လူ့အခွင့်အရေး ကော်မရှင်မှ ရဲများ၏ အကြမ်းဖက်မှုအား ရှုံ့ချခြင်းနှင့် လက်ပံတန်းတွင် ဆန္ဒပြသူများအား အကြမ်းဖက်ဖြိုခွင်းရာတွင် ပါဝင်သည့် ရဲအရာရှိများ အား ဥပဒေအရ အရေးယူပေးရန် တောင်းဆိုခြင်းတို့ ပါဝင်သည့် ၎င်းတို့ ဦးဆောင် စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုများကို ကြေငြာချက် တစ်စောင် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ လူ့အခွင့်အရေး ကာကွယ်စောင့်ရှောက်သူများ၊ တက်ကြွ လှုပ်ရှားသူ ကျောင်းသားများနှင့် လယ်သမားများကို ထိန်းသိမ်းထားခြင်း၊ ပြစ်ဒဏ်ချမှတ်ခြင်းတို့သည် အသွင်ကူးပြောင်းရေးမှ ဒီမိုကရေစီ လမ်းကြောင်း ဆီသို့ ဦးတည်နေသော နိုဝင်ဘာလ ရွေးကောက်ပွဲကို ယုံကြည်မှု လျော့နည်း စေသည်။

ဆက်သွယ်မေးမြန်းရန်
တိတ်နိုင်    အတွင်းရေးမှူး        +၉၅(၀) ၉၄၂၈ ဝ၂၃၈၂၈
ဘိုကြည်  တွဲဘက်အတွင်းရေးမှူး    +၆၆(၀) ၈၁၉၆၂၈ ၇၁၃

လစဉ်အစီရင်ခံစာကိုဒေါင်းလော့ရယူရန် September Chronology(bur)