စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက် လတ်တလောဖြစ်ပေါ်လျက်ရှိသော အခြေအနေများနှင့်ပတ်သက်၍ နေ့စဉ်ထုတ်ပြန်ချက် အကျဉ်းချုပ်

ရကျစှဲ ဖဖေောျဝါရီလ ၁၂ ရကျ၊ ၂၀၂၁ ခုနှဈ

စဈအာဏာသိမျးသညျ့ ၁၂ ရကျမွောကျနေ့ဖွဈသညျ့ ယနေ့သညျ မွနျမာနိုငျငံ၏ ၇၄ နှဈမွောကျပွညျထောငျစုနေ့ ဖွဈသောျလညျး တိုငျးရငျးသားဒသေမြားအပါအဝငျ မွနျမာတဈနိုငျငံလုံး၌ စဈအာဏာသိမျးမှုအား ဆနျ့ကငြျကနျ့ကှကျသညျ့ ဆန်ဒပွပှဲမြား ဆကျလကျမွှငျ့တကျလကြျရှိသလို အာဏာသိမျးအစိုးရ၏ ဆန်ဒပွပှဲ မြားအား အကွမျးဖကျဖွိုခှငျးမှုနှငျ့အတူ အဖမျးအဆီးမြားမှာလညျး အရှိနျမွှငျ့တကျလကြျရှိနသေညျ။

မွနျမာပွညျတဈဝှမျးတှငျ ဥပဒမေဲ့ မတရားဝငျရောကျဖမျးဆီးပွီး ငွိမျးခမြျးစှာဆန်ဒပွသူမြားအား အဓမ်မခေါျ​ဆောငျ သှားသညျ့ ဗီဒီယိုမြားသညျ သတငျးမီဒီယာမြား နှငျ့ အငျတာနကျစာမကြျနှာမြားထကျ၌ ပွနျ့လကြျရှိသညျကို တှေ့ရှိရပါသညျ။ အဆိုပါဖမျးဆီးမှုမြားသညျ မွနျမာနိုငျငံတှငျး တရားဥပဒစေိုးမိုးမှုလြော့လြဲလကြျရှိသညျကို ညှနျးဆိုပွနပွေီး ပွညျသူမြားအပေါျ လူ့အခှငျ့အရေးခြိုးဖောကျလကြျရှိသညျကို ထုတျဖောျပွနသေညျ။ ထို့ပွငျ ပွညျတှငျးဥပဒသောမက နိုငျငံတကာစံနှုနျးမြားနှငျ့လညျး သှဖေယျလကြျရှိသညျ။  

ဖဖေောျဝါရီလ ၁၂ ရကျနေ့တှငျ မှနျပွညျနယျ၊ မောျလမွိုငျမွို့၌ ငွိမျးခမြျးစှာ ဆန်ဒထုတျဖောျလကြျရှိစဉျ ရဲတပျဖှဲ့ဝငျမြားမှ မောျလမွိုငျကြောငျးသားသမဂ်ဂစဈကွောငျးကို ရာဘာကညြျဖွငျ့ပဈခတျ၍ ဖွိုခှငျးခဲ့ သောကွောငျ့ ကြောငျးသား (၅) ဦး ထိခိုကျဒဏျရာရရှိခဲ့ပွီး ကြောငျးသား (၉) ဦး ဖမျးဆီးခွငျးခံခဲ့ရသညျ။ ထို့ပွငျ ရဲတပျဖှဲ့မှ ဆန်ဒပွသူတဈဦးအား အဓမ်မအကွမျးဖကျ ဖမျးဆီးသညျ့ ဗီဒီယိုတဈခုထှကျပေါျလာသညျ။ နောကျထပျ ဗီဒီယိုတဈခုတှငျမူ ရဲတပျဖှဲ့က ဆန်ဒပွသူတဈဦးအား ရုနျးရငျးဆနျခတျ ခေါျဆောငျမသှားမီ စဈဆေးမေးမွနျးနေ သညျကို တှေ့ရှိရသညျ။

လူမှုကှနျရကျ၌ပွနျ့နသေညျ့ နောကျထပျဗီဒီယိုတဈခုတှငျ ဧရာဝတီတိုငျးဒသေကွီး၊ အငျ်ဂပူမွို့နယျရှိ အိမျတဈအိမျ ကို ရဲတပျဖှဲ့မှ ဝငျရောကျကာ  ဒေါကျတာ ပွညျ့ဖွိုးနိုငျအား Civil Disobedience Movement (CDM) တှငျ ပါဝငျမှုအတှကျ မတရားဖမျးဆီးသှားသညျကို တှေ့ရှိရသညျ။

ရုတျတရကျဖမျးဆီးခွငျးခံရသူမြား၏ မိသားစုဝငျမြားမှာ အဘယျ့ကွောငျ့ဖမျးဆီးသှားသညျ၊ မညျ့သညျ့နရောသို့ ခေါျဆောငျထိနျးသိမျးမညျ စသညျ့ မညျသညျ့အခွအေနကေိုမြှ အသိပေးခွငျးမခံရပေ။ ထိုကဲ့သို့ ညအခြိနျ မတောျဝငျရောကျဖမျးဆီးခံနရေခွငျးဖွဈစဉျမြားမှာ တဈခုတညျး၊ တဈနရောတညျး မဟုတျဘဲ နိုငျငံတဈဝနျးတှငျ ဖွဈပေါျလကြျရှိသညျ။

ပွဈမှုဆိုငျရာကငြ့ျထုံးဥပဒေ ပုဒျမ ၁၄၄ ကို ခြိုးဖောကျပါက ပွဈမှုဆိုငျရာဥပဒေ ပုဒျမ ၁၈၈ နှငျ့ ဖမျးဆီး၊ တရားစှဲဆိုခံရမညျဟု ဖောျပွထားရာ ပုဒျမ ၁၈၈ အရ ပွဈမှုမွောကျသညျဟု စှပျစှဲခံရပါက တရားရုံး၌ စှဲခကြျတငျရမညျဖွဈသညျ့အတှကျ ယခုကဲ့သို့ လမျးမပေါျ၊ အိမျမြားပေါျမှ မတရားဆှဲခေါျဖမျးဆီးခံရမှုမြားသညျ တညျဆဲဥပဒနှေငျ့လြောျညီမှု မရှိပေ။ ထို့ပွငျ ပုဒျမ ၁၈၈ ဖွငျ့ အရေးယူခွငျးအမှုသညျ ရဲအရေးပိုငျလညျးမဟုတျဘဲ တရားရုံးကသာ ဖမျးဆီးခွငျး၊ ထိနျးသိမျးခွငျးနှငျ့ အမှုစှဲခကြျတငျခွငျးတို့ကို ဆုံးဖွတျပိုငျခှငျ့ရှိသညျ။

ထို့ပွငျ ရခိုငျပွညျနယျ၊ သံတှဲမွို့၌ စဈအာဏာသိမျးမှုကို ဆနျ့ကငြျဆန်ဒပွနသေူမြားအား ရဲတပျဖှဲ့မှ ကားဖွငျ့ ဝငျတိုကျ၍ ဆန်ဒပွပှဲကိုဖွိုခှငျးကာ ဖမျးဆီးမှုမြား ပွုလုပျခဲ့သညျ။ မိတ်ထီလာမွို့တှငျ စဈတပျထောကျခံသူမြားမှ အမြားပွညျသူအား ရိုငျးစိုငျးသော အမူအရာမြားပွုလုပျကာ ရနျစမှုမြားရှိခဲ့သညျ။ ၎င်းငျးပွငျ စဈအာဏာသိမျးမှုကို ဆနျ့ကငြျကွောငျးနှငျ့ ဒေါျအောငျဆနျးစုကွညျလှတျမွောကျရေးတို့အတှကျ အေးခမြျးစှာဆန်ဒထုတျဖောျနသေညျ့ အမြားပွညျသူမြားအား တပျထောကျခံသူမြားက မတရားသဖွငျ့  ရနျပွုမှုမြားလုပျဆောငျခဲ့သညျကို လူမှုကှနျရကျစာမကြျနှာတှငျ တိုကျရိုကျ (Live) ထုတျလှငျ့မှုမှတဈဆငျ့ တှေ့ရှိရသညျ။

ထိုလုပျရပျမြားသညျ အေးခမြျးစှာဆန်ဒထုတျဖောျလကြျရှိသော ပွညျသူမြား၏ ဘေးကငျးလုံခွုံရေးကို ဆိုးရှားစှာ ခွိမျးခွောကျနသေလို စဈအာဏာသိမျးအုပျစုမှ တိုငျးပွညျမငွိမျမသကျဖွဈအောငျ ရညျရှယျခကြျရှိရှိဖွငျ့ လှုံ့ဆောျမှုမြားပွုလုပျခွငျးဖွဈသညျဟု မိမိတို့မှရှုမွငျသုံးသပျပါသညျ။

ဖဖေောျဝါရီလ ၁၂ ရကျနေ့တှငျ ထုတျပွနျသညျ့ အကဉြျးသားမြား လှတျငွိမျးခမြျးသာခှငျ့ပွုခွငျးသညျလညျး စိုးရိမျဖှယျမကငျးသညျ့ အခွအေနတေဈရပျကို ဖောျဆောငျလကြျရှိသညျ။ လှတျငွိမျးခမြျးသာခှငျ့ဖွငျ့ ပွနျလညျလှတျမွောကျလာသညျ့ အကဉြျးသား ၂၃၃၆၉ ယောကျတှငျ နိုငျငံရေးအကဉြျးသား လေးဦးသာ ပါဝငျခဲ့ သညျ။ သို့ဖွဈ၍ ယခုကဲ့သို့ အကဉြျးသားမြားအား လှတျပေးခွငျးသညျ နောကျထပျနိုငျငံရေးအကဉြျးသားမြားကို အကဉြျးထောငျအတှငျး ထိနျးသိမျးရနျအတှကျ နရောလှတျဖနျတီးခွငျးလား၊ မညျသညျ့ရညျရှယျခကြျဖွငျ့ လှတျပေးခွငျးလဲဆိုသညျမှာ မေးခှနျးထုတျဖှယျရာဖွဈစသေညျ။

နိုငျငံရေးအကဉြျးသားမြား ကူညီစောငျ့ရှောကျရေးအသငျး (AAPP) ၏ မှတျတမျးပွုခကြျမြားအရ ဖဖေောျဝါရီလ ၁ ရကျနေ့မှ ယနေ့အခြိနျထိ စုစုပေါငျး ဖမျးဆီး၊ထိနျးသိမျးခွငျးခံထားရသူ (၃၂၆) ဦးထိရှိခဲ့ပွီဖွဈပွီး၊ ၎င်းငျးတို့အနကျမှ (၃) ဦးသညျ ထောငျဒဏျခမြှတျခွငျးခံထားရကာ (၂၃) ဦးမှာ ပွနျလညျ လှတျမွောကျလာခဲ့သညျ။ ထို့ကွောငျ့ လကျရှိအခြိနျထိ ထောငျဒဏျခမြှတျခွငျးခံထားရသူ (၃) ဦးအပါအဝငျ (၃၀၃) ဦးမှာ ဆကျလကျ ထိနျးသိမျးခွငျး ခံနရေဆဲဖွဈသညျ။ 

နိုငျငံရေးအကဉြျးသားမြား ကူညီစောငျ့ရှောကျရေးအသငျး (AAPP) မှ လကျရှိအခွအေနမြေားကို နေ့စဉျ စောငျ့ကွညျ့ မှတျတမျးတငျသှားမညျဖွဈပွီး စဈအာဏာသိမျးမှုနှငျ့ပတျသကျ၍ ဖမျးဆီး၊တရားစှဲဆို၊ ပွဈဒဏျခမြှတျခွငျးခံထားရသူမြား၏ စာရငျးကို နေ့စဉျထုတျပွနျသှားမညျဖွဈသညျ။ 

နိုငျငံရေးအကဉြျးသားမြား ကူညီစောငျ့ရှောကျရေးအသငျး (AAPP)

Download link for Recent Arrests List (Last Updated on 12 Feb 21) (Final 1)