ေအေအပီပီမွ မတ္လအတြင္းလူ႔အခြင့္အေရး၊ႏိုင္ငံေရး၊ ႏိုင္ငံသားအခြင့္အေရးႏွင့္ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားအေျခအေနလစဥ္အစီရင္ခံစာႏွင့္ အက်ဥ္းသားစာရင္းထုတ္ျပန္ခ်က္

တစ္လအတြင္းသုံးသပ္ခ်က္
မတ္လအတြင္း စုစုေပါင္း (၉) ဦး အမႈဖြင့္၊တရားစြဲဆိုျခင္းကို ခံခဲ့ရသည္။ ထို ၉ ဦးအနက္မွ တက္ႂကြလႈပ္ရွားသူ (၂) ဦးသည္ ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ စုေဝးခြင့္ႏွင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ စီတန္းလွည့္လည္ခြင့္ဥပဒ (ၿငိမ္း၊စု၊စီ) ပုဒ္မ ၁၉၊ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္အေရး လႈပ္ရွားသူ တစ္ဦးသည္ ရာဇသတ္ႀကီးပုဒ္မ ၅၀၅(ခ)၊ သတင္းအယ္ဒီတာခ်ဳပ္ (၂) ဦးသည္ အၾကမ္းဖက္မႈတိုက္ဖ်က္ေရး ဥပေဒ ပုဒ္မ ၅၀(က)၊ ၅၂(က)၊ သတင္းဌာန တစ္ခုႏွင့္ အမ်ိဳးသားလႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ တစ္ဦးသည္ ဆက္သြယ္ေရး ဥပေဒ ပုဒ္မ ၆၆(ဃ)၊ ေက်း႐ြာအုပ္ခ်ဳပ္ေရးမႈး တစ္ဦးႏွင့္ ေတာင္သူတစ္ဦးသည္ ရာဇသတ္ႀကီးပုဒ္မ ၃၅၃၊ ၄၂၇၊ ၄၂၉ တို႔ျဖင့္ အမႈဖြင့္တရားစြဲဆိုျခင္းကို ခံခဲ့ရသည္။
မတ္လအတြင္း ဖမ္းဆီးျခင္းခံခဲ့ရသူ စုစုေပါင္း (၈၅)ဦး ရွိခဲ့သည္။ ထို (၈၅) ဦးအနက္မွ လယ္သမား၊ လယ္ယာေျမ အေရးလႈပ္ရွားသူ၊ ေက်ာင္းသားႏွင့္ တက္ႂကြလႈပ္ရွားသူ စုစုေပါင္း (၁၈) ဦးသည္ ၿငိမ္း၊စု၊စီဥပေဒ ပုဒ္မ ၁၉ (သို႔) ၂၀၊ သတင္းအယ္ဒီတာခ်ဳပ္ တစ္ဦးသည္ အၾကမ္းဖက္မႈတိုက္ဖ်က္ေရးဥပေဒ ပုဒ္မ ၅၀(က)၊ ၅၂(က)၊ ကရင္တိုင္းရင္းသား တစ္ဦးသည္ ရာဇသတ္ႀကီးဥပေဒ ပုဒ္မ ၃၄၂၊ ၃၅၃ တို႔ျဖင့္ ဖမ္းဆီးျခင္းခံခဲ့ရသည့္အျပင္ ရခိုင္ေဒသမွ တိုင္းရင္းသား (၆၁) ဦး၊ ရွမ္းျပည္နယ္မွ တိုင္းရင္းသား (၂) ဦး ႏွင့္ ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီးမွ သတင္းေထာက္ (၂) ဉီးတို႔သည္လည္း အသီးသီး ဖမ္းဆီးျခင္းကို ခံခဲ့ရသည္။
မတ္လအတြင္း စုစုေပါင္း ၆၀ ဦး ျပစ္ဒဏ္ ခ်မွတ္ျခင္းခံခဲ့ရသည္။ ထို ၆၀ ဦးအနက္မွ လယ္သမား၊ လယ္ယာေျမအေရးလႈပ္ရွားသူ၊ ေက်ာင္းသားႏွင့္ တက္ႂကြလႈပ္ရွားသူ စုစုေပါင္း (၁၇) ဦးသည္ ၿငိမ္း၊စု၊စီဥပေဒ ပုဒ္မ ၁၉ (သို႔) ၂၀၊ ကရင္တိုင္းရင္းသား တစ္ဦးသည္ ရာဇသတ္ႀကီးဥပေဒ ပုဒ္မ ၃၄၂၊ ၃၅၃၊ ေတာင္သူ/လယ္ယာေျမအေရးလႈပ္ရွားသူ (၃၅) ဦးသည္ ရာဇသတ္ႀကီးပုဒ္မ ၄၄၇၊ ျပည္သူပိုင္ပစၥည္းကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ေရးဥပေဒ ပုဒ္မ ၆(၁)၊ ေအာင္သေျပ႐ြာသား (၅) ဦးသည္ ရာဇသတ္ႀကီးဥပေဒ ပုဒ္မ ၄၃၆၊ ၄၄၀၊ တို႔ျဖင့္ ျပစ္ဒဏ္ခ်မွတ္ျခင္းခံခဲ့ရၿပီး သတင္းဌာန တစ္ခုႏွင့္ အႀကီးတန္း သတင္းေထာက္တစ္ဦးတို႔ကို ဆက္သြယ္ေရးဥပေဒ ပုဒ္မ ၆၆(ဃ) ျဖင့္ တရားစြဲဆိုထားမႈအား သက္ဆိုင္ရာ တရား႐ုံးအသီးသီး မွ ႐ုပ္သိမ္းေပးခဲ့သည္။
မတ္လအတြင္း စုစုေပါင္း (၅၅) ဦး လြတ္ေျမာက္ခဲ့သည္။ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသား ငါးဦးျဖစ္ေသာ ကိုေနမ်ိဳးဇင္၊ မေနဇာထြန္း၊ ကိုသိန္းေအာင္ျမတ္၊ ကိုဘိုစံႏွင့္ ကိုဝင္းဗိုလ္တို႔သည္ က်န္းမာေရး ေကာင္းမြန္ျခင္းမရွိေၾကာင္း သိရွိရသည္။

ထို႔ျပင္ မတ္လအတြင္း တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕အမ်ားမွ အရပ္သား စုစုေပါင္း (၂၈) ဦးကို ဖမ္းဆီးခဲ့ၿပီး (၂၆) ဦးကို ျပန္လည္ လႊတ္ေပးခဲ့သည္။
လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုခြင့္
ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္း လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုခြင့္သည္ အျပဳသေဘာေဆာင္ေသာ တိုးတက္မႈ လမ္းေၾကာင္းမွ တစ္လထက္ တစ္လ ေသြဖည္လ်က္ရွိသည္ကို ေတြ႕ရွိရသည္။ မတ္လအတြင္း၌ ျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္းရွိ လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုခြင့္အေျခအေနသည္ ဆိုး႐ြာစြာ ဆက္လက္ က်ဆင္းလ်က္ရွိသည္။ မတ္လအတြင္း လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ ေျပာဆိုခြင့္ကို က်င့္သုံးခဲ့ျခင္းအတြက္ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္အေရးတက္ႂကြလႈပ္ရွားသူ ေစာသာဘိုး၊ ရခိုင္ျပည္နယ္၊ ဘူးသီးေတာင္ၿမိဳ႕နယ္ အမ်ိဳးသား လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ဦးေမာင္ေက်ာ္ဇံ၊ ေက်ာက္ျဖဴ အထူးစီးပြားေရးဇုံ ေလ့လာ ေစာင့္ၾကည့္ေရး အဖြဲ႕ဝင္ ႏွစ္ဦးျဖစ္သည့္ ကိုထြန္းၾကည္ ႏွင့္ ကိုခ်မ္းေမာင္တို႔သည္ အမႈဖြင့္ျခင္းခံခဲ့ရသည္။ ၎ျပင္ ရခိုင္ျပည္နယ္၊ စစ္ေတြၿမိဳ႕နယ္မွ တက္ႂကြလႈပ္ရွားသူ ကိုသန္းလွ၊ ရန္ကုန္ ပညာေရးတကၠသိုလ္မွ ကိုေနာင္ထက္ေအာင္၊ ကိုေအာင္ျပည့္စုံၿဖိဳး၊ ကိုေဇာ္ထက္ႏိုင္၊ မႏွင္းႏု ႏွင့္ မေအးျမတ္မြန္ေက်ာ္၊ ရန္ကင္းပညာေရးေကာလိပ္မွ ကိုသုတစိုး၊ ေတာင္ငူပညာေရးေကာလိပ္မွ ကိုသက္တင္ေအာင္တို႔သည္လည္း အသီးသီး ျပစ္ဒဏ္ခ်မွတ္ျခင္းခံခဲ့ရသည္။
အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ လူ႔အခြင့္ေရးေၾကညာစာတမ္း၌ အခြင့္အေရးအခ်ိဳ႕ကို တရားဥပေဒအရ ကာကြယ္ေပးထားသည္။ ႏိုင္ငံသား ႏွင့္ ႏိုင္ငံေရးအခြင့္အေရးဆိုင္ရာ သေဘာတူစာခ်ဳပ္(ICCPR) အပိုဒ္ ၁၉(၁)(၂) တြင္ လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုခြင့္ႏွင့္ ထင္ျမင္ယူဆခြင့္တို႔ကို ကာကြယ္မႈေပးထားသည္။ ထို႔ျပင္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ဖြဲ႕စည္းပုံ အေျခခံ ဥပေဒ အခန္း (၈)၊ အပိုဒ္ ၃၅၄(က) တြင္လည္း “မိမိ၏ ယုံၾကည္ခ်က္၊ ထင္ျမင္ယူဆခ်က္မ်ားကို လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုခြင့္၊ ေရးသားျဖန႔္ေဝခြင့္ရွိသည္” ဟု ေဖာ္ျပထားသည္။ သို႔ေသာ္လည္း ျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္း၌ ထိုအခြင့္အေရးသည္ အကန႔္အသတ္ျဖင့္သာ ထားရွိသည္။ အဘယ္ ေၾကာင့္ဆိုေသာ္ ၿငိမ္း၊စု၊စီဥပေဒ ပုဒ္မ ၁၈၊ ၁၉၊ ၂၀၊ ဆက္သြယ္ေရးဥပေဒ ပုဒ္မ ၆၆(ဃ)၊ ႏိုင္ငံသားမ်ား၏ပုဂၢိဳလ္ဆိုင္ရာ လြတ္လပ္မႈႏွင့္ ပုဂၢိဳလ္ဆိုင္ရာလုံၿခဳံမႈကို ကာကြယ္ေပးေရးဥပေဒ၊ ရာဇသတ္ႀကီး ဥပေဒ ပုဒ္မ ၅၀၀၊ ၅၀၅(က)(ခ) တို႔ျဖင့္ ထိုအခြင့္အေရးကို ကန႔္သတ္ထားရွိေသာေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။ သို႔ျဖစ္၍ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားမ်ား ကူညီေစာင့္ေရွာက္ေရး အသင္း (AAPP) မွ အစိုးရအား ႀကိမ္ဖန္မ်ားစြာ တိုက္တြန္းေလ့ရွိသည့္အတိုင္း လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုခြင့္ကို ျမႇင့္တင္ေသာ အားျဖင့္ ထိုအခြင့္အေရးကို ကန႔္သတ္ ဖိႏွိပ္ထားေသာ ဥပေဒမ်ားကို ျပင္ဆင္ျဖည့္စြက္ျခင္း၊ ထိုအခြင့္အေရးကို က်င့္သုံးခဲ့ျခင္း အတြက္ ဖိႏွိပ္ျခင္းခံထားရေသာ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားမ်ားအားလုံးကို လႊတ္ေပးျခင္း၊ အက်ဥ္းေထာင္တြင္း/ေထာင္ျပင္ တရားရင္ဆိုင္ေနၾကရသူမ်ားအားလုံးကို လႊတ္ေပးျခင္းတို႔အား အျမန္ဆုံး ေဆာင္႐ြက္ေပးပါရန္ တိုက္တြန္း အႀကံျပဳအပ္ပါ သည္။
ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္း လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုခြင့္ က်ဆင္းလ်က္ရွိခ်ိန္တြင္ ႏိုင္ငံသားမ်ား၏ အခြင့္အေရးမ်ားသည္လည္း ဆုံးရႈံးလ်က္ရွိဆကို ေတြ႕ရွိရသည္။ မတ္လအတြင္းတြင္ ေက်ာက္မီးေသြးစြမ္းအင္သုံး ဘိလပ္ေျမစက္႐ုံစီမံကိန္း ပဋိပကၡ ႏွင့္ပတ္သက္၍ ဖမ္းဆီး၊တရားစြဲဆိုျခင္းခံထားရေသာ မႏၲေလးတိုင္းေဒသႀကီး၊ ပုသိမ္ႀကီးၿမိဳ႕နယ္၊ ေအာင္သေျပေက်း႐ြာမွ ႐ြာသား ငါးဦးသည္ အလုပ္ႏွင့္ ေထာင္ဒဏ္ ငါးႏွစ္ ျပစ္ဒဏ္ခ်မွတ္ျခင္းခံခဲ့ရသည္။ ထို႔ျပင္ ဖမ္းဝရမ္းထုတ္ျခင္းခံထားရေသာ ေအာင္သေျပ႐ြာသားမ်ားကို ရဲတပ္ဖြဲ႕မွ ဝင္ေရာက္ ဖမ္းဆီးခဲ့ရာ ပဋိပကၡျဖစ္ပြားခဲ့ၿပီး ေအာင္သေျပ႐ြာသား ဦးေ႐ႊအုန္း၏ ေျခေထာက္ကို က်ည္ဆံထိမွန္ခဲ့သည့္အျပင္ ဦးေ႐ႊအုန္းအပါအဝင္ ႐ြာသား ဆယ္ဦးေက်ာ္သည္ ဖမ္းဆီးျခင္းခံခဲ့ရသည္။ ႏိုင္ငံတစ္ႏိုင္ငံတြင္ ႏိုင္ငံသားအခြင့္အေရးဆုံးရႈံးျခင္းသည္ ထိုႏိုင္ငံ၏ လူ႔အခြင့္အေရးအေျခအေန က်ဆင္းေနျခင္းျဖစ္သည္ကို ထင္ရွားစြာ ထုတ္ေဖာ္ေနသည္။ သို႔ျဖစ္၍ အစိုးရမွ ၎၏ ႏိုင္ငံသားမ်ား၏ ႏိုင္ငံသားအခြင့္အေရးမ်ားကို ျမႇင့္တင္ေပးျခင္းအား ျဖင့္ လူ႔အခြင့္အေရးအေျခအေနမ်ားကို တိုးတက္မႈရွိေစရန္အတြက္‌ ေဆာင္႐ြက္ေပးပါရန္ တိုက္တြန္းအပ္ပါသည္။
သတင္းမီဒီယာလြတ္လပ္ခြင့္
မတ္လအတြင္းတြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ သတင္းမီဒီယာလြတ္လပ္ခြင့္သည္ ထင္မွတ္ထားျခင္းမရွိခ်ိန္၌ အလ်င္အျမန္ ထိုးဆင္းသြား သည္ကို ေတြ႕ရွိရသည္။ ထိုအျခင္းအရာသည္ ေနာက္ေၾကာင္းျပန္ဆုတ္ေစေသာ အျခင္းအရာတစ္ရပ္ျဖစ္ၿပီး ယခင္က သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ကို ဖိႏွိပ္ထားေသာ စစ္အာဏာရွင္တို႔၏ ပုံရိပ္ကို ထင္ဟပ္ေစသည္။ ထို႔ျပင္ ျပည္သူမ်ား သတင္းမွန္ ရရွိရန္ အဟန႔္အတားျဖစ္ေစၿပီး သတင္းေရးသားျခင္းမျပဳမီတြင္ ဆင္ဆာျပဳလုပ္ရေသာအေလ့သည္လည္း တစ္ဖန္ ျပန္၍ ျဖစ္ေပၚေစသည္။ မတ္လအတြင္း ဖိႏွိပ္ျခင္းခံခဲ့ရေသာ သတင္းမီဒီယာသမားမ်ားမွာ –
• မႏၲေလးအေျခစိုက္ Voice of Myanmar သတင္း‌ဌာန၏ အယ္ဒီတာခ်ဳပ္ ကိုေနမ်ိဳး (ခ) ကိုေနမ်ိဳးလင္းသည္ ဖမ္းဆီး၊ အမႈဖြင့္ခံခဲ့ရျခင္း၊ နိရၪၥရာသတင္းဌာနမွ အယ္ဒီတာခ်ဳပ္ ဦးခိုင္ျမတ္ေက်ာ္သည္ အမႈဖြင့္ခံခဲ့ရျခင္း
• အရပ္ဝတ္ျဖင့္ CID, SB, ရပ္ကြက္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးတို႔ပါဝင္ေသာ ၁၀ ဦးအဖြဲ႕သည္ နိရၪၥရာ႐ုံးအား ဝင္ေရာက္ရွာေဖြခဲ့ၿပီး နိရၪၥရာသတင္းဌာနမွ သတင္းေထာက္ သုံးဦးျဖစ္ေသာ ကိုသန႔္ျမတ္ခိုင္၊ ကိုေအာင္လင္းထြန္းႏွင့္ ကိုထြန္းခိုင္ (ေတာင္ရင္းကြၽန္း)တို႔ကို စစ္ေဆးရန္ ေခၚေဆာင္သြားခဲ့ျခင္း (ေျခာက္နာရီေက်ာ္ခန္႔ ေမးျမန္းစစ္ေဆးခဲ့ၿပီးေနာက္ ၎တို႔ကို ညတြင္းခ်င္း ျပန္လည္လႊတ္‌ေပးခဲ့သည္)
• ေခတ္သစ္မီဒီယာအယ္ဒီတာခ်ဳပ္ ဦးလႈိင္းသစ္ဇင္ေဝ (ခ) သာလြန္ေဇာင္းထက္၏ ေနအိမ္သို႔ ရဲ၊ CID အရပ္ဝတ္ ၁၀ ဦးခန႔္သည္ ေရာက္ရွိလာၿပီး ၄င္းအေၾကာင္းမ်ားကို လာေရာက္ေမးျမန္းခဲ့ျခင္း
• မႏၲေလး အေျခစိုက္ Channel Mandalay TV သတင္းဌာနမွ သတင္းေထာက္ နႏၵ (ခ) ကိုေအာင္ၾကည္ျမင့္သည္ စြဲခ်က္တင္ခံခဲ့ရျခင္း
• ႐ိုက္တာသတင္းဌာနသည္လည္း အမႈဖြင့္ခံခဲ့ရျခင္း (တပ္မေတာ္မွ ႐ိုက္တာသတင္းဌာနကို တရားစြဲဆိုထားမႈအား ျပန္လည္ ႐ုပ္သိမ္းေပးခဲ့သည္)
• အစိုးရၫႊန္ၾကားခ်က္ျဖင့္ ဆက္သြယ္ေရးေအာ္ပေရတာမ်ားမွ ပိတ္ခ်ခဲ့သည့္ ဝက္ဆိုဒ္ေပါင္း ၂၀၀ ေက်ာ္တြင္ တရားဝင္မွတ္ပုံတင္ထားသည့္ နိရၪၥရာသတင္းဌာနႏွင့္ DMG (Development Media Group)၊ Mandalay In-Depth News ႏွင့္ VOM (Voice Of Myanmar)၊ Mekong News (မဲေခါင္သတင္း) စသည့္ သတင္းဌာနႏွင့္ အြန္လိုင္းစာမ်က္ႏွာမ်ား ပါဝင္ခဲ့ျခင္း
• ကရင္နယ္ျခားေစာင့္တပ္ဖြဲ႕ (BGF) မွ တပ္ဖြဲ႕ဝင္အခ်ိဳ႕သည္ Frontier Myanmar သတင္းေထာက္ မေနာ္ဘတ္တီဟန္ႏွင့္ ျမန္မာတိုင္းမ္ ဓာတ္ပုံသတင္းေထာက္ ကိုမာေနာ္တို႔ ႏွစ္ဦးအား ဖမ္းဆီး ႐ိုက္ႏွက္ခဲ့ျခင္း (တစ္ရက္ၾကာထိန္းသိမ္းထားခဲ့ၿပီးေနာက္ ၎တို႔ႏွစ္ဦးကို ျပန္လည္ လႊတ္ေပးခဲ့သည္)
သတင္းမီဒီယာမ်ားအားဖိႏွိပ္ျခင္းသည္ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈမ်ားကို တစ္နည္းနည္းျဖင့္ ဖုံးကြယ္ထားရာေရာက္ၿပီး ႏိုင္ငံ တြင္း မည္ေ႐ြ႕မည္မွ် ျဖစ္ပြားေနေသာ ခ်ိဳးေဖာက္မႈမ်ားကို သိရွိရန္ အဟန႔္အတား ျဖစ္ေစသည္။ ထို႔ျပင္ မည္သူတစ္ဦး တစ္ေယာက္မွ် သိရွိခြင့္မရျခင္းသည္ ထိုခ်ိဳးေဖာက္မႈမ်ား ဆက္လက္ျဖစ္ပြားေစရန္ တြန္းအားတစ္ရပ္ျဖစ္ေစသည္။ သတင္းမီဒီယာဥပေဒ ၏ အခန္း(၃) ၌ သတင္းမီဒီယာသမားမ်ား၏ ရပိုင္ခြင့္မ်ားကို ရွင္းလင္းစြာ ေဖာ္ျပထားသည္။ ထို႔ျပင္ အခန္း (၈) ၌ အေရးယူျခင္းႏွင့္ အခန္း (၉) ၌ ျပစ္မႈ ႏွင့္ ျပစ္ဒဏ္မ်ားကို ရွင္းလင္းစြာ ေဖာ္ျပထားသည္။ ႏိုင္ငံသားမ်ား၏ နားႏွင့္မ်က္စိျဖစ္ၿပီး ႏိုင္ငံ၏ စတုတၳမ႑ိဳင္ဟုေခၚဆိုသည့္ သတင္းမီဒီယာက႑သည္ မ်က္ေမွာက္ကာလ အသြင္ကူးေျပာင္းေရး လုပ္ငန္းစဥ္တြင္ တစ္ေထာင့္တစ္ေနရာမွ ပါဝင္လ်က္ရွိသည္။ သတင္းမီဒီယာ က႑ကို ျမႇင့္တင္ေပးျခင္းအားျဖင့္ အသြင္ကူးေျပာင္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္၌ အျပဳသေဘာေဆာင္ေသာ တိုးတက္မႈကို ျဖစ္ေပၚေစ မည္ျဖစ္သည္။ သို႔ျဖစ္၍ သတင္းမီဒီယာက႑ကို ျမႇင့္တင္မႈေပးပါရန္ တိုက္တြန္းအပ္ပါသည္။

အက်ဥ္းေထာင္ေရးရာကိစၥရပ္မ်ား
မတ္လ ၁၁ ရက္ေန႔တြင္ ကမာၻ႔က်န္းမာေရးအဖြဲ႕ (WHO)မွ အသက္ရႉလမ္းေၾကာင္းဆိုင္ရာ ကူးစက္ေရာဂါ (COVID-19)အား တစ္ကမာၻလုံးဆိုင္ရာ ကပ္ေရာဂါအျဖစ္ ထုတ္ျပန္ေၾကညာခဲ့သည္။ ထိုအျခင္းအရာသည္ ျမန္မာႏိုင္ငံ အက်ဥ္းေထာင္မ်ား အတြင္းရွိ အက်ဥ္းသားမ်ားအတြက္ အလြန္အမင္း စိုးရိမ္ရေသာ အျခင္းအရာတစ္ရပ္ျဖစ္သည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္းရွိ အက်ဥ္းေထာင္အမ်ားစုတြင္ အက်ဥ္းသားဦးေရ ျပည့္သိပ္ေနျခင္း၊ က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈ လုံေလာက္စြာမရရွိျခင္း၊ အာဟာရျပည့္ဝစြာမရရွိျခင္း၊ တစ္ကိုယ္ရည္သန႔္ရွင္းမႈအတြက္ လုံေလာက္သည့္ ဝန္းက်င္မရွိျခင္းအပါအဝင္ ဆိုး႐ြားေသာ အေျခအေနမ်ားကို ရင္ဆိုင္ေနၾကရသည္။ သို႔ျဖစ္၍ တစ္စုံတစ္ဦး ကူးစက္ျခင္းခံရပါက အျခားသူမ်ားကို ကာကြယ္ရန္မွာ လြန္စြာခဲယဥ္းသည့္ အေျခအေနတစ္ရပ္ျဖစ္ေသာေၾကာင့္ အေရးတႀကီး ေဆာင္႐ြက္ရန္မွာလည္း အျမန္ဆုံး လိုအပ္ လ်က္ရွိသည္။ မတ္လ ၁၇ ရက္ေန႔တြင္ က်န္းမာေရးႏွင့္အားကစားဝန္ႀကီးဌာန၊ ျပည္ေထာင္စုဝန္ႀကီး ေဒါက္တာျမင့္ေထြး သည္ COVID-19 ေရာဂါ ေစာင့္ၾကပ္ၾကည့္ရႈေရးႏွင့္ကာကြယ္ထိန္းခ်ဳပ္ေရး ဗဟိုအဆင့္ ေန႔စဥ္ညႇိႏႈိင္းအစည္းအေဝး၌ ျမန္မာႏိုင္ငံ အတြင္းရွိေသာ အက်ဥ္းေထာင္မ်ားမွ အက်ဥ္းသားမ်ားအျပင္ တိုက္ပြဲမ်ားျဖစ္ပြား ေနဆဲရွိသည့္ ေဒသမ်ားမွ တိုက္ပြဲေရွာင္ ဒုကၡသည္စခန္မ်ားမွ ေနထိုင္သူမ်ားကိုပါ COVID-19 ေရာဂါႏွင့္ပတ္သက္၍ က်န္းမာေရးအသိပညာေပးႏိုင္ေရး၊ က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈေပးႏိုင္ေရးတို႔အတြက္ လုပ္ငန္းလမ္းၫႊန္ခ်က္မ်ားကို ျပဳစု၍ သက္ဆိုင္ရာဝန္ႀကီးဌာနသို႔ အျမန္ဆုံး ေပးပို႔မည္ ျဖစ္ေၾကာင္း ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ထို႔ျပင္ COVID-19 ျပန႔္ပြားမႈထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္ေရး လုပ္ေဆာင္ခ်က္တစ္ခု အျဖစ္ ျမန္မာႏိုင္ငံ အတြင္းရွိ အက်ဥ္းေထာင္/စခန္းမ်ားတြင္ ေထာင္ဝင္စာေတြ႕သည့္ လူဦးေရ ေလ်ာ့ခ် ကန႔္သတ္မႈမ်ား ျပဳလုပ္လာခဲ့ သည္။ ၎ျပင္ ေထာင္ဝင္စာ ေတြ႕ခြင့္ရသည့္ အခန္းမ်ားအား ၃၁၃ ႀကိမ္တိတိ ပိုးသတ္ေဆးျဖန္းမႈမ်ား လုပ္ေဆာင္ထားေၾကာင္း အက်ဥ္းဝန္ထမ္းမ်ားကိုလည္း တစ္ကိုယ္ရည္ သန႔္ရွင္းေရး ျပဳလုပ္ၿပီးမွသာ တာဝန္ထမ္းေဆာင္ေစ ေၾကာင္း အက်ဥ္းဦးစီးဌာနမွ သိရွိရသည္။ ထိုကဲ့သို႔ ကာကြယ္ တားဆီးေရးလုပ္ငန္းစဥ္မ်ားကို ေဆာင္႐ြက္ေနျခင္းကို ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားမ်ား ကူညီေစာင့္ေရွာက္ေရးအသင္း (AAPP)မွ ႀကိဳဆိုပါသည္။

COVID-19 ေရာဂါသည္ ကူးစက္ျမန္ေရာဂါတစ္ခုျဖစ္သည့္အတြက္ေၾကာင့္ လက္ရွိျဖစ္ေပၚလ်က္ရွိေသာ ေရာဂါကူးစက္မႈမ်ား အက်ဥ္းေထာင္တြင္း ျဖစ္ေပၚကူးစက္လာျခင္းမရွိေစရန္ လက္ရွိအခ်ိန္တြင္ ၾကပ္မတ္စြာ ေဆာင္႐ြက္ရမည္ ျဖစ္သည္။ ထိုကဲ့သို႔ ေဆာင္႐ြက္ရာတြင္ အက်ဥ္းေထာင္တြင္း က်န္းမာေရးစစ္ေဆးမႈမ်ားကို ႀကိဳတင္ျပဳလုပ္ေပးရန္လိုအပ္သကဲ့သို႔ အက်ဥ္းေထာင္ တြင္း ေဆးခန္းႏွင့္ ေဆး႐ုံမ်ားတြင္ ေဆးႏွင့္ တာဝန္က် ဆရာဝန္မ်ားရွိ‌ေရးကို စီစဥ္ေပးရန္မွာလည္း အေရးတႀကီး လိုအပ္ပါသည္။ ထို႔ျပင္ အက်ဥ္းေထာင္အတြင္း လူဦးေရၾကပ္တည္းျခင္းႏွင့္ က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈ အားနည္းျခင္းတို႔ သည္ COVID-19 ေရာဂါကာကြယ္ ထိန္းခ်ဳပ္ေရးေဆာင္႐ြက္ရာတြင္ အခက္အခဲရွိႏိုင္၍ ဥပေဒႏွင့္အညီ အက်ဥ္းသားဦးေရ ေလွ်ာ့ခ်သည့္ အစီအစဥ္ကို အစိုးရအေနျဖင့္ အျမန္ဆုံး အေကာင္အထည္ေဖာ္ရန္အတြက္ကိုလည္း ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားမ်ား ကူညီေစာင္ေရွာက္ေရးအသင္း (AAPP) မွ တိုက္တြန္း၊အႀကံျပဳအပ္ပါသည္။
လယ္ယာေျမေရးရာကိစၥရပ္မ်ား
ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္း သိမ္းဆည္းလယ္ယာေျမႏွင့္ လယ္ယာေျမအျငင္းပြားမႈမ်ားသည္ အဆုံးသတ္ႏိုင္ျခင္းမရွိဘဲ ဆက္လက္ ျဖစ္ပြားဆဲျဖစ္သည္။ ထိုအျခင္းအရာသည္ လယ္ယာေျမအေရးကို ကိုင္တြယ္ေဆာင္ရာတြင္ ေႏွာင့္ေႏွးမႈမ်ားရွိေနျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။ မတ္လအတြင္းတြင္ သိမ္းဆည္းလယ္ယာေျမအေရးႏွင့္ဆက္ႏြယ္၍ လယ္ယာေျမအေရးတက္ႂကြလႈပ္ရွားသူ ႏွင့္ ေတာင္သူ စုစုေပါင္း ကိုးဦး၊ ကယားျပည္နယ္၊ လြိဳင္ေကာ္ႏွင့္ ဒီးေမာ့ဆိုၿမိဳ႕နယ္တို႔မွ ကရင္နီေတာင္သူ ၃၅ ဦး တို႔သည္ ျပစ္ဒဏ္အသီးသီး ခ်မွတ္ျခင္းခံခဲ့ရၿပီး ရွမ္းျပည္နယ္ေတာင္ပိုင္း၊ ဆီဆိုင္ၿမိဳ႕နယ္မွ ေအာင္ခ်မ္းသာအုပ္ခ်ဳပ္ေရးမႉး ဦးစံဝင္းေမာင္ႏွင့္ ေတာင္သူအေရးေဆာင္႐ြက္သူ ေဒၚခ်ိဳခ်ိဳဝင္း တို႔သည္ အမႈဖြင့္ျခင္းခံခဲ့ရသည္။ ဘိုးဘြားစဥ္ဆက္ ဓားမဦးခ် ထြန္ယက္စိုက္ပ်ိဳးခဲ့ေသာ လယ္ယာေျမမ်ား သိမ္းဆည္းျခင္းခံခဲ့ရ၍ လယ္သမားမ်ား၏ အသက္ေမြးဝမ္းေၾကာင္းကို ဆိုး႐ြားစြာ ထိခိုက္လ်က္ရွိခ်ိန္တြင္ တရားစြဲဆို၊ ျပစ္ဒဏ္ခ်မွတ္ျခင္းကို ရင္ဆိုင္ေနၾကရျခင္းသည္ လယ္သမားမ်ားအတြက္ ထိခိုက္ ဆုံးရႈံးမႈမ်ားစြာကို ျဖစ္ေပၚေစသည္။ အစိုးရမွ အသြင္ကူးေျပာင္းေရးႏွင့္ အမ်ိဳးသားျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရးကို အေကာင္အထည္ေဖာ္ ေဆာင္႐ြက္လ်က္ရွိခ်ိန္တြင္ ေတာင္သူလယ္သမားမ်ား၏ အက်ိဳးစီးပြားအတြက္ကိုပါ ထည့္သြင္း စဥ္းစား ရန္ လိုအပ္သည္။ သို႔ျဖစ္၍ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားမ်ား ကူညီေစာင့္ေရွာက္ေရးအသင္း (AAPP) မွ အစိုးရအား ထိခိုက္နစ္နာ လ်က္ရွိေသာ ေတာင္သူလယ္သမားမ်ား၏ အက်ိဳးစီးပြားကို အျမန္ဆုံးျမႇင့္တင္ ေဆာင္႐ြက္ေပးပါရန္ တိုက္တြန္းအပ္ပါသည္။

လစဥ္အစီရင္ခံစာေဒါင္းေလာ့ရယူရန္ March MiR and Chronology (Burmese 1)

လက္က်န္အက်ဥ္းသားစာရင္းေဒါင္းေလာ့ရယူရန္92 Remaining PP list (Updated On 31 Mar 2020) burmese

အမႈရင္ဆိုင္ဆဲစာရင္းေဒါင္းေလာ့ရယူရန္ 523 Facing Trial List (Updated On 31 March 2020)

၆၆(ဃ)စာရင္းေဒါင္းေလာ့ရယူရန္66 (D) total list(new) Updated