ေအေအပီပီမွ စက္တင္ဘာလအတြက္လစဥ္အစီရင္ခံစာႏွင့္ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားစာရင္းထုတ္ျပန္ခ်က္

တစ္လအတြင္းသုံးသပ္ခ်က္
စက္တင္ဘာလအတြင္းတြင္ စုစုေပါင္း ၁၆ ဦး အမႈဖြင့္၊တရားစြဲဆိုျခင္းခံခဲ့ရသည္။ ထို ၁၆ ဦးအနက္မွ ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ စုေဝးခြင့္ႏွင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ စီတန္းလွည့္လည္ခြင့္(ၿငိမ္း၊စု၊စီ)ဥပေဒ ပုဒ္မ ၁၉ ျဖင့္ အရပ္သားႏွင့္ အလုပ္သမား ကိုးဦး၊ အၾကမ္းဖက္မႈ တိုက္ဖ်က္ေရးဥပေဒ ပုဒ္မ ၅၀(က)၊ ၅၂(က)၊ ၅၁(ဂ)ျဖင့္ အရပ္သား တစ္ဦး၊ ရာဇသတ္ႀကီးပုဒ္မ ၅၀၅(က)ျဖင့္ ဆရာေတာ္ တစ္ပါး၊ ဆက္သြယ္ေရးဥပေဒ ပုဒ္မ ၆၆(ဃ)ျဖင့္ ကာတြန္းဆရာ တစ္ဦးအပါအဝင္ စုစုေပါင္း ငါးဦးတို႔သည္ အမႈဖြင့္၊ တရားစြဲဆိုျခင္းကို ခံခဲ့ရသည္။
စက္တင္ဘာလအတြင္း ဖမ္းဆီးျခင္းခံခဲ့ရသူ ၁၇ ဦးရွိသည့္အနက္မွ တက္ႂကြလႈပ္ရွားသူႏွင့္ အရပ္သား စုစုေပါင္း ေျခာက္ဦးသည္ ၿငိမ္း၊စု၊စီဥပေဒ ပုဒ္မ ၁၉၊ အရပ္သား တစ္ဦးသည္ အၾကမ္းဖက္မႈ တိုက္ဖ်က္ေရးဥပေဒ ပုဒ္မ ၅၀(က)၊ ၅၂(က)၊ ၅၁(ဂ)၊ လယ္သမား ခုႏွစ္ဦးသည္ လယ္ယာေျမအက္ဥပေဒ ပုဒ္မ ၂၆၊ ၂၇ တို႔ျဖင့္ ဖမ္းဆီးျခင္း ခံခဲ့ရ သည္သာမက ရခိုင္တိုင္းရင္းသား သုံးဦးသည္လည္း ဖမ္းဆီးျခင္းခံခဲ့ရသည္။
စက္တင္ဘာလအတြင္း စုစုေပါင္း ၁၆ ဦး ျပစ္ဒဏ္ ခ်မွတ္ျခင္းခံခဲ့ရသည္။ ထို ၁၆ ဦးအနက္မွ တက္ႂကြလႈပ္ရွားသူ ေလးဦးသည္ ၿငိမ္း၊စု၊စီဥပေဒ ပုဒ္မ ၁၉၊ ၂၀၊ လယ္သမား ရွစ္ဦးသည္ လယ္ယာေျမအက္ဥပေဒ ပုဒ္မ ၂၆၊ ၂၇၊ တက္ႂကြ လႈပ္ရွားသူ တစ္ဦးသည္ ရာဇသတ္ႀကီးပုဒ္မ ၅၀၅(က)(ခ)ျဖင့္ ျပစ္ဒဏ္ခ်မွတ္ျခင္းကို ခံခဲ့ရၿပီး သက္ဆိုင္ရာ တရား႐ုံး အသီးသီးမွ အရပ္သား သုံးဦးအေပၚစြဲဆိုထားေသာ စြဲခ်က္မ်ားကို ႐ုပ္သိမ္းရန္ အမိန႔္ခ်မွတ္ခဲ့သည္။
စက္တင္ဘာလအတြင္း တက္ႂကြလႈပ္ရွားသူႏွင့္ အရပ္သား စုစုေပါင္း ၁၀ ဦး လြတ္ေျမာက္ခဲ့သည္။ ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသား ေလးဦးျဖစ္ေသာ ဒါ႐ိုက္တာ ဦးမင္းထင္ကိုကိုႀကီး၊ တက္ႂကြလႈပ္ရွားသူ ကိုေနမ်ိဳးဇင္၊ မေနဇာထြန္းႏွင့္ ေရွ႕ေန ဦးေဇာ္ဝင္းတို႔သည္ က်န္းမာေရး ေကာင္းမြန္မႈ မရွိေၾကာင္း သိရွိရသည္။
စက္တင္ဘာလ ၁၅ ရက္ေန႔သည္ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ဒီမိုကေရစီေန႔ျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္လည္း ျမန္မာႏိုင္ငံသည္ စစ္မွန္ေသာ ဒီမိုကေရစီလမ္းေၾကာင္းမွ ေသြဖယ္လာလ်က္ရွိသည္ကို ႏိုင္ငံတြင္းျဖစ္ပြားလ်က္ရွိေသာ အမ်ိဳးမ်ိဳးေသာ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈမ်ား၊ ႏိုင္ငံသားႏွင့္ ႏိုင္ငံေရးအခြင့္အေရးမ်ားကို ခ်ိဳးေဖာက္မႈမ်ားစသည့္ ျဖစ္စဥ္မ်ားမွ ၫႊန္းဆို ျပသလ်က္ရွိသည္ကို ေတြ႕ရွိရသည္။ လြတ္လပ္ခြင့္ လူ႔အခြင့္အေရးကို ေလးစားလိုက္လိုက္နာမႈႏွင့္ အခ်ိန္ကာလအလိုက္ စစ္မွန္ေသာ ေ႐ြးေကာက္ပြဲမ်ားကို က်င္းပျပဳလုပ္ရာ၌ မဲေပးပိုင္ခြင့္ရွိျခင္းတို႔သည္ ဒီမိုကေရစီ၏ မရွိမျဖစ္အေရးပါလွေသာ တန္ဖိုးမ်ားျဖစ္သည္။ ထိုတန္ဖိုးမ်ားကို အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာလူ႔အခြင့္အေရး ေၾကညာစာတမ္း (UDHR) ႏွင့္ ႏိုင္ငံသားႏွင့္ ႏိုင္ငံေရးအခြင့္အေရးဆိုင္ရာသေဘာတူစာခ်ဳပ္ (ICCPR) တို႔တြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံသည္ ICCPR ကို အတည္ျပဳ လက္မွတ္ေရးထိုးျခင္း မရွိျခင္း၊ UDHR ကို ေလးစားလိုက္နာရန္ ပ်က္ကြက္ ေနဆဲျဖစ္ျခင္းတို႔ေၾကာင့္ ဒီမိုကေရစီ စံႏႈန္းမ်ားကို မ်ားစြာ ေလ်ာ့က်ေစသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားမ်ား ကူညီေစာင့္ေရွာက္ေရးအသင္း(AAPP)မွ အစိုးရအား ဒီမိုကေရစီ တန္ဖိုးမ်ားႏွင့္ ဒီမိုကေရစီ၌ အေျခခံက်ေသာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး၊ ေနာက္ဆက္တြဲ ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈမ်ားႏွင့္ လူ႔အခြင့္အေရးစသည္တို႔အား ေဖာ္ေဆာင္ေပးျခင္းအားျဖင့္ ဒီမိုကေရစီ၏ စံႏႈန္းမ်ားကို ျမႇင့္တင္ေပးပါရန္ တိုက္တြန္း အပ္ပါသည္။
လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ခြင့္၊ လြတ္လပ္စြာ ေျပာဆိုခြင့္
စက္တင္ဘာလအတြင္းတြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္း၌ လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ခြင့္၊ လြတ္လပ္စြာ ေျပာဆိုခြင့္တို႔သည္ ပို၍ တင္းက်ပ္လာလ်က္ရွိသည္ကို ေတြ႕ရွိရၿပီး တက္ႂကြလႈပ္ရွားသူမ်ား၊ အရပ္သားမ်ား၊ အလုပ္သမားမ်ားသည္ ထိုအခြင့္အေရးမ်ားကို က်င့္သုံးခဲ့ျခင္းအတြက္ ဖိႏွိပ္ထားမႈမ်ားကို ရင္ဆိုင္ေနၾကရသည္။ စက္တင္ဘာလအတြင္း လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုခြင့္ကို က်င့္သုံးခဲ့ျခင္းအတြက္ တက္ႂကြလႈပ္ရွားသူမ်ား၊ အရပ္သားမ်ား၊ အလုပ္သမား မ်ား အပါအဝင္ စုစုေပါင္း (၂၂) ဦးသည္ ကန႔္သတ္၊ ဖိႏွိပ္မႈမ်ားကို ရင္ဆိုင္ခဲ့ရသည္။ ေအာက္တြင္ေဖာ္ျပထားေသာ ျဖစ္စဥ္မ်ားမွလည္း ထင္ရွားစြာ ေတြ႕ျမင္ႏိုင္သည္။
• စက္တင္ဘာလအတြင္း လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ခြင့္၊ လြတ္လပ္စြာ ေျပာဆိုခြင့္တို႔ကို က်င့္သုံးခဲ့ျခင္း အတြက္ ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ စုေဝးခြင့္ႏွင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ စီတန္းလွည့္လည္ခြင့္(ၿငိမ္း၊စု၊စီ)ဥပေဒ ပုဒ္မ ၁၉၊ ၂၀ ျဖင့္ တက္ႂကြလႈပ္ရွားသူ သုံးဦး ျဖစ္ေသာ ေဒၚေနာ္အုန္းလွ၊ ေစာအဲလ္ဘက္ခ်ိဳ၊ စသိန္းေဇာ္မင္းႏွင့္ ရခိုင္ျပည္နယ္၊ စစ္ေတြၿမိဳ႕မွ ကိုသန္းလွ (ခ)ကိုမင္းဘာေခ်တို႔သည္ ဖမ္းဆီးျခင္းကို ခံခဲ့ရျခင္း၊ ကခ်င္ျပည္နယ္၊ ျမစ္ႀကီးနားၿမိဳ႕ရွိ စစ္ေရွာင္စခန္းမ်ားတြင္ ေနထိုင္ၾကေသာ ကိုေပါလုႏွင့္ မဆိုင္းႏူးပန္၊ ကိုအင္ခြမ္လႏူးႏွင့္ ေဒၚမလန္ခါးမိုင္တို႔သည္ ဖမ္းဆီး၊ တရားစြဲဆို၊ ျပစ္ဒဏ္ခ်မွတ္ျခင္းကို ခံခဲ့ရျခင္း၊ ဧရာဝတီတိုင္း၊ ပုသိမ္ စက္မႈဇုံရွိ Myanmar Knitting သိုးေမႊးအထည္ခ်ဳပ္စက္႐ုံမွ အလုပ္သမားေခါင္းေဆာင္ ခုႏွစ္ဦးႏွင့္ အလုပ္သမားအခ်င္းခ်င္း ႐ိုင္းပင္းကူညီေရးအဖြဲ႕ဝင္တစ္ဦးတို႔သည္ အမႈဖြင့္ျခင္းကို ခံခဲ့ရျခင္းတို႔အျပင္ ျမဝတီမင္းႀကီး ေက်ာင္းတိုက္ဆရာေတာ္ အရွင္အရိယဝံသသာဘိဝံသသည္ ရာဇသတ္ႀကီးပုဒ္မ ၅၀၅(က)၊ ေ႐ႊဝါေရာင္ ဆရာေတာ္တစ္ပါးျဖစ္သည့္ မႏၲေလးၿမိဳ႕၊ မလိခဝါဆိုေက်ာင္းတိုက္မွ ဆရာေတာ္ ဦးစိႏၲိတ၊ ကာတြန္းဆရာ အတီးႏွင့္ တံတားဦးၿမိဳ႕နယ္ စည္ပင္သာယာေရး ေကာ္မတီဝင္ ဦးဗဟိန္းတင္ တို႔သည္ ဆက္သြယ္ေရးဥပေဒ ပုဒ္မ ၆၆(ဃ)ျဖင့္ အမႈဖြင့္၊တရားစြဲဆိုျခင္းကို ခံခဲ့ရျခင္း၊ တက္ႂကြလႈပ္ရွားသူ ဗိုလ္ႀကီးေဟာင္း ကိုေနမ်ိဳးဇင္သည္ ရာဇသတ္ႀကီးပုဒ္မ ၅၀၅(က)(ခ)တို႔ျဖင့္ ျပစ္ဒဏ္ခ်မွတ္ျခင္းကို ခံခဲ့ရျခင္း လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ခြင့္၊ လြတ္လပ္စြာ ေျပာဆိုခြင့္တို႔ကို ၿငိမ္း၊စု၊စီဥပေဒ၊ ဆက္သြယ္ေရးဥပေဒ၊ ရာဇသတ္ႀကီးပုဒ္မ ၅၀၅(က)(ခ) တို႔ျဖင့္ ၿခိမ္းေျခာက္၊ကန႔္သတ္ထားျခင္းသည္ ထိုဥပေဒမ်ား၌ ခ်ိဳ႕ယြင္း အားနည္းမႈမ်ားရွိေနသည္ကို ေပၚလြင္ေစ သည္။ ထိုဥပေဒမ်ားသည္ ႏိုင္ငံသား တစ္ဦးခ်င္းစီ၏ လြတ္လပ္ခြင့္ႏွင့္ လုံၿခဳံခြင့္ကို ကာကြယ္မႈေပး ရမည့္အစား ၿခိမ္းေျခာက္လ်က္ရွိေနသည္။ သို႔ျဖစ္၍ ထိုဥပေဒမ်ားကို အျမန္ဆုံး ျပန္လည္ျပင္ဆင္မႈမ်ား ျပဳလုပ္သင့္ သည္ဟု ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားမ်ား ကူညီေစာင့္ေရွာက္ေရးအသင္း(AAPP)မွ သုံးသပ္ အႀကံျပဳအပ္ပါသည္။ ထို႔ျပင္ ႏိုင္ငံတစ္ႏိုင္ငံ၏ အေျခခံက်ေသာ အခြင့္အေရးတစ္ခုျဖစ္သည့္ လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုခြင့္ကို ျမႇင့္တင္ေပးျခင္း အားျဖင့္ လူ႔အခြင့္အေရးကို ေဖာ္ေဆာင္ မႈျပဳေပးပါရန္လည္း တိုက္တြန္းအပ္ပါသည္။
တိုင္းရင္းသားေဒသမ်ားတြင္ ျဖစ္ပြားလွ်က္ရွိေသာ ပဋိပကၡမ်ား၏ အက်ိဳးဆက္မ်ား
စက္တင္ဘာလ ၂၁ ရက္ေန႔သည္ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေန႔ျဖစ္ေသာ္လည္း ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္း ျဖစ္ပြားဆဲျဖစ္ ေသာ ပဋိပကၡမ်ားေၾကာင့္ တိုင္းရင္းသားေဒသမ်ားတြင္ ေနထိုင္ၾကေသာ ဌာေနတိုင္းရင္းသားမ်ားသည္ ၿငိမ္းခ်မ္းျခင္း မရွိ ေသာ အေျခအေနမ်ားကို ဆက္လက္ ရင္ဆိုင္ေနၾကရသည္။ စက္တင္ဘာလအတြင္းတြင္ ရခိုင္ျပည္နယ္ႏွင့္ ရွမ္းျပည္နယ္ တို႔တြင္ တပ္မေတာ္ႏွင့္ တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္ တပ္ဖြဲ႕မ်ားၾကား တိုက္ပြဲမ်ား ဆက္လက္ျဖစ္ပြား လ်က္ရွိၿပီး အက်ိဳးဆက္ အေနျဖင့္ တိုင္းရင္းသားမ်ားသည္ ဖမ္းဆီး၊တရားစြဲဆိုမႈမ်ားကို ဆက္လက္ရင္ဆိုင္ေနၾက ရသည္သာမက အဓမၼလုပ္အားေပး ခိုင္းေစျခင္း၊ ညႇဥ္းပန္းႏွိပ္စက္ျခင္းမ်ားကိုလည္း ရင္ဆိုင္ေနၾကရသည္။ စက္တင္ဘာလအတြင္း ျဖစ္ပြားခဲ့ေသာ ျဖစ္စဥ္မ်ားအနက္မွ ျဖစ္စဥ္တခ်ိဳ႕ကို ေအာက္တြင္ ေကာက္ႏုတ္ေဖာ္ျပ ထားသည္။
• စက္တင္ဘာလအတြင္း တပ္မေတာ္မွ ရခိုင္ျပည္နယ္၊ ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕နယ္၊ အိုးထိမ္းေက်း႐ြာမွ ေက်ာင္းထိုင္ ဆရာေတာ္၊ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမႉး ဦးေဝစိုးထြန္းႏွင့္ ကားသမား ဦးျမင့္ေမာင္တို႔ကို ဖမ္းဆီးခဲ့သည္။ ထို႔ျပင္ တပ္မေတာ္ႏွင့္ ရဲတပ္ဖြဲ႕မွ ရခိုင္ျပည္နယ္၊ ရေသ့ေတာင္ၿမိဳ႕နယ္၊ အငူေမာ္ေက်း႐ြာ မွ ဦးေမာင္စံသိန္းကို ဖမ္းဆီးခဲ့ၿပီး အငူေမာ္ ရဲစခန္းမႉးမွ တရားလိုျပဳလုပ္ၿပီး ဦးေမာင္စံသိန္းကို အၾကမ္းဖက္မႈ တိုက္ဖ်က္ေရး ဥပေဒ ပုဒ္မ ၅၀(က)၊ ၅၁(ဂ)၊ ၅၂ (က)တို႔ျဖင့္ အမႈဖြင့္ခဲ့သည္။ ထို႔ျပင္ တပ္မေတာ္စစ္ေၾကာင္းတစ္ခုမွ ရခိုင္ျပည္နယ္၊ မင္းျပားၿမိဳ႕နယ္၊ တံခြန္တိုင္ ေက်း႐ြာမွ ဦးစိန္ေအးသာ၊ ဦးေမာင္လွေအာင္ႏွင့္ ဦးညီညီေအာင္ တို႔ကို အဓမၼအလုပ္ေစခိုင္းခဲ့ၿပီး တပ္မေတာ္ ခလရ (၄၂၁)မွ ရွမ္းျပည္နယ္၊ ပေလာင္ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ရ ေဒသ မန္တုံၿမိဳ႕နယ္၊ ေတာင္ယာစိုက္ခင္း၌ အလုပ္လုပ္ေနၾကသည့္ ဆိုင္လိန္ ႐ြာသား ၁၃ ဦးကို လမ္းျပ အျဖစ္ ေခၚေဆာင္သြားခဲ့သည္။ တပ္မေတာ္ ေျခလ်င္ တပ္ရင္း ခလရ ၂၇၈ မွ တပ္သားမ်ားသည္ ရွမ္းျပည္နယ္၊ မိုင္းပ်ဥ္းၿမိဳ႕နယ္၊ မိုင္းပူးလုံအုပ္စု၊ လြန္းေက်ာက္ေက်း႐ြာ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမႉး စိုင္းစႏၲႏွင့္ ေဒသခံ စိုင္းေအာင္ေဇယ်တို႔ကို ဖမ္းဆီးခဲ့ၿပီး ႐ိုက္ႏွက္စစ္ေဆးခဲ့ၿပီးေနာက္ ႀကိဳးျဖင့္ ခ်ည္ကာ ၎တို႔၏ ေနအိမ္သို႔ ျပန္လည္ ပို႔ေဆာင္ေပးခဲ့သည္ဟု သိရွိရသည္။
ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္း ႏွစ္ေပါင္း ၇၀ ေက်ာ္ၾကာ ဆက္လက္ျဖစ္ပြားဆဲျဖစ္ေသာ ပဋိပကၡမ်ားတြင္ သံသယျဖင့္ ဖမ္းဆီး ခ်ဳပ္ေႏွာင္၍ ညႇဥ္းပန္းႏွိပ္စက္ျခင္း၊ အဓမၼလုပ္အားေပး ခိုင္းေစျခင္း၊ လူသား ဒိုင္းကာအျဖစ္ ျပဳလုပ္ေစျခင္း စသည္တို႔သည္ ျပင္းထန္ ေသာ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာ္မႈမ်ားျဖစ္ေသာ္လည္း ထိုအျခင္းအရာကို အေလ့အထတစ္ခု သဖြယ္ ဆက္လက္ ဆုပ္ကိုင္၍ က်င့္သုံးေနဆဲ ျဖစ္သည္။ အမ်ိဳးသား ျပန္လည္ရင္ၾကားေစ့ေရးႏွင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးတို႔ ရရွိျခင္းမရွိသေ႐ြ႕ ဌာေနတိုင္းရင္းသားမ်ားသည္ ထိုဆိုး႐ြားေသာ ခ်ိဳးေဖာက္မႈမ်ားကို ဆက္လက္ခံစား ေနၾကရဦးမည္ ျဖစ္သည္။ စက္တင္ဘာလ ၁၇ ရက္ေန႔တြင္အစိုးရၿငိမ္းခ်မ္းေရးကိုယ္စားလွယ္မ်ား၊ တပ္မေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္မ်ား ႏွင့္ ေျမာက္ပိုင္းမဟာမိတ္ေလးဖြဲ႕မွ ကိုယ္စားလွယ္မ်ားသည္ ရွမ္းျပည္နယ္၊ က်ိဳင္းတုံၿမိဳ႕ ၌ပစ္ခတ္တိုက္ခိုက္မႈ ရပ္စဲေရး သေဘာတူညီခ်က္ လက္မွတ္ေရးထိုးႏိုင္ေရးအတြက္ ေတြ႕ဆုံေဆြး‌ေႏြးခဲ့ၾကသည္။ ထိုေဆြးေႏြးပြဲ၌ လက္ရွိ တိုက္ပြဲမ်ား ေလွ်ာ့ခ်ေရး အပါအဝင္ အခ်က္ ခုႏွစ္ခ်က္ သေဘာတူခဲ့ၾက သည္။ ထိုကဲ့သို႔အျပဳသေဘာေဆာင္ေသာ တိုးတက္မႈအတြက္ ႀကိဳဆိုၿပီး တစ္ဘက္တြင္လည္း အစိုးရမွ ညႇဥ္းပန္းႏွိပ္စက္မႉမ်ားကို ဆန္က်င္ေရးႏိုင္ငံတကာ သေဘာတူစာခ်ဳပ္(UNCAT)ကို အတည္ျပဳ လက္မွတ္ေရးထိုးႏိုင္ရန္အတြက္ ႀကိဳးပမ္း ေဆာင္႐ြက္ပါရန္ တိုက္တြန္းအပ္ပါသည္။ ထို႔ျပင္ အမွီအခိုကင္း၍ လြတ္လပ္ေသာ စုံစမ္း စစ္ေဆးေရးအဖြဲ႕မ်ားဖြဲ႕၍ ခ်ိဳးေဖာက္ မႈမ်ားတြင္ တာဝန္ရွိသူမ်ားကို ထိေရာက္စြာ အေရးယူေပးပါရန္ တိုက္တြန္းအပ္ပါသည္။
အက်ဥ္းေထာင္တြင္း အေျခအေနမ်ား
စက္တင္ဘာလ ၁၆ ရက္ေန႔တြင္ ကခ်င္ျပည္နယ္၊ ျမစ္ႀကီးနားေထာင္မွ လြတ္ေျမာက္လာခဲ့ေသာ ကခ်င္ တက္ႂကြလႈပ္ရွားသူ မဆိုင္းႏူးပန္သည္ ျမစ္ႀကီးနားေထာင္တြင္း အေျခအေနမ်ားကို ကို ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ျမစ္ႀကီးနား ေထာင္အတြင္း၌ အက်ဥ္းသား ၉၀ ရာခိုင္ႏႈန္းေက်ာ္သည္ မူးယစ္ေဆးဝါးႏွင့္ဆက္ႏြယ္ကာ အက်ဥ္းက်ေနသူမ်ား ျဖစ္ျခင္း၊ အက်ဥ္းသားမ်ားသည္ ေထာင္တြင္း အိပ္ရာတစ္ေနရာ ရရွိရန္အတြက္ ေငြေၾကးေပးရျခင္း၊ ေရခ်ိဳးသည့္ အခါတြင္ ေရ ၁၅ ခြက္ ထက္ပို၍ ခ်ိဳးခြင့္ မရွိျခင္း၊ ေထာင္ဝန္ထမ္းမ်ားမွ အက်ဥ္းသားမ်ားအား ၎တို႔ႀကိဳက္သည့္ ပစၥည္းျဖင့္ ႀကိဳက္သလို ကိုင္ေပါက္ခြင့္၊ ဆဲဆိုပိုင္ခြင့္၊ ညႇဥ္းပန္းႏွိပ္စက္ပိုင္ခြင့္ရွိျခင္း၊ အက်ဥ္းသူမ်ားသည္ စာၾကည့္တိုက္သို႔ သြားခြင့္မရွိျခင္းစသည့္ ဆိုး႐ြားေသာ အက်ဥ္းေထာင္ တြင္းအေျခအေနမ်ားကို ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ထို႔ျပင္ ႏိုင္ငံသားမ်ား၏ ပုဂၢိဳလ္ဆိုင္ရာ လြတ္လပ္မႈႏွင့္ ပုဂၢိဳလ္ဆိုင္ရာ လုံၿခဳံမႈကို ကာကြယ္ေပးေရးဥပေဒ ပုဒ္မ (၁၀) ျဖင့္ ဖမ္းဆီး၊ တရားစြဲဆိုျခင္းခံထားရေသာ ကရင္နီ လူငယ္ ေျခာက္ဦးသည္ ေထာင္တြင္း ဆႏၵထုတ္ေဖာ္ခဲ့ျခင္းအတြက္ တိုက္ပိတ္ျခင္းခံထားရၿပီး ေထာင္ဝင္စာေတြ႕ခြင့္လည္း မရရွိေတာ့ေၾကာင္း သိရွိရသည္။ ၎ျပင္ ကေလးသူငယ္ ဆိုင္ရာဥပေဒကို ျပင္ဆင္ျပ႒ာန္းခ်က္အရ အသက္ ၁၈ ႏွစ္မျပည့္ေသးသည့္ အမႈရင္ဆိုင္ ေနရသူမ်ားအားလုံးကို လူငယ္ျပဳျပင္ထိန္းသိမ္းေရးသင္တန္းေက်ာင္းတြင္ ထားရွိရမည္ဆို သည့္အခ်က္ေၾကာင့္ လူႏွစ္ရာသာ သတ္မွတ္ ထားသည့္ မႏၲေလးလူငယ္သင္တန္းေက်ာင္း တြင္ လူဦးေရ ၄၈၀ အထိ လက္ခံထားရၿပီး ေနရာအခက္အခဲ ျဖစ္ေပၚ လ်က္ရွိေၾကာင္း အဆိုပါေက်ာင္းအုပ္ခ်ဳပ္ေရးအဖြဲ႕မွ ေျပာၾကားခဲ့သည္။
ကာလၾကာရွည္စြာ ျဖစ္ပြားလ်က္ရွိေသာ ဆိုး႐ြားေသာ အက်ဥ္းေထာင္တြင္းအေျခအေနမ်ားမွ အက်ဥ္းေထာင္စနစ္ကို အျမန္ဆုံး ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲသင့္သည္ကို ထင္ဟပ္ေစသည္။ သို႔ေသာ္လည္း ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္း အက်ဥ္းေထာင္ ျပဳျပင္ ေျပာင္းလဲေရးကို ထိေရာက္စြာ ေဆာင္႐ြက္ႏိုင္မႈ မရွိေသးသည္ကို ေတြ႕ရွိရသည္။ ဆိုး႐ြားေသာ အက်ဥ္းေထာင္တြင္း အေျခအေနမ်ားသည္ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈမ်ား၏ ျပယုဂ္တစ္ခုျဖစ္သည္။ အက်ဥ္းေထာင္ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး ျပဳလုပ္ ရာတြင္ ေအာက္ေျခအဆင့္ဆင့္ လြတ္လပ္ေသာ စုံစမ္းစစ္ေဆးေရးကာ္မတီမ်ား၊ အက်ဥ္းသားစိစစ္ေရး ေကာ္မတီမ်ား ဖြဲ႕စည္း၍ ေဆာင္႐ြက္ျခင္း၊ အက်ဥ္းသားအေရး ေဆာင္႐ြက္ေနေသာ အဖြဲ႕အစည္းမ်ားႏွင့္ ပူးေပါင္း ေဆာင္႐ြက္ျခင္း စသည္တို႔ကို အေကာင္အထည္ေဖာ္ ေဆာင္႐ြက္ရန္ လိုအပ္ပါသည္။
ထို႔ျပင္ကမာၻ႔ကုလသမဂၢ၏ အက်ဥ္းသားမ်ားကို ျပဳမႈဆက္ဆံရာ၌ လိုက္နာရမည့္ အေျခခံဉပ‌ေဒသမ်ား ႏွင့္ ကမာၻ႔ကုကုလသမဂၢ၏ အက်ဥ္းသားမ်ားကို ျပဳမူဆက္ဆံရာ၌ လိုက္နာရမည့္ အနိမ့္ဆုံးစည္းမ်ဥ္းမ်ား ႏွင့္အတူ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ လူ႔အခြင့္အေရး ေၾကညာစာတမ္း (UDHR) ကို ေလးစား လိုက္နာ၍ က်င့္သုံးပါရန္ႏွင့္ သက္ဆိုင္ရာ အာဏာပိုင္ အဖြဲ႕အစည္းမ်ားမွ ဝန္ထမ္းမ်ားကိုလည္း သင္တန္းမ်ား ပို႔ခ်ေပးပါရန္ တိုက္တြန္း၊အႀကံျပဳအပ္ပါသည္။
တရားစီရင္ေရးစနစ္
ကာလၾကာရွည္စြာ တရားရင္ဆိုင္ေနရျခင္းသည္ တရားစီရင္ေရးစနစ္ကို ေလ်ာ့က် အားနည္းေစသည္။ စက္တင္ဘာလ အတြင္းတြင္ ၾကာရွည္စြာ တရားရင္ဆိုင္ေနရသည့္ အမႈ ႏွစ္မႈကို ေတြ႕ရွိခဲ့သည္။ Weekly Eleven ဂ်ာနယ္သည္ တရားရင္ဆိုင္ေနရသည္မွာ ငါးႏွစ္နီးပါး ၾကာျမင့္ေနၿပီျဖစ္ေသာ္လည္း ယေန႔အခ်ိန္ထိ အမႈ ၿပီးျပတ္မႈ မရွိေသးျခင္း၊ ဧရာဝတီတိုင္းေဒသႀကီး၊ မအူပင္ၿမိဳ႕နယ္၊ မလက္တို ေက်း႐ြာအုပ္စုမွ လယ္သမား ရွစ္ဦးသည္ ႏွစ္ႏွစ္ခန႔္ တရား ရင္ဆိုင္ ခဲ့ရၿပီးေနာက္ ျပစ္ဒဏ္ခ်မွတ္ခံခဲ့ရျခင္းတို႔သည္ တရားစီရင္ေရးစနစ္ကိုသာမက အမႈရင္ဆိုင္ ေနၾကရသူမ်ားကိုပါ စိန္ေခၚမႈ ျဖစ္ေစသည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ တရားစီရင္ေရးစနစ္သည္ အဂၤလိပ္ ႐ိုးရာ ဉပ‌ေဒစနစ္ (Common Law Legal System) ကို အေျခခံထားေသာစနစ္ ျဖစ္သည့္အေလ်ာက္ တရားစီရင္ေရးစနစ္တြင္ ျပင္ဆင္သင့္ သည္မ်ားကို ျပင္ဆင္ရမည္ျဖစ္သည္။ အထူးသျဖင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ယခင္ကရွိခဲ့ဖူးသည့္ တရားေရးဝန္ႀကီးဌာနကို ျပန္လည္ ဖြဲ႕စည္း၍ ေဆာင္႐ြက္ပါက တရားစီရင္ေရးစနစ္တြင္ ထိေရာက္မႈ မ်ားစြာရွိလာႏိုင္မည္ျဖစ္သည္။ လက္ရွိ အခ်ိန္ကာလတြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံသည္ ငါးႏွစ္တာတရားစီရင္ေရး မဟာဗ်ဴဟာစီမံကိန္း (၂၀၁၈-၂၀၂၂) ကို အေကာင္အထည္ေဖာ္ ေဆာင္႐ြက္လ်က္ရွိသည့္အေလ်ာက္ တရားစီရင္ေရးတြင္ ခ်ိဳ႕ယြင္းမႈမ်ားကို အျမန္ဆုံး သုံးသပ္ ၍ ျပင္ဆင္ေဆာင္႐ြက္သင့္သည္မ်ားကို ေႏွာင့္ေႏွးမႈမရွိဘဲ ေဆာင္႐ြက္ပါရန္ တိုက္တြန္းအပ္ပါသည္။
လယ္ယာေျမေရးရာကိစၥရပ္မ်ား
ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္း ဆက္လက္ျဖစ္ပြားဆဲျဖစ္ေသာ လယ္ယာေျမအေရးေၾကာင့္ လယ္သမားမ်ားသည္ ထိခိုက္နစ္နာမႈ မ်ားစြာကို ရင္ဆိုင္ေနၾကရသည္။ အစိုးရမွ သိမ္းဆည္းလယ္ယာေျမအေရးႏွင့္ပတ္သက္၍ ေျဖရွင္းေဆာင္႐ြက္လ်က္ ရွိေသာ္လည္း တစ္ႏိုင္ငံလုံးအတိုင္းအတာႏွင့္ႏႈိင္းယွဥ္လွ်င္ လြန္စြာ နည္းပါးလွ်က္ရွိသည္။ စက္တင္ဘာလအတြင္း တြင္ မေကြးတိုင္းေဒသႀကီး၊ မင္းဘူးၿမိဳ႕၊ မန္းေရနံေျမဧရိယာအတြင္းရွိ လယ္ယာေျမမ်ားအတြက္ ေလ်ာ္ေၾကးေငြ ေပးအပ္ခဲ့မႈအေပၚ ေက်နပ္ျခင္းမရွိသျဖင့္ ေဒသခံေတာင္သူ ေျခာက္ဆယ္ခန႔္မွ ဆႏၵထုတ္ေဖာ္ခဲ့ၾကသည္။ ကရင္ ျပည္နယ္ရွိ ဘားအံအက်ဥ္းဦးစီးဌာနမွ သိမ္းဆည္းခဲ့သည့္ လယ္ယာေျမမ်ားႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး ျပည္နယ္ အစိုးရအဖြဲ႕၏ ေဆာင္႐ြက္ခ်က္မ်ားသည္ သိမ္းဆည္း ေျမမူဝါဒႏွင့္ ဆန႔္က်င္ကြဲလြဲေနသည့္အတြက္ ကရင္ျပည္နယ္၊ ဘားအံၿမိဳ႕၌ လယ္ယာေျမသိမ္းဆည္းျခင္း ခံထားရသည့္ လယ္သမားမ်ားသည္ ဆႏၵထုတ္ေဖာ္ခဲ့ၾကသည္။ ခ်င္းျပည္နယ္၊ ဟားခါးၿမိဳ႕ႏွင့္ ပတ္ဝန္းက်င္ေဒသမ်ားတြင္ သိမ္းဆည္းျခင္းခံခဲ့ရသည့္ ေတာင္ယာေျမမ်ားကို ျပန္လည္ရရွိေရး တို႔အတြက္ ေဒသခံေတာင္သူမ်ားမွ သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲ ျပဳလုပ္ခဲ့သည္။ သိမ္းဆည္း လယ္ယာေျမအေရးကို ကိုင္တြယ္ေဆာင္႐ြက္ရာတြင္ ေႏွာင့္ေႏွးမႈမ်ားႀကဳံေတြ႕ရျခင္းသည္ လယ္သမား မ်ားကို ထိခိုက္နစ္နာေစသည္သာမက လယ္ယာေျမက႑ကိုလည္း ထိခိုက္နစ္နာမႈမ်ားစြာကို ျဖစ္ေစသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ အစိုးရမွ ၎လက္မွတ္ေရးထိုး အတည္ျပဳထားသည့္ စီးပြားေရး၊ လူမူေရး၊ ယဥ္ေက်းမူ အေျခခံအခြင့္အေရးမ်ားဆိုင္ရာ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ သေဘာတူစာခ်ဳပ္ (ICESCR) ကို ေလးစားလိုက္နာ၍ လယ္ယာေျမအေရးတြင္ ေႏွာင့္ေႏွးမႈမ်ားကို အေျဖရွာ၍ ေျဖရွင္း ေဆာင္႐ြက္ပါရန္ တိုက္တြန္းအပ္ပါသည္။

ဆက္သြယ္ေမးျမန္းရန္
ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားမ်ားကူညီေစာင့္ေရွာက္ေရးအသင္း
ဘိုၾကည္ တြဲဘက္အတြင္းေရးမႉး +၉၅(ဝ) ၉၄၂ ၅၀၃ ၈၈၄၀
ေအာင္မ်ိဳးေက်ာ္ရန္ကုန္႐ုံးတာဝန္ခံ +၉၅(ဝ) ၉၄၂ ၈၁၁ ၇၃၄၈

 

တစ်လအတွင်းသုံးသပ်ချက်

စက်တင်ဘာလအတွင်းတွင် စုစုပေါင်း ၁၆ ဦး အမှုဖွင့်၊တရားစွဲဆိုခြင်းခံခဲ့ရသည်။ ထို ၁၆ ဦးအနက်မှ  ငြိမ်းချမ်းစွာ စုဝေးခွင့်နှင့် ငြိမ်းချမ်းစွာ စီတန်းလှည့်လည်ခွင့်(ငြိမ်း၊စု၊စီ)ဥပဒေ ပုဒ်မ ၁၉ ဖြင့် အရပ်သားနှင့် အလုပ်သမား ကိုးဦး၊ အကြမ်းဖက်မှု တိုက်ဖျက်ရေးဥပဒေ ပုဒ်မ ၅၀(က)၊ ၅၂(က)၊ ၅၁(ဂ)ဖြင့် အရပ်သား တစ်ဦး၊ ရာဇသတ်ကြီးပုဒ်မ ၅၀၅(က)ဖြင့်  ဆရာတော် တစ်ပါး၊ ဆက်သွယ်ရေးဥပဒေ ပုဒ်မ ၆၆(ဃ)ဖြင့် ကာတွန်းဆရာ တစ်ဦးအပါအဝင် စုစုပေါင်း ငါးဦးတို့သည် အမှုဖွင့်၊ တရားစွဲဆိုခြင်းကို ခံခဲ့ရသည်။

စက်တင်ဘာလအတွင်း ဖမ်းဆီးခြင်းခံခဲ့ရသူ ၁၇ ဦးရှိသည့်အနက်မှ တက်ကြွလှုပ်ရှားသူနှင့် အရပ်သား စုစုပေါင်း ခြောက်ဦးသည် ငြိမ်း၊စု၊စီဥပဒေ ပုဒ်မ ၁၉၊ အရပ်သား တစ်ဦးသည် အကြမ်းဖက်မှု တိုက်ဖျက်ရေးဥပဒေ ပုဒ်မ ၅၀(က)၊ ၅၂(က)၊ ၅၁(ဂ)၊ လယ်သမား ခုနှစ်ဦးသည် လယ်ယာမြေအက်ဥပဒေ ပုဒ်မ ၂၆၊ ၂၇ တို့ဖြင့် ဖမ်းဆီးခြင်း ခံခဲ့ရ သည်သာမက ရခိုင်တိုင်းရင်းသား သုံးဦးသည်လည်း ဖမ်းဆီးခြင်းခံခဲ့ရသည်။

စက်တင်ဘာလအတွင်း စုစုပေါင်း ၁၆ ဦး ပြစ်ဒဏ် ချမှတ်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။ ထို ၁၆ ဦးအနက်မှ တက်ကြွလှုပ်ရှားသူ လေးဦးသည် ငြိမ်း၊စု၊စီဥပဒေ ပုဒ်မ ၁၉၊ ၂၀၊ လယ်သမား ရှစ်ဦးသည် လယ်ယာမြေအက်ဥပဒေ ပုဒ်မ ၂၆၊ ၂၇၊ တက်ကြွ လှုပ်ရှားသူ တစ်ဦးသည် ရာဇသတ်ကြီးပုဒ်မ ၅၀၅(က)(ခ)ဖြင့် ပြစ်ဒဏ်ချမှတ်ခြင်းကို ခံခဲ့ရပြီး သက်ဆိုင်ရာ တရားရုံး အသီးသီးမှ အရပ်သား သုံးဦးအပေါ်စွဲဆိုထားသော စွဲချက်များကို ရုပ်သိမ်းရန် အမိန့်ချမှတ်ခဲ့သည်။ 

စက်တင်ဘာလအတွင်း တက်ကြွလှုပ်ရှားသူနှင့် အရပ်သား စုစုပေါင်း ၁၀ ဦး လွတ်မြောက်ခဲ့သည်။ နိုင်ငံရေး အကျဉ်းသား လေးဦးဖြစ်သော ဒါရိုက်တာ ဦးမင်းထင်ကိုကိုကြီး၊ တက်ကြွလှုပ်ရှားသူ ကိုနေမျိုးဇင်၊ မနေဇာထွန်းနှင့် ရှေ့နေ ဦးဇော်ဝင်းတို့သည် ကျန်းမာရေး ကောင်းမွန်မှု မရှိကြောင်း သိရှိရသည်။

စက်တင်ဘာလ ၁၅ ရက်နေ့သည် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ဒီမိုကရေစီနေ့ဖြစ်သည်။ သို့သော်လည်း မြန်မာနိုင်ငံသည် စစ်မှန်သော ဒီမိုကရေစီလမ်းကြောင်းမှ သွေဖယ်လာလျက်ရှိသည်ကို နိုင်ငံတွင်းဖြစ်ပွားလျက်ရှိသော အမျိုးမျိုးသော လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်မှုများ၊ နိုင်ငံသားနှင့် နိုင်ငံရေးအခွင့်အရေးများကို ချိုးဖောက်မှုများစသည့် ဖြစ်စဉ်များမှ ညွှန်းဆို ပြသလျက်ရှိသည်ကို တွေ့ရှိရသည်။ လွတ်လပ်ခွင့် လူ့အခွင့်အရေးကို လေးစားလိုက်လိုက်နာမှုနှင့် အချိန်ကာလအလိုက် စစ်မှန်သော ရွေးကောက်ပွဲများကို ကျင်းပပြုလုပ်ရာ၌ မဲပေးပိုင်ခွင့်ရှိခြင်းတို့သည် ဒီမိုကရေစီ၏ မရှိမဖြစ်အရေးပါလှသော တန်ဖိုးများဖြစ်သည်။  ထိုတန်ဖိုးများကို အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလူ့အခွင့်အရေး ကြေညာစာတမ်း (UDHR) နှင့် နိုင်ငံသားနှင့် နိုင်ငံရေးအခွင့်အရေးဆိုင်ရာသဘောတူစာချုပ်  (ICCPR) တို့တွင် ဖော်ပြထားသည်။ မြန်မာနိုင်ငံသည် ICCPR ကို အတည်ပြု လက်မှတ်ရေးထိုးခြင်း မရှိခြင်း၊ UDHR ကို လေးစားလိုက်နာရန် ပျက်ကွက် နေဆဲဖြစ်ခြင်းတို့ကြောင့် ဒီမိုကရေစီ စံနှုန်းများကို များစွာ လျော့ကျစေသည်။ ထို့ကြောင့် နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများ ကူညီစောင့်ရှောက်ရေးအသင်း(AAPP)မှ အစိုးရအား ဒီမိုကရေစီ တန်ဖိုးများနှင့် ဒီမိုကရေစီ၌ အခြေခံကျသော ငြိမ်းချမ်းရေး၊ နောက်ဆက်တွဲ ဖွံ့ဖြိုးမှုများနှင့် လူ့အခွင့်အရေးစသည်တို့အား ဖော်ဆောင်ပေးခြင်းအားဖြင့် ဒီမိုကရေစီ၏ စံနှုန်းများကို မြှင့်တင်ပေးပါရန် တိုက်တွန်း အပ်ပါသည်။

လွတ်လပ်စွာ ထုတ်ဖော်ခွင့်၊ လွတ်လပ်စွာ ပြောဆိုခွင့်

စက်တင်ဘာလအတွင်းတွင် မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း၌ လွတ်လပ်စွာ ထုတ်ဖော်ခွင့်၊ လွတ်လပ်စွာ ပြောဆိုခွင့်တို့သည် ပို၍ တင်းကျပ်လာလျက်ရှိသည်ကို တွေ့ရှိရပြီး တက်ကြွလှုပ်ရှားသူများ၊ အရပ်သားများ၊ အလုပ်သမားများသည် ထိုအခွင့်အရေးများကို ကျင့်သုံးခဲ့ခြင်းအတွက် ဖိနှိပ်ထားမှုများကို ရင်ဆိုင်နေကြရသည်။ စက်တင်ဘာလအတွင်း လွတ်လပ်စွာ ထုတ်ဖော်ပြောဆိုခွင့်ကို ကျင့်သုံးခဲ့ခြင်းအတွက် တက်ကြွလှုပ်ရှားသူများ၊ အရပ်သားများ၊ အလုပ်သမား များ အပါအဝင် စုစုပေါင်း (၂၂) ဦးသည် ကန့်သတ်၊ ဖိနှိပ်မှုများကို ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသည်။ အောက်တွင်ဖော်ပြထားသော ဖြစ်စဉ်များမှလည်း ထင်ရှားစွာ တွေ့မြင်နိုင်သည်။

  • စက်တင်ဘာလအတွင်း လွတ်လပ်စွာ ထုတ်ဖော်ခွင့်၊ လွတ်လပ်စွာ ပြောဆိုခွင့်တို့ကို ကျင့်သုံးခဲ့ခြင်း အတွက် ငြိမ်းချမ်းစွာ စုဝေးခွင့်နှင့် ငြိမ်းချမ်းစွာ စီတန်းလှည့်လည်ခွင့်(ငြိမ်း၊စု၊စီ)ဥပဒေ ပုဒ်မ ၁၉၊ ၂၀ ဖြင့် တက်ကြွလှုပ်ရှားသူ သုံးဦး ဖြစ်သော ဒေါ်နော်အုန်းလှ၊ စောအဲလ်ဘက်ချို၊ စသိန်းဇော်မင်းနှင့် ရခိုင်ပြည်နယ်၊ စစ်တွေမြို့မှ ကိုသန်းလှ (ခ)ကိုမင်းဘာချေတို့သည် ဖမ်းဆီးခြင်းကို ခံခဲ့ရခြင်း၊  ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားမြို့ရှိ စစ်ရှောင်စခန်းများတွင် နေထိုင်ကြသော ကိုပေါလုနှင့် မဆိုင်းနူးပန်၊ ကိုအင်ခွမ်လနူးနှင့် ဒေါ်မလန်ခါးမိုင်တို့သည် ဖမ်းဆီး၊ တရားစွဲဆို၊ ပြစ်ဒဏ်ချမှတ်ခြင်းကို ခံခဲ့ရခြင်း၊ ဧရာဝတီတိုင်း၊ ပုသိမ် စက်မှုဇုံရှိ Myanmar Knitting သိုးမွှေးအထည်ချုပ်စက်ရုံမှ အလုပ်သမားခေါင်းဆောင် ခုနှစ်ဦးနှင့် အလုပ်သမားအချင်းချင်း ရိုင်းပင်းကူညီရေးအဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးတို့သည် အမှုဖွင့်ခြင်းကို ခံခဲ့ရခြင်းတို့အပြင် မြဝတီမင်းကြီး ကျောင်းတိုက်ဆရာတော် အရှင်အရိယဝံသသာဘိဝံသသည် ရာဇသတ်ကြီးပုဒ်မ ၅၀၅(က)၊ ရွှေဝါရောင် ဆရာတော်တစ်ပါးဖြစ်သည့် မန္တလေးမြို့၊ မလိခဝါဆိုကျောင်းတိုက်မှ ဆရာတော် ဦးစိန္တိတ၊ ကာတွန်းဆရာ အတီးနှင့်  တံတားဦးမြို့နယ် စည်ပင်သာယာရေး ကော်မတီဝင် ဦးဗဟိန်းတင် တို့သည် ဆက်သွယ်ရေးဥပဒေ ပုဒ်မ ၆၆(ဃ)ဖြင့် အမှုဖွင့်၊တရားစွဲဆိုခြင်းကို ခံခဲ့ရခြင်း၊ တက်ကြွလှုပ်ရှားသူ ဗိုလ်ကြီးဟောင်း ကိုနေမျိုးဇင်သည် ရာဇသတ်ကြီးပုဒ်မ ၅၀၅(က)(ခ)တို့ဖြင့် ပြစ်ဒဏ်ချမှတ်ခြင်းကို ခံခဲ့ရခြင်း လွတ်လပ်စွာ ထုတ်ဖော်ခွင့်၊ လွတ်လပ်စွာ ပြောဆိုခွင့်တို့ကို ငြိမ်း၊စု၊စီဥပဒေ၊ ဆက်သွယ်ရေးဥပဒေ၊ ရာဇသတ်ကြီးပုဒ်မ ၅၀၅(က)(ခ) တို့ဖြင့် ခြိမ်းခြောက်၊ကန့်သတ်ထားခြင်းသည် ထိုဥပဒေများ၌ ချို့ယွင်း အားနည်းမှုများရှိနေသည်ကို ပေါ်လွင်စေ သည်။ ထိုဥပဒေများသည် နိုင်ငံသား တစ်ဦးချင်းစီ၏ လွတ်လပ်ခွင့်နှင့် လုံခြုံခွင့်ကို ကာကွယ်မှုပေး ရမည့်အစား ခြိမ်းခြောက်လျက်ရှိနေသည်။ သို့ဖြစ်၍ ထိုဥပဒေများကို အမြန်ဆုံး ပြန်လည်ပြင်ဆင်မှုများ ပြုလုပ်သင့် သည်ဟု နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများ ကူညီစောင့်ရှောက်ရေးအသင်း(AAPP)မှ သုံးသပ် အကြံပြုအပ်ပါသည်။ ထို့ပြင် နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ၏ အခြေခံကျသော အခွင့်အရေးတစ်ခုဖြစ်သည့် လွတ်လပ်စွာ ထုတ်ဖော်ပြောဆိုခွင့်ကို မြှင့်တင်ပေးခြင်း အားဖြင့် လူ့အခွင့်အရေးကို ဖော်ဆောင် မှုပြုပေးပါရန်လည်း တိုက်တွန်းအပ်ပါသည်။ 

တိုင်းရင်းသားဒေသများတွင် ဖြစ်ပွားလျှက်ရှိသော ပဋိပက္ခများ၏ အကျိုးဆက်များ

စက်တင်ဘာလ ၂၁ ရက်နေ့သည် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ငြိမ်းချမ်းရေးနေ့ဖြစ်သော်လည်း မြန်မာနိုင်ငံတွင်း ဖြစ်ပွားဆဲဖြစ် သော ပဋိပက္ခများကြောင့် တိုင်းရင်းသားဒေသများတွင် နေထိုင်ကြသော ဌာနေတိုင်းရင်းသားများသည်  ငြိမ်းချမ်းခြင်း မရှိ သော အခြေအနေများကို ဆက်လက် ရင်ဆိုင်နေကြရသည်။ စက်တင်ဘာလအတွင်းတွင် ရခိုင်ပြည်နယ်နှင့် ရှမ်းပြည်နယ် တို့တွင် တပ်မတော်နှင့် တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင် တပ်ဖွဲ့များကြား တိုက်ပွဲများ ဆက်လက်ဖြစ်ပွား လျက်ရှိပြီး အကျိုးဆက် အနေဖြင့် တိုင်းရင်းသားများသည် ဖမ်းဆီး၊တရားစွဲဆိုမှုများကို ဆက်လက်ရင်ဆိုင်နေကြ ရသည်သာမက အဓမ္မလုပ်အားပေး ခိုင်းစေခြင်း၊ ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်ခြင်းများကိုလည်း ရင်ဆိုင်နေကြရသည်။ စက်တင်ဘာလအတွင်း ဖြစ်ပွားခဲ့သော ဖြစ်စဉ်များအနက်မှ ဖြစ်စဉ်တချို့ကို အောက်တွင် ကောက်နုတ်ဖော်ပြ ထားသည်။

  • စက်တင်ဘာလအတွင်း တပ်မတော်မှ ရခိုင်ပြည်နယ်၊ မြောက်ဦးမြို့နယ်၊ အိုးထိမ်းကျေးရွာမှ ကျောင်းထိုင် ဆရာတော်၊ အုပ်ချုပ်ရေးမှူး ဦးဝေစိုးထွန်းနှင့် ကားသမား ဦးမြင့်မောင်တို့ကို ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။ ထို့ပြင် တပ်မတော်နှင့် ရဲတပ်ဖွဲ့မှ ရခိုင်ပြည်နယ်၊ ရသေ့တောင်မြို့နယ်၊ အငူမော်ကျေးရွာ မှ ဦးမောင်စံသိန်းကို ဖမ်းဆီးခဲ့ပြီး အငူမော် ရဲစခန်းမှူးမှ တရားလိုပြုလုပ်ပြီး ဦးမောင်စံသိန်းကို အကြမ်းဖက်မှု တိုက်ဖျက်ရေး ဥပဒေ ပုဒ်မ ၅၀(က)၊ ၅၁(ဂ)၊ ၅၂ (က)တို့ဖြင့် အမှုဖွင့်ခဲ့သည်။ ထို့ပြင် တပ်မတော်စစ်ကြောင်းတစ်ခုမှ ရခိုင်ပြည်နယ်၊ မင်းပြားမြို့နယ်၊ တံခွန်တိုင် ကျေးရွာမှ ဦးစိန်အေးသာ၊ ဦးမောင်လှအောင်နှင့် ဦးညီညီအောင် တို့ကို အဓမ္မအလုပ်စေခိုင်းခဲ့ပြီး တပ်မတော် ခလရ (၄၂၁)မှ ရှမ်းပြည်နယ်၊ ပလောင်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရ ဒေသ မန်တုံမြို့နယ်၊ တောင်ယာစိုက်ခင်း၌ အလုပ်လုပ်နေကြသည့် ဆိုင်လိန် ရွာသား ၁၃ ဦးကို လမ်းပြ အဖြစ် ခေါ်ဆောင်သွားခဲ့သည်။ တပ်မတော် ခြေလျင် တပ်ရင်း ခလရ ၂၇၈ မှ တပ်သားများသည် ရှမ်းပြည်နယ်၊ မိုင်းပျဉ်းမြို့နယ်၊ မိုင်းပူးလုံအုပ်စု၊ လွန်းကျောက်ကျေးရွာ အုပ်ချုပ်ရေးမှူး စိုင်းစန္တနှင့် ဒေသခံ စိုင်းအောင်ဇေယျတို့ကို ဖမ်းဆီးခဲ့ပြီး ရိုက်နှက်စစ်ဆေးခဲ့ပြီးနောက် ကြိုးဖြင့် ချည်ကာ ၎င်းတို့၏ နေအိမ်သို့ ပြန်လည် ပို့ဆောင်ပေးခဲ့သည်ဟု သိရှိရသည်။

မြန်မာနိုင်ငံတွင်း နှစ်ပေါင်း ၇၀ ကျော်ကြာ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားဆဲဖြစ်သော ပဋိပက္ခများတွင် သံသယဖြင့် ဖမ်းဆီး ချုပ်နှောင်၍ ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်ခြင်း၊ အဓမ္မလုပ်အားပေး ခိုင်းစေခြင်း၊ လူသား ဒိုင်းကာအဖြစ် ပြုလုပ်စေခြင်း စသည်တို့သည် ပြင်းထန် သော လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှုများဖြစ်သော်လည်း ထိုအခြင်းအရာကို အလေ့အထတစ်ခု သဖွယ် ဆက်လက် ဆုပ်ကိုင်၍ ကျင့်သုံးနေဆဲ ဖြစ်သည်။ အမျိုးသား ပြန်လည်ရင်ကြားစေ့ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးတို့ ရရှိခြင်းမရှိသရွေ့ ဌာနေတိုင်းရင်းသားများသည် ထိုဆိုးရွားသော ချိုးဖောက်မှုများကို ဆက်လက်ခံစား နေကြရဦးမည် ဖြစ်သည်။ စက်တင်ဘာလ ၁၇ ရက်နေ့တွင်အစိုးရငြိမ်းချမ်းရေးကိုယ်စားလှယ်များ၊ တပ်မတော် ကိုယ်စားလှယ်များ နှင့် မြောက်ပိုင်းမဟာမိတ်လေးဖွဲ့မှ ကိုယ်စားလှယ်များသည် ရှမ်းပြည်နယ်၊ ကျိုင်းတုံမြို့ ၌ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှု ရပ်စဲရေး သဘောတူညီချက် လက်မှတ်ရေးထိုးနိုင်ရေးအတွက် တေွ့ဆုံဆွေး‌နွေးခဲ့ကြသည်။   ထိုဆွေးနွေးပွဲ၌ လက်ရှိ တိုက်ပွဲများ လျှော့ချရေး အပါအဝင် အချက် ခုနှစ်ချက် သဘောတူခဲ့ကြ သည်။ ထိုကဲ့သို့အပြုသဘောဆောင်သော တိုးတက်မှုအတွက် ကြိုဆိုပြီး တစ်ဘက်တွင်လည်း အစိုးရမှ ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်မှူများကို ဆန်ကျင်ရေးနိုင်ငံတကာ သဘောတူစာချုပ်(UNCAT)ကို အတည်ပြု လက်မှတ်ရေးထိုးနိုင်ရန်အတွက် ကြိုးပမ်း ဆောင်ရွက်ပါရန် တိုက်တွန်းအပ်ပါသည်။ ထို့ပြင် အမှီအခိုကင်း၍ လွတ်လပ်သော စုံစမ်း စစ်ဆေးရေးအဖွဲ့များဖွဲ့၍ ချိုးဖောက် မှုများတွင် တာဝန်ရှိသူများကို ထိရောက်စွာ အရေးယူပေးပါရန် တိုက်တွန်းအပ်ပါသည်။

အကျဉ်းထောင်တွင်း အခြေအနေများ

စက်တင်ဘာလ ၁၆ ရက်နေ့တွင် ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားထောင်မှ လွတ်မြောက်လာခဲ့သော ကချင် တက်ကြွလှုပ်ရှားသူ မဆိုင်းနူးပန်သည် မြစ်ကြီးနားထောင်တွင်း အခြေအနေများကို ကို ပြောကြားခဲ့သည်။ မြစ်ကြီးနား ထောင်အတွင်း၌ အကျဉ်းသား ၉၀ ရာခိုင်နှုန်းကျော်သည် မူးယစ်ဆေးဝါးနှင့်ဆက်နွယ်ကာ အကျဉ်းကျနေသူများ ဖြစ်ခြင်း၊ အကျဉ်းသားများသည် ထောင်တွင်း အိပ်ရာတစ်နေရာ ရရှိရန်အတွက် ငွေကြေးပေးရခြင်း၊ ရေချိုးသည့် အခါတွင် ရေ ၁၅ ခွက် ထက်ပို၍ ချိုးခွင့် မရှိခြင်း၊ ထောင်ဝန်ထမ်းများမှ အကျဉ်းသားများအား ၎င်းတို့ကြိုက်သည့် ပစ္စည်းဖြင့် ကြိုက်သလို ကိုင်ပေါက်ခွင့်၊ ဆဲဆိုပိုင်ခွင့်၊ ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်ပိုင်ခွင့်ရှိခြင်း၊ အကျဉ်းသူများသည် စာကြည့်တိုက်သို့ သွားခွင့်မရှိခြင်းစသည့် ဆိုးရွားသော အကျဉ်းထောင် တွင်းအခြေအနေများကို ပြောကြားခဲ့သည်။ ထို့ပြင် နိုင်ငံသားများ၏ ပုဂ္ဂိုလ်ဆိုင်ရာ လွတ်လပ်မှုနှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ဆိုင်ရာ လုံခြုံမှုကို ကာကွယ်ပေးရေးဥပဒေ ပုဒ်မ (၁၀) ဖြင့် ဖမ်းဆီး၊ တရားစွဲဆိုခြင်းခံထားရသော ကရင်နီ လူငယ် ခြောက်ဦးသည် ထောင်တွင်း ဆန္ဒထုတ်ဖော်ခဲ့ခြင်းအတွက် တိုက်ပိတ်ခြင်းခံထားရပြီး ထောင်ဝင်စာတွေ့ခွင့်လည်း မရရှိတော့ကြောင်း သိရှိရသည်။ ၎င်းပြင် ကလေးသူငယ် ဆိုင်ရာဥပဒေကို ပြင်ဆင်ပြဋ္ဌာန်းချက်အရ အသက် ၁၈ နှစ်မပြည့်သေးသည့် အမှုရင်ဆိုင် နေရသူများအားလုံးကို လူငယ်ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းရေးသင်တန်းကျောင်းတွင် ထားရှိရမည်ဆို သည့်အချက်ကြောင့် လူနှစ်ရာသာ သတ်မှတ် ထားသည့် မန္တလေးလူငယ်သင်တန်းကျောင်း တွင် လူဦးရေ ၄၈၀ အထိ လက်ခံထားရပြီး နေရာအခက်အခဲ ဖြစ်ပေါ် လျက်ရှိကြောင်း အဆိုပါကျောင်းအုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့မှ ပြောကြားခဲ့သည်။

ကာလကြာရှည်စွာ ဖြစ်ပွားလျက်ရှိသော ဆိုးရွားသော အကျဉ်းထောင်တွင်းအခြေအနေများမှ အကျဉ်းထောင်စနစ်ကို အမြန်ဆုံး ပြုပြင်ပြောင်းလဲသင့်သည်ကို ထင်ဟပ်စေသည်။ သို့သော်လည်း မြန်မာနိုင်ငံတွင်း အကျဉ်းထောင် ပြုပြင် ပြောင်းလဲရေးကို ထိရောက်စွာ ဆောင်ရွက်နိုင်မှု မရှိသေးသည်ကို တွေ့ရှိရသည်။ ဆိုးရွားသော အကျဉ်းထောင်တွင်း အခြေအနေများသည် လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှုများ၏ ပြယုဂ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ အကျဉ်းထောင် ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေး ပြုလုပ် ရာတွင် အောက်ခြေအဆင့်ဆင့် လွတ်လပ်သော စုံစမ်းစစ်ဆေးရေးကာ်မတီများ၊ အကျဉ်းသားစိစစ်ရေး ကော်မတီများ ဖွဲ့စည်း၍ ဆောင်ရွက်ခြင်း၊ အကျဉ်းသားအရေး ဆောင်ရွက်နေသော အဖွဲ့အစည်းများနှင့် ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်ခြင်း စသည်တို့ကို အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်ရန် လိုအပ်ပါသည်။

ထို့ပြင်ကမ္ဘာ့ကုလသမဂ္ဂ၏ အကျဉ်းသားများကို ပြုမှုဆက်ဆံရာ၌ လိုက်နာရမည့် အခြေခံဉပ‌ဒေသများ နှင့် ကမ္ဘာ့ကုကုလသမဂ္ဂ၏ အကျဉ်းသားများကို ပြုမူဆက်ဆံရာ၌ လိုက်နာရမည့် အနိမ့်ဆုံးစည်းမျဉ်းများ  နှင့်အတူ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လူ့အခွင့်အရေး ကြေညာစာတမ်း (UDHR)  ကို လေးစား လိုက်နာ၍ ကျင့်သုံးပါရန်နှင့် သက်ဆိုင်ရာ အာဏာပိုင် အဖွဲ့အစည်းများမှ ဝန်ထမ်းများကိုလည်း သင်တန်းများ ပို့ချပေးပါရန် တိုက်တွန်း၊အကြံပြုအပ်ပါသည်။

တရားစီရင်ရေးစနစ်

ကာလကြာရှည်စွာ တရားရင်ဆိုင်နေရခြင်းသည် တရားစီရင်ရေးစနစ်ကို လျော့ကျ အားနည်းစေသည်။ စက်တင်ဘာလ အတွင်းတွင် ကြာရှည်စွာ တရားရင်ဆိုင်နေရသည့် အမှု နှစ်မှုကို တွေ့ရှိခဲ့သည်။ Weekly Eleven ဂျာနယ်သည် တရားရင်ဆိုင်နေရသည်မှာ ငါးနှစ်နီးပါး ကြာမြင့်နေပြီဖြစ်သော်လည်း ယနေ့အချိန်ထိ အမှု ပြီးပြတ်မှု မရှိသေးခြင်း၊ ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး၊ မအူပင်မြို့နယ်၊ မလက်တို ကျေးရွာအုပ်စုမှ လယ်သမား ရှစ်ဦးသည် နှစ်နှစ်ခန့် တရား ရင်ဆိုင် ခဲ့ရပြီးနောက် ပြစ်ဒဏ်ချမှတ်ခံခဲ့ရခြင်းတို့သည် တရားစီရင်ရေးစနစ်ကိုသာမက အမှုရင်ဆိုင် နေကြရသူများကိုပါ စိန်ခေါ်မှု ဖြစ်စေသည်။  မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ တရားစီရင်ရေးစနစ်သည် အင်္ဂလိပ် ရိုးရာ ဉပ‌ဒေစနစ် (Common Law Legal System) ကို အခြေခံထားသောစနစ် ဖြစ်သည့်အလျောက် တရားစီရင်ရေးစနစ်တွင် ပြင်ဆင်သင့် သည်များကို ပြင်ဆင်ရမည်ဖြစ်သည်။ အထူးသဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံတွင် ယခင်ကရှိခဲ့ဖူးသည့် တရားရေးဝန်ကြီးဌာနကို ပြန်လည် ဖွဲ့စည်း၍ ဆောင်ရွက်ပါက တရားစီရင်ရေးစနစ်တွင် ထိရောက်မှု များစွာရှိလာနိုင်မည်ဖြစ်သည်။ လက်ရှိ အချိန်ကာလတွင် မြန်မာနိုင်ငံသည် ငါးနှစ်တာတရားစီရင်ရေး မဟာဗျူဟာစီမံကိန်း  (၂၀၁၈-၂၀၂၂) ကို အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည့်အလျောက် တရားစီရင်ရေးတွင် ချို့ယွင်းမှုများကို အမြန်ဆုံး သုံးသပ် ၍ ပြင်ဆင်ဆောင်ရွက်သင့်သည်များကို နှောင့်နှေးမှုမရှိဘဲ ဆောင်ရွက်ပါရန် တိုက်တွန်းအပ်ပါသည်။

လယ်ယာမြေရေးရာကိစ္စရပ်များ

မြန်မာနိုင်ငံတွင်း ဆက်လက်ဖြစ်ပွားဆဲဖြစ်သော လယ်ယာမြေအရေးကြောင့် လယ်သမားများသည် ထိခိုက်နစ်နာမှု များစွာကို ရင်ဆိုင်နေကြရသည်။ အစိုးရမှ သိမ်းဆည်းလယ်ယာမြေအရေးနှင့်ပတ်သက်၍ ဖြေရှင်းဆောင်ရွက်လျက် ရှိသော်လည်း တစ်နိုင်ငံလုံးအတိုင်းအတာနှင့်နှိုင်းယှဉ်လျှင် လွန်စွာ နည်းပါးလျှက်ရှိသည်။ စက်တင်ဘာလအတွင်း တွင် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မင်းဘူးမြို့၊ မန်းရေနံမြေဧရိယာအတွင်းရှိ လယ်ယာမြေများအတွက် လျော်ကြေးငွေ ပေးအပ်ခဲ့မှုအပေါ် ကျေနပ်ခြင်းမရှိသဖြင့် ဒေသခံတောင်သူ ခြောက်ဆယ်ခန့်မှ ဆန္ဒထုတ်ဖော်ခဲ့ကြသည်။ ကရင် ပြည်နယ်ရှိ ဘားအံအကျဉ်းဦးစီးဌာနမှ သိမ်းဆည်းခဲ့သည့် လယ်ယာမြေများနှင့်ပတ်သက်ပြီး ပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့၏ ဆောင်ရွက်ချက်များသည် သိမ်းဆည်း မြေမူဝါဒနှင့် ဆန့်ကျင်ကွဲလွဲနေသည့်အတွက် ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘားအံမြို့၌ လယ်ယာမြေသိမ်းဆည်းခြင်း ခံထားရသည့် လယ်သမားများသည် ဆန္ဒထုတ်ဖော်ခဲ့ကြသည်။ ချင်းပြည်နယ်၊ ဟားခါးမြို့နှင့် ပတ်ဝန်းကျင်ဒေသများတွင် သိမ်းဆည်းခြင်းခံခဲ့ရသည့် တောင်ယာမြေများကို ပြန်လည်ရရှိရေး တို့အတွက် ဒေသခံတောင်သူများမှ သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ သိမ်းဆည်း လယ်ယာမြေအရေးကို ကိုင်တွယ်ဆောင်ရွက်ရာတွင် နှောင့်နှေးမှုများကြုံတွေ့ရခြင်းသည် လယ်သမား များကို ထိခိုက်နစ်နာစေသည်သာမက လယ်ယာမြေကဏ္ဍကိုလည်း ထိခိုက်နစ်နာမှုများစွာကို ဖြစ်စေသည်။ ထို့ကြောင့် အစိုးရမှ ၎င်းလက်မှတ်ရေးထိုး အတည်ပြုထားသည့်  စီးပွားရေး၊ လူမူရေး၊ ယဉ်ကျေးမူ အခြေခံအခွင့်အရေးများဆိုင်ရာ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ သဘောတူစာချုပ် (ICESCR) ကို  လေးစားလိုက်နာ၍ လယ်ယာမြေအရေးတွင် နှောင့်နှေးမှုများကို အဖြေရှာ၍ ဖြေရှင်း ဆောင်ရွက်ပါရန် တိုက်တွန်းအပ်ပါသည်။

 

ဆက်သွယ်မေးမြန်းရန်

နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများကူညီစောင့်ရှောက်ရေးအသင်း

ဘိုကြည် တွဲဘက်အတွင်းရေးမှူး +၉၅(ဝ) ၉၄၂ ၅၀၃ ၈၈၄၀

အောင်မျိုးကျော်ရန်ကုန်ရုံးတာဝန်ခံ +၉၅(ဝ) ၉၄၂ ၈၁၁ ၇၃၄၈

တလအတွင်းသုံးသပ်ချက်အား ဒေါင်းလော့ရယူရန် September Burmese MiR

စက်တင်ဘာလအတွင်းသတင်းများစုစည်းမှုအား ဒေါင်းလော့ရယူရန် September Burmese Chronology

လက်ကျန်နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများစာရင်းဒေါင်းလော့ရယူရန် 56 Remaining PP final list Updated On September 20, 2019

အမှုရင်ဆိုင်ဆဲစာရင်းဒေါင်းလော့ရယူရန် 550 facing trial final list updated on 30 September

၆၆ (ဃ) စာရင်းဒေါင်းလော့ရယူရန် 66 (D) total list(new) Updated