ေအအေပီပီမွ မေလအတြက္လစဥ္အစီရင္ခံစာႏွင့္ ႏုိင္ငံေရးအက်ဥ္းသားစာရင္းထုတ္ျပန္ခ်က္

တစ္လအတြင္းသံုးသပ္ခ်က္

ေမလတြင္း အမႈဖြင့္၊တရားစဲြဆိုျခင္းခံခဲ့ရသူ ၉၀ ဦး ရွိခဲ့သည္။ ထို ၉၀ ဦးသည္ မတရားအသင္းဆက္သြယ္မႈ အက္ဥပေဒ ပုဒ္မ ၁၇(၁)၊(၂)၊ ရာဇသတ္ႀကီးပုဒ္မ ၅၀၀၊ ၅၀၅(ခ)၊ ၄၃၅၊ ၃၅၃၊ ၁၈၆၊ ၃၃၂၊ ၃၃၃၊ ၁၁၄၊ ၁၀၄၊ ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ စုေဝးခြင့္ႏွင့္ စီတန္းလွည့္လည္ခြင့္ ဥပေဒ (ၿငိမ္း၊စု၊စီ)ပုဒ္မ ၁၉၊ အၾကမ္းဖက္မႈတိုက္ဖ်က္ေရးဥပေဒ ပုဒ္မ ၅၀ (က)၊ ၅၀ (စ်)၊ ၅၂(က) ၅၄၊ ၁၉၄၉ လက္နက္အေရးေပၚ ယာယီ အက္ဥပေဒပုဒ္မ ၂(၁)(က)၊ ႏိုင္ငံသားမ်ား၏ ပုဂၢိဳလ္ေရးဆိုင္ရာ လြတ္လပ္မႈႏွင့္ လုံျခံဳမႈကို ကာကြယ္ေပးေရး ဥပေဒ ပုဒ္မ (၁၀)၊ ျပည္သူပိုင္ပစၥည္း ကာကြယ္ ေစာင့္ေရွာက္ေရး ဥပေဒ ပုဒ္မ ၆(၁) တို႔ျဖင့္ အသီးသီး အမႈဖြင့္၊တရားစြဲဆိုျခင္းကိုခံခဲ့ရသည္။

ေမလတြင္း ဖမ္းဆီးျခင္းခံခဲ့ရသူ ၂၉၉ ဦးရွိခဲ့သည္။ ထို ၂၉၉ ဦးအနက္မွ ၂၈၂ ဦးသည္ ရခိုင္ျပည္နယ္၊ ရေသ့ေတာင္ၿမိဳ႕နယ္၊ ေက်ာက္ေတာ္ၿမိဳ႕နယ္ႏွင့္ ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕နယ္တို႔မွ အရပ္သားမ်ားျဖစ္ၿပီး ၁၇ ဦးသည္ လယ္သမားမ်ား၊ တက္ၾကြလႈပ္ရွားသူမ်ား ႏွင့္ အရပ္သားမ်ားျဖစ္ၾကသည္။

ေမလတြင္း ျပစ္ဒဏ္ခ်မွတ္ျခင္းခံခဲ့ရသူ ေျခာက္ဦးရွိခဲ့သည္။ ထိုေျခာက္ဦးအနက္ တက္ၾကြလႈပ္ရွားသူ ေလးဦးသည္ ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ စုေဝးခြင့္ႏွင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ စီတန္းလွည့္လည္ခြင့္ ဥပေဒ(ၿငိမ္း၊စု၊စီ)ပုဒ္မ ၁၉ ျဖင့္ ျပစ္ဒဏ္ခ်မွတ္ျခင္းခံခဲ့ရၿပီး အရပ္သား ႏွစ္ဦးကို မတရားအသင္းဆက္သြယ္မႈအက္ဥပေဒ ပုဒ္မ ၁၇(၁)(၂) ျဖင့္ စြဲဆိုထားေသာ စြဲခ်က္မ်ားကို ပယ္ဖ်က္ရန္ အမိန္႔ခ်မွတ္ခဲ့သည္။   

ေမလတြင္း ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားမ်ား၊ အရပ္သားမ်ား၊ တက္ၾကြလႈပ္ရွားသူမ်ား စုစုေပါင္း ၂၈၄ ဦး လြတ္ေျမာက္ လာခဲ့သည္။ ထို ၂၈၄ ဦးအနက္မွ ၂၀ ဦးသည္ သမၼတ၏ လြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္ျဖင့္ လြတ္ေျမာက္လာခဲ့ေသာ ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသားမ်ားျဖစ္ၿပီး ၂၆၀ ဦးသည္ ရခိုင္ျပည္နယ္၊ ရေသ့ေတာင္ၿမိဳ႕နယ္ႏွင့္ ဘူးသီးေတာင္ၿမိဳ႕နယ္တို႔မွ အရပ္သားမ်ား ျဖစ္ကာ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသား ေလးဦးသည္ ဖုယြင္အလုပ္သမားသပိတ္ကို ကူညီေပးခဲ့ေသာ တက္ၾကြလႈပ္ရွားသူမ်ား ျဖစ္သည္။

ေမလတြင္း ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသား သံုးဦးျဖစ္ေသာ ကေလးစစ္သားေဟာင္း ကိုေအာင္ကိုေထြး၊ ေရွ႕ေန ဦးေဇာ္ဝင္းႏွင့္ ဒါရိုက္တာ ဦးမင္းထင္ကိုကိုႀကီးတို႔သည္ က်န္းမာေရး ေကာင္းမြန္မႈမရွိေၾကာင္း သိရွိရသည္။

သမၼ၏ လြတ္ၿငိမ္းသက္သာခြင့္ႏွင့္ အက်ဥ္းေထာင္မ်ားတြင္း အေျခအေနမ်ား

ေမလတြင္းတြင္ ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတမွ တတိယအႀကိမ္ လြတ္ၿငိမ္းသက္သာခြင့္ျဖင့္ အက်ဥ္းသားမ်ားကို လႊတ္ေပးခဲ့ၿပီး ေနာက္ “လြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္ တန္းတူရရွိေရး”အတြက္ ဘားအံအက်ဥ္းေထာင္၊ ေ႐ႊဘိုအက်ဥ္းေထာင္၊ ေမာ္လိုက္ အက်ဥ္းေထာင္၊ ျမစ္ႀကီးနားအက်ဥ္းေထာင္၊ သာယာဝတီအက်ဥ္းေထာင္ႏွင့္ ပုသိမ္အက်ဥ္းေထာင္တို႔တြင္ ေထာင္ဆူပူမႈမ်ား ျဖစ္ပြားခဲ့သည္။ ေ႐ႊဘိုအက်ဥ္းေထာင္ ဆူပူမႈတြင္ လံုျခံဳေရးတပ္ဖြဲ႔မွ မ်က္ရည္ယိုဗံုးမ်ား အသံုးျပဳ၍ အက်ဥ္းသားမ်ားကို လူစုခြဲ၍ ပစ္ခတ္ႏွိမ္ႏွင္းမႈမ်ား ျပဳလုပ္ခဲ့ေသာေၾကာင့္ အက်ဥ္းသား ေလးဦး ေသဆုံးခဲ့သည္။ အက်ဥ္းေထာင္မ်ားကို ျပည္ထဲေရးဝန္ႀကီးဌာန လက္ေအာက္ရွိ အက်ဥ္းဦးစီးဌာနမွ ႀကီးၾကပ္ အုပ္ခ်ဳပ္ေသာေၾကာင့္ ထိုဆူပူမႈျဖစ္စဥ္မ်ားတြင္ ျပည္ထဲေရးဝန္ႀကီးဌာနႏွင့္ အက်ဥ္းဦးစီးဌာနတို႔၌ တာဝန္ရွိသည္။ ေထာင္ဆူပူမႈျဖစ္စဥ္မ်ားကို သံုးသပ္ၾကည့္လွ်င္ လြတ္ၿငိမ္းသက္သာခြင့္ေပးရာ၌ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈမရွိျခင္း၊ လြတ္ၿငိမ္းသက္သာခြင့္မေပးမီတြင္ စိစစ္မႈမ်ား ေသခ်ာစြာျပဳလုပ္ႏိုင္မည့္ စနစ္တက် ဖဲြ႔စည္းထားေသာ အဖဲြ႔အစည္းမ်ား မရွိျခင္း၊ ျပစ္မႈတူေသာ္လည္း လြတ္ၿငိမ္းသက္သာခြင့္ တန္းတူညီမွ် ရရွိျခင္းမရွိေသာ အက်ဥ္းသားမ်ားရွိျခင္းႏွင့္ ေထာင္တြင္း စီမံခန္႔ခဲြမႈပိုင္းဆိုင္ရာ အားနည္းျခင္းစသည့္ အျခင္းအရာမ်ားသည္ ေထာင္ဆူပူျဖစ္ပြားေစရန္ လႈံ႔ေဆာ္ေပးလွ်က္ရွိေသာ အေၾကာင္းျခင္းရာ မ်ားျဖစ္သည္။ သို႔ျဖစ္၍ ေထာင္ဆူပူမႈျဖစ္စဥ္မ်ား ထပ္မံျဖစ္ပြားျခင္းမရွိေစရန္ အမွီအခိုကင္း၍ လြတ္လပ္သည့္ စံုစမ္း စစ္ေဆးေရးအဖဲြ႔မ်ား ဖဲြ႔စည္း၍ စံုစမ္းစစ္ေဆးရမည္ျဖစ္ၿပီး အက်ဥ္းသားမ်ား၏ နစ္နာမႈမ်ားကို တိုင္တန္းႏိုင္မည့္ ေကာ္မရွင္၊ေကာ္မတီကဲ့သို႔ေသာ ယႏၱရားတစ္ခု ခိုင္ခိုင္မာမာရွိရမည္ျဖစ္သည္။ ထို႔ျပင္ အက်ဥ္းဦးစီးဌာနသည္ လြတ္လပ္သည့္ အဖြဲ႔အစည္းတစ္ခုအျဖစ္ရွိရမည္ျဖစ္ေသာေၾကာင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ယခင္က ဖဲြ႔စည္းခဲ့ဖူးသည့္ တရားေရးဝန္ႀကီးဌာနကို ျပန္လည္ဖဲြ႔စည္း၍ တရားေရးဝန္ႀကီးဌာနလက္ေအာက္တြင္ အက်ဥ္းဦးစီးဌာနကို ထားရွိျခင္း အားျဖင့္ အက်ဥ္းေထာင္စီမံခန္႔ခြဲမႈစနစ္မ်ားကို ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲရမည္ျဖစ္သည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္း  အဓိကျပဳျပင္ေျပာင္းလဲရန္ လိုအပ္လွ်က္ရွိသည့္ လုပ္ငန္းစဥ္မ်ားတြင္ အက်ဥ္းေထာင္စနစ္ ျပဳျပင္ ေျပာင္းလဲေရးသည္လည္း အေရးပါေသာ အခန္းက႑တစ္ခုအျဖစ္ပါဝင္သည္။ အက်ဥ္းေထာင္တြင္း လူဦးေရ ျပည့္သိပ္ေနျခင္းသည္ အမ်ိဳးမ်ိဳးေသာ ျပႆနာမ်ားကို ျဖစ္ပြားေစရန္ အစပ်ိဳးလွ်က္ရွိေသာ ျပယုဂ္တစ္ခုျဖစ္သည္။ ထို႔ျပင္ အက်ဥ္းေထာင္စနစ္ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးတြင္ ကုန္ထုတ္စခန္း(ရဲဘက္စခန္း)မ်ား၌ အက်ဥ္းက်ေနေသာ အက်ဥ္းသားမ်ား၏ ရုပ္ပိုင္းဆိုင္ရာ၊ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ အေျခအေနမ်ားကို ျမွင့္တင္ေပးရန္မွာလည္း မရွိမျဖစ္ အေရးႀကီး သည္။ ေမလတြင္းတြင္ ကုန္ထုတ္စခန္း (ရဲဘက္စခန္း) အသီးသီး၌ လုပ္ကိုင္ေနရသည့္ အက်ဥ္းသားမ်ား၏ တစ္ရက္တာ လုပ္အားခ ႏႈန္းကို က်ပ္ ၂၅၀ မွ ျပင္ပတစ္ရက္လုပ္အားခ က်ပ္ ၄၈၀၀ ၏ သံုးပံုတစ္ပံုခန္႔သို႔ တိုးျမႇင့္ သတ္မွတ္ေပးရန္ အစီအစဥ္ ရွိ၊မရွိ လႊတ္ေတာ္၌ ေမးျမန္းခ်က္ကို ျပည္ထဲေရး ၀န္ႀကီးဌာန ျပည္ေထာင္စု ဒု၀န္ႀကီး ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္သူမွ တုိးျမႇင့္ေပးရန္ အစီအစဥ္ မရွိပါဟု  ျပန္လည္ ေျဖၾကားခဲ့သည္။ ထိုက္တန္ေသာ လုပ္အား ႏွင့္အညီ တန္းတူညီစြာ ခံစားပိုင္ခြင့္သည္ လူတိုင္းရရွိရမည့္အခြင့္အေရး တစ္ရပ္ျဖစ္သည္။ ကုန္ထုတ္စခန္း (ရဲဘက္စခန္း)မ်ားရွိ အက်ဥ္းသားမ်ားသည္ ထိုအခြင့္အေရးမ်ား ဆံုး႐ံႈးလွ်က္ရွိသည္။ ထို႔ျပင္ ကုန္ထုတ္စခန္း (ရဲဘက္စခန္း)မ်ားရွိ အက်ဥ္းသားမ်ားသည္ အလုပ္ လုပ္ကိုင္ရျခင္းေၾကာင့္ သက္ေမြးအတတ္ပညာမ်ား သင္ၾကားရန္ အခြင့္အေရးမ်ားလည္း ရရွိျခင္းမရွိေသးပါ။ ထိုအျခင္းအရာသည္ ၎တို႔ျပန္လည္ လြတ္ေျမာက္ၿပီးေနာက္ လူမႈပတ္ဝန္းက်င္တြင္ ရွင္သန္ရပ္တည္ရာ၌ အခက္အခဲ ျဖစ္ေပၚေစၿပီး ရာဇဝတ္မႈမ်ားကို ထပ္မံက်ဴးလြန္ရန္ တြန္းအားတစ္ရပ္ျဖစ္ေစသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ကုန္ထုတ္စခန္း(ရဲဘက္စခန္း)မ်ား၏ အေျခအေနမ်ားကို ကြင္းဆင္း ေလ့လာ၍ ျပဳျပင္ ေျပာင္းလဲမႈ ျပဳလုပ္ရန္ တိုက္တြန္းပါသည္။ ထိုကဲ့သို႔ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈျပဳလုပ္ရန္ အဓိက အေရးပါ လွေသာ အက်ဥ္းေထာင္စနစ္ကို ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲရမည္ျဖစ္ေသာေၾကာင့္ အက်ဥ္းေထာင္ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးကို ေႏွာင့္ေႏွးမႈမရွိဘဲ ေဆာင္ရြက္ပါရန္ တိုက္တြန္းအပ္ပါသည္။

လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုခြင့္

လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုခြင့္သည္ အေျခခံက်ေသာ လူ႔အခြင့္အေရးတစ္ရပ္ျဖစ္ၿပီး ႏိုင္ငံတစ္ႏိုင္ငံ၏ ျပဳျပင္ ေျပာင္းလဲ ေရးအတြက္ လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုခြင့္ကို က်င့္သံုးရမည္ျဖစ္သည္။ ႏိုင္ငံတကာႏွင့္ ျပည္တြင္း ဥပေဒမ်ားတြင္ လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုခြင့္ကို ျပ႒ာန္းထားရွိေသာ္လည္း ျမန္မာႏိုင္ငံသည္ ထိုအခြင့္အေရး မ်ားကို ေလးစားလိုက္နာရန္ ပ်က္ကြက္ဆဲျဖစ္သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္းရွိ ႏိုင္ငံေရးတက္ၾကြလႈပ္ရွားသူမ်ား၊ အရပ္သားမ်ား၊ လယ္သမားမ်ား ႏွင့္ အလုပ္သမားမ်ားသည္ ကန္႔သတ္ထားမႈမ်ားႏွင့္ အမ်ိဳးမ်ိဳးေသာ ဖိႏွိပ္ထားမႈမ်ား ကို ရင္ဆိုင္ေနၾကရသည္။  

  • ရန္ကုန္တိုင္းစစ္ဌာနခ်ဳပ္မွ ဒုတိယဗိုလ္မွဴးႀကီး မိ်ဳးမင္းဦးမွ တရားလုိျပဳလုပ္၍ ေဒါင္းတို႔မ်ိဳးဆက္ သံခ်ပ္အဖဲြ႔ဝင္ ခုႏွစ္ဦး ျဖစ္ေသာ ကိုေဇယ်ာလြင္၊ ကိုပိုင္ရဲသူ၊ ကိုပိုင္ၿဖိဳးမင္း၊ ကိုေဇာ္လင္းထြဋ္(ခ)ဖိုးသား၊ မေကခိုင္ထြန္း၊ ကိုၿငိမ္းခ်မ္းစိုး(ခ) ခ်စ္ယံုႏွင့္ မဆုရတနာျမင့္တို႔ကို ရာဇသတ္ႀကီးပုဒ္မ ၅၀၅(က)ျဖင့္ ဗိုလ္တေထာင္ၿမိဳ႕နယ္ တရားရံုးတြင္ ဦးတိုက္ ေလွ်ာက္ထားကာ တရားစြဲဆိုခဲ့သည့္ျပင္ ဆက္သြယ္ေရး ဥပေဒပုဒ္မ ၆၆(ဃ)ျဖင့္လည္း အမႈဖြင့္ခဲ့ျခင္း
  • ေနျပည္ေတာ္၌ ျပဳလုပ္ခဲ့သည့္ ၂၀၀၈ ဖြဲ႕စည္းပုံ အေျခခံဥပေဒ ျပင္ဆင္ေရး ေထာက္ခံပြဲတြင္ ေဖ်ာ္ေျဖခဲ့သည့္ ျပကြက္တခ်ိဳ႕သည္ တပ္မေတာ္၏ ဂုဏ္သိကၡာကို ထိခိုက္ေစျဖင့္ ဒုတိယ ဗိုလ္မႉးႀကီး ျမင့္ဦးမွ ဇမၺဴသီရိ ၿမိဳ႕နယ္ တရား႐ုံးသို႔ ဦးတိုက္ေလွ်ာက္ထားကာ ဇြဲအၿငိမ့္အဖြဲ႕မွ လူ႐ႊင္ေတာ္မ်ားျဖစ္ေသာ ပန္းသီး၊ စိမ္းလန္း၊ အာလူး၊ ေဇာက္ထိုးႏွင့္ ဒိုးေပါက္တို႔ ငါးဦးကို တရားစြဲဆိုခဲ့ျခင္း
  • တပ္မေတာ္၏ ဂုဏ္သိကၡာက်ဆင္းေစရန္ လူမႈကြန္ရက္စာမ်က္ႏွာတြင္ ေရးသားေဖာ္ျပခဲ့သည္ဟု စြပ္စဲြ၍ အလယ္ပိုင္းတုိင္းစစ္ဌာနခ်ဳပ္မွ ဒုတိယဗိုလ္မွဴးႀကီး ေအာင္မ်ဳိးေက်ာ္မွ ဆရာေတာ္ ဦးေသာဘိတ (အလကၤာၾကယ္)ကို ႏိုင္ငံေတာ္္ အၾကည္ညိဳပ်က္ေစမႈ၊ ရာဇသတ္ႀကီးပုဒ္မ ပုဒ္မ ၅၀၅(ခ)ျဖင့္ အေရးယူေပး ရန္ အမရပူရၿမိဳ႕နယ္တရားရံုးသို႔ ဦးတိုက္ ေလွ်ာက္ထားခဲ့ျခင္း
  • လူမွဳကြန္ရက္စာမ်က္ႏွာတြင္ တပ္မေတာ္ကို ေဝဖန္ ေရးသားခဲ့သည့္အတြက္ ဒုတိယ ဗိုလ္မွဴးႀကီး ဦးသန္႔ေဇာ္ဦးမွ ေရႊဝါေရာင္ ဆရာေတာ္ ဦးစိႏၱိတကို ျပည္ႀကီးတံခြန္ၿမိဳ႕နယ္တရားရံုးတြင္ ဦးတိုက္ ေလွ်ာက္ထားကာ တရားစြဲ ဆိုခဲ့ျခင္း
  • ကရင္နီလူငယ္မ်ား၏ မတ္လ ၂၅ ရက္ေန႔တြင္ ထုတ္ျပန္ခဲ့ေသာ ေၾကညာခ်က္ေၾကာင့္ ကယားျပည္နယ္ အစိုးရ လက္ေထာက္ၫြန္ၾကားေရးမွဴး ဦးသက္ေနာင္မွ ကရင္နီလူငယ္ ခူးၾကဴးဖဲေကး၊ ခူးရီးဒူ၊ ခြန္းေသာမတ္စ္၊ ကိုမ်ိဳးလွိုင္ဝင္း၊ ကိုပ်ားေလးႏွင့္ ကိုဒီးဒီတို႔ ေျခာက္ဦးကို ႏိုင္ငံသားမ်ား၏ ပုဂၢိဳလ္ေရးဆိုင္ရာ လြတ္လပ္မႈႏွင့္ လုံျခံဳမႈကို ကာကြယ္ေပးေရး ဥပေဒ ပုဒ္မ (၁၀) ျဖင့္ အမႈဖြင့္ခဲ့ျခင္း
  • ပုသိမ္ႀကီးၿမိဳ႕နယ္၊ ဒဟတ္ေတာ ေက်း႐ြာအုပ္စု၊ ေအာင္သေျပ ေက်း႐ြာအနီးရွိ ေက်ာက္မီးေသြးစြမ္းအင္သုံး ဘိလပ္ေျမစက္႐ုံ စီမံကိန္းကို ဖ်က္သိမ္းေပးရန္ႏွင့္ ဖမ္းဆီးထားေသာ ေတာင္သူမ်ားကို အျမန္ဆုံး လႊတ္ေပး ရန္ ဆႏၵထုတ္ေဖာ္ခဲ့ျခင္းအတြက္  ေအာင္သေျပေက်းရြာသား ၁၃ ဦးသည္ ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ စုေဝးခြင့္ႏွင့္ စီတန္း လွည့္လည္ခြင့္ ဥပေဒ (ၿငိမ္း၊စု၊စီ)ပုဒ္မ ၁၉၊  ရာဇသတ္ႀကီး ပုဒ္မ ၅၀၅(ခ)၊ ၃၃၃၊ ၄၃၅၊ ၁၁၄ တို႔ျဖင့္ အမႈဖြင့္ခံထားရျခင္း၊ ရဲတပ္ဖြဲ႔ဝင္ ၁၅၀ ေက်ာ္မွ ဆႏၵထုတ္ေဖာ္လွ်က္ရွိေသာ ရြာသားမ်ားကို ပစ္ခတ္ ၿဖိဳခြင္းခဲ့ေသာေၾကာင့္ ရြာသား ၁၈ ဦး ဒဏ္ရာ ရရွိခဲ့ျခင္း
  • ဖုယြင္အလုပ္သမားသပိတ္ကို ေထာက္ခံဆႏၵထုတ္ေဖာ္ခဲ့ျခင္းအတြက္ ႏုိင္ငံေရးတက္ႂကြလႈပ္ရွားသူ ေလးဦး ျဖစ္ေသာ ဦးေအာင္ျမင့္၊ ဦးျမတ္ေက်ာ္၊ ဦးေဇယ်ာၿဖိဳးႏွင့္ ကိုသက္ဦးေမာင္တို႔သည္ ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ စုေဝးခြင့္ႏွင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ စီတန္းလွည့္လည္ခြင့္ဥပေဒ(ၿငိမ္း၊စု၊စီ)ပုဒ္မ ၁၉ ျဖင့္ ေထာင္ဒဏ္ ၁၅ ရက္ က်ခံေစရန္ သို႔မဟုတ္ ဒဏ္ေငြ ႏွစ္ေသာင္း ေပးေဆာင္ေစရန္ ျပစ္ဒဏ္ခ်မွတ္ခံခဲ့ရျခင္း

အထက္ပါျဖစ္စဥ္မ်ားကို သံုးသပ္ျခင္းအားျဖင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုခြင့္အေျခအေနသည္ လြန္မင္း စြာ က်ဆင္းလာသည္ကို ေတြ႔ရွိရၿပီး တပ္မေတာ္မွ တရားစဲြဆိုမႈမ်ားသည္ ယခင္လမ်ားထက္ သိသာစြာ ျမင့္တက္လာသည္ ကို ေတြ႔ရွိရသည္။ ဂုဏ္သိကၡာထိခိုက္ေစသည္ဟူေသာ အေၾကာင္းျပခ်က္ျဖင့္ လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုခြင့္ကို ကန္႔သတ္ထားျခင္းသည္ အာဏာပိုင္အဖဲြ႔အစည္းမ်ားကို ေဝဖန္ေထာက္ျပမႈမ်ားမွ ထိန္းခ်ဳပ္ ထားႏိုင္ရန္ ရည္ရြယ္ျခင္း ျဖစ္သည္။ ထိုအျခင္းအရာသည္ အသြင္ကူးေျပာင္းေရးႏွင့္ အမ်ိဳးသား ျပန္လည္ သင့္ျမတ္ေရးလုပ္ငန္းစဥ္ကို ေႏွာင့္ေႏွးေစသည့္ အျခင္းအရာတစ္ရပ္ျဖစ္သည္။ ထို႔ျပင္ ရာဇသတ္ႀကီးပုဒ္မ ၅၀၀၊ ၅၀၅(က)(ခ)၊ ၿငိမ္း၊စု၊စီဥပေဒ၊ ဆက္သြယ္ေရးဥပေဒ ကဲ့သို႔ေသာ ဥပေဒမ်ားသည္ လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ ေျပာဆိုခြင့္ကို တားဆီးရန္ အသံုးျပဳေလ့ရွိသည့္ ဥပေဒမ်ား ျဖစ္လာသည္။ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားမ်ား ကူညီ ေစာင့္ေရွာက္ေရးအသင္း(AAPP)မွ အစိုးရအား လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုခြင့္ကို အျပည့္အဝ ေဖာ္ေဆာင္မႈ ျပဳေပးရန္၊ ႏိုင္ငံသားမ်ားကို ဖိႏွိပ္ထားေသာ ဥပေဒမ်ားကို အျမန္ဆံုး ျပင္ဆင္ျဖည့္စြက္ေပးရန္ သို႔မဟုတ္ ရုပ္သိမ္း ေပးရန္ စဥ္ဆက္မျပတ္ တိုက္တြန္းလွ်က္ရွိသည့္အတိုင္း ေမလတြင္းတြင္လည္း ထပ္မံ၍ တိုက္တြန္း အပ္ပါသည္။

လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုခြင့္သည္ ဖိႏွိပ္ထားမႈမ်ား၊ ကန္႔သတ္ထားမႈမ်ားေအာက္တြင္ ရွိေနခ်ိန္တြင္ တက္ၾကြ လႈပ္ရွားသူမ်ားသည္လည္း အလားတူ ဖိႏွိပ္၊ကန္႔သတ္မႈမ်ားေအာက္တြင္ က်ေရာက္ေနဆဲျဖစ္သည္။ ေဒါင္းတို႔ မ်ဳိးဆက္ သံခ်ပ္အဖြဲ႔ဝင္မ်ားကို ႐ုံးထုတ္ရာတြင္ ႐ုန္းရင္းဆန္းခတ္ ျဖစ္ပြားခဲ့သည့္အတြက္ ၈၈ မ်ိဳးဆက္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ႏွင့္ ပြင့္လင္း အဖဲြ႔အစည္းမွ မနီလာသိန္း၊ တက္ၾကြလႈပ္ရွားသူမ်ားျဖစ္ေသာ ကိုနန္းလင္း၊ မရွားယမံု၊ ကိုႏိုင္ကုိသူႏွင့္ ကိုမင္းဟန္ထက္တို႔သည္ ရာဇသတ္ႀကီးပုဒ္မ ၁၀၄၊ ၁၈၆၊ ၃၃၂၊ ၃၅၃ တို႔ျဖင့္ အမႈဖြင့္ျခင္းခံခဲ့ရသည္။ စစ္အစိုးရ ေဟာင္းမ်ားလက္ထက္တြင္ က်င့္သံုးခဲ့ေသာ အာဏာပိုင္မ်ားကို ဆန္႔က်င္လွ်င္ ဖမ္းဆီး၊တရားစြဲဆိုခံရျခင္း ကို ဆက္လက္က်င့္သံုးလွ်က္ရွိျခင္းသည္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ဒီမိုကေရစီကူးေျပာင္းေရးကို ေမးခြန္းထုတ္ဖြယ္ရာျဖစ္ၿပီး ထိုအျခင္းအရာမွ ႏိုင္ငံသားမ်ား၏ အခြင့္အေရးမ်ား ဆံုး႐ံႈးဆဲျဖစ္သည္ကို ျပသလွ်က္ရွိသည္။ သို႔ျဖစ္၍ အစိုးရ အေနျဖင့္ ၎၏ ႏိုင္ငံသားမ်ား အေျခခံက်ေသာ အခြင့္အေရးမ်ား ကို ရရွိေစရန္ ျမွင့္တင္ေဆာင္ရြက္ေပးျခင္းျဖင့္ ဒီမိုကေရစီဆီသို႔ ဦးတည္ပါရန္ တိုက္တြန္းအပ္ပါသည္။

သတင္းႏွင့္စာနယ္ဇင္းလြတ္လပ္ခြင့္

ေမလတြင္းတြင္ သမၼ၏ လြတ္ၿငိမ္းသက္သာခြင့္ျဖင့္ ေထာင္ဒဏ္ ခုႏွစ္ႏွစ္ခ်မွတ္ျခင္းခံထားရသည့္ ရိုက္တာ သတင္းဌာနမွ သတင္းေထာက္ ႏွစ္ဦးျဖစ္ေသာ ကိုသက္ဦးေမာင္(ခ)ဝလံုးႏွင့္ ကိုေက်ာ္စိုးဦး(ခ)မိုးေအာင္တို႔ လြတ္ေျမာက္လာျခင္းအားျဖင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ သတင္းႏွင့္စာနယ္ဇင္းလြတ္လပ္ခြင့္အေျခအေနသည္ ျပန္လည္၍ တိုးတက္လာမည္ဟု ေမွ်ာ္မွန္းထားခဲ့ေသာ္ လည္း ဆက္လက္၍ ဆိုးရြားစြာ က်ဆင္းဆဲျဖစ္သည္။ ထိုအျခင္းအရာကို ေမလတြင္း သတင္းမီဒီယာမ်ား တရားစြဲဆိုခံရျခင္း မ်ားမွ ထင္ရွားစြာ ျပသေနသည္။

  • ရခိုင္ျပည္နယ္ အေျခစိုက္ Development Media Group (DMG) သတင္းဌာနမွ အယ္ဒီတာခ်ဳပ္ႏွင့္ အမႈေဆာင္ ဒါ႐ိုက္တာ ကိုေအာင္မင္းဦးသည္ မတရားအသင္းဆက္သြယ္မႈအက္ဥပေဒ ပုဒ္မ(၁၇/၂) ျဖင့္ အမႈဖြင့္ခံခဲ့ရျခင္း
  • ဆႏၵထုတ္ေဖာ္လွ်က္ရွိေသာ ေအာင္သေျပေက်းရြာသားမ်ားအား ရဲတပ္ဖြဲ႔မွ ပစ္ခတ္ ၿဖိဳခြင္းမႈအား လူမႈကြန္ရက္ စာမ်က္ႏွာေပၚတြင္ တိုက္ရိုက္လႊင့္တင္ခဲ့သည့္အတြက္ မႏၲေလး အေျခစိုက္ Channel Mandalay TV သတင္းဌာနမွ သတင္းေထာက္ ကိုေအာင္ၾကည္ျမင့္(ခ)ကိုနႏၵသည္ ဖမ္းဆီးျခင္းခံခဲ့ရကာ ရာဇသတ္ႀကီးပုဒ္မ ၁၁၄၊ ၃၃၃၊ ၄၃၅ ျဖင့္ ဖမ္းဆီး၊အမႈဖြင့္ခံထားရျခင္း
  • “ႏြားေမြးျမဴေရး စီမံကိန္းအေၾကာင္းျပကာ ေတာင္သူပိုင္ေျမမ်ားအား သိမ္းဆည္းေနမႈကို ဆႏၵထုတ္ေဖာ္ ေတာ့မည္” ဆိုသည့္ သတင္းကို Channel Mandalay TV သတင္းဌာန၌ ထုတ္လႊင့္ခဲ့ျခင္းအတြက္ Channel Mandalay TV သတင္းေထာက္ ကိုဝင္းႏိုင္ဦးသည္ ဆက္သြယ္ေရးဥပေဒ ပုဒ္မ ၆၆(ဃ)ျဖင့္ အမႈဖြင့္ခံထား ရျခင္း
  • မဲဆြယ္အျပံဳး သေရာ္စာကုိ တနသၤာရီဂ်ာနယ္၌ ေဖာ္ျပခဲ့သည့္အတြက္ ဒဏ္ေငြငါးသိန္းခ်မွတ္ျခင္းခံခဲ့ရေသာ တနသၤာရီဂ်ာနယ္၏ အယူခံကို တနသၤာရီတိုင္းေဒသႀကီး၊ ထားဝယ္ခရိုင္တရားရံုးမွ ပယ္ခ်ခဲ့ျခင္း

ေမလ ၃ ရက္ေန႔သည္ ကမာၻ႔စာနယ္ဇင္းလြတ္လပ္ခြင့္ေန႔ျဖစ္ေသာ္လည္း ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္းရွိ စာနယ္ဇင္းလြတ္လပ္ခြင့္ ဆိုသည္မွာ ထိခိုက္လြယ္ေသာ အေနအထားတစ္ခုအေနျဖင့္သာ ရွိေနၿပီး အခြင့္အာဏာရရွိသူမ်ား၏ ထိန္းခ်ဳပ္ထားမႈ မ်ား ေအာက္တြင္ ရွိေနဆဲျဖစ္သည္။ ျပည္သူမ်ား၏ နားႏွင့္မ်က္စိျဖစ္ၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ စတုတၳမ႑ိဳင္ဟု ေခၚတြင္ေသာ သတင္းမီဒီယာက႑ကို ဖိႏွိပ္ထားျခင္းသည္ ဒီမိုကေရစီအသြင္ကူးေျပာင္းေရးကို ဆုတ္ယုတ္ေစသာ အျခင္းအရာတစ္ရပ္ ျဖစ္သည္။ ႏိုင္ငံေတာ္ သမၼတ ဦးဝင္းျမင့္မွ ကမာၻ႔စာနယ္ဇင္းလြတ္လပ္ခြင့္ေန႔အခမ္းအနားသို႔ ေပးပို႔သည့္ သဝဏ္လႊာတြင္ “ဒီမိုကေရစီ စနစ္အားေကာင္းရန္အတြက္ မီဒီယာလြတ္လပ္ခြင့္သည္ မရွိမျဖစ္ အေရးႀကီးသည္ဟု အသိအမွတ္ျပဳပါသည္” ဟု ေဖာ္ျပထားသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ သတင္းမီဒီယာက႑ကို ျမွင့္တင္ျခင္း၊ သတင္းႏွင့္စာနယ္ဇင္း လြတ္လပ္ခြင့္ကို ေဖာ္ေဆာင္ျခင္းတို႔ကို ျပသေသာအားျဖင့္ ဖမ္းဆီး၊ တရားစြဲဆို၊ ျပစ္ဒဏ္ ခ်မွတ္ျခင္းခံထားရေသာ သတင္းမီဒီယာသမားမ်ား ကို အျမန္ဆံုး လႊတ္ေပးပါရန္ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားမ်ား ကူညီ ေစာင့္ေရွာက္ေရးအသင္း(AAPP)မွ အစိုးရအား တိုက္တြန္း အပ္ပါသည္။

တိုင္းရင္းသားေရးရာ ကိစၥရပ္မ်ား

ေမလတြင္းတြင္ တပ္မေတာ္ႏွင့္ တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္တပ္ဖဲြ႔မ်ားၾကား တိုက္ပြဲမ်ား ဆက္လက္ျပင္းထန္လာျခင္း ႏွင့္အတူ ထိုတိုက္ပြဲမ်ား၏ အက်ိဳးဆက္ကို တိုင္းရင္းသားမ်ားသည္ အမ်ားဆံုးရင္ဆိုင္ေနၾကရသည္။ ထိုမွ်သာမက ႏွစ္ဖက္ လက္နက္ကိုင္ တပ္ဖြဲ႔မ်ား၏ ဖိႏွိပ္ထားမႈမ်ားကိုပါ ဆိုးရြားစြာ ရင္ဆိုင္ေနၾကရသည္။ အထူးသျဖင့္ ေမလတြင္း တပ္မေတာ္ႏွင့္ ရကၡိဳင့္တပ္မေတာ္(AA)တို႔ၾကား တုိက္ပဲြမ်ား ျပင္းထန္စြာ ျဖစ္ပြားခဲ့ၿပီး ေဒသခံမ်ား ဖမ္းဆီး၊ တရားစြဲဆိုခံရျခင္း၊ ညွဥ္းပန္း ႏွိပ္စက္ခံရျခင္း၊ သတ္ျဖတ္ခံရျခင္း၊ ေပ်ာက္ဆံုးသြားျခင္းႏွင့္ ေသဆံုးဒဏ္ရာရျခင္း စသည့္ ျဖစ္စဥ္မ်ားသည္ ျမင့္တက္လာခဲ့ သည္။

ရခိုင္ျပည္နယ္

  • ရကၡိဳင့္တပ္မေတာ္(AA)ႏွင့္ဆက္ႏြယ္မႈ ရွိသည္ဟူေသာ စြပ္စဲြခ်က္ျဖင့္ ရခိုင္ျပည္နယ္၊ ေက်ာက္ေတာ္ၿမိဳ႕နယ္၊ ေရႊျပည္ေက်းရြာမွ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴး ဦးသိန္းစိုးေအာင္သည္ ဖမ္းဆီးျခင္းခံခဲ့ရၿပီး အၾကမ္းဖက္မႈ တိုက္ဖ်က္ေရး ဥပေဒ ပုဒ္မ ၅၀(ည)၊ ၅၂(က)ျဖင့္ အမႈဖြင့္ခံခဲ့ရျခင္း
  • ရကၡိဳင္​့တပ္ေတာ္(AA)ႏွင့္ဆက္စပ္မႈရွိသည္ဟူေသာ သံသယျဖင့္ ဖမ္းဆီးထိန္းသိမ္းထားသည့္ ရခိုင္ျပည္နယ္၊ ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕နယ္၊ လကၠာေက်းရြာမွ ရြာသား ၂၄ ဦးသည္ အၾကမ္းဖက္မႈ တိုက္ဖ်က္ေရးဥပေဒ ပုဒ္မ ၅၀(က)၊ ၅၀(စ်)၊ ၅၄ ႏွင့္ ၁၉၄၉ လက္နက္အေရးေပၚ ယာယီ အက္ဥပေဒပုဒ္မ ၂(၁)(က) အမႈဖြင့္ခံခဲ့ရျခင္း၊ ထိုရြာသား ၂၄ ဦးကို  ဖမ္းဆီး၊စစ္ေဆးစဥ္ ညွဥ္းပန္းႏွိပ္စက္မႈမ်ားကို ဆိုးရြားစြာ ခံစားခဲ့ရျခင္း
  • ရခိုင္ျပည္နယ္၊ ေက်ာက္ေတာ္ၿမိဳ႕နယ္၊ မင္းသားေတာင္ေက်းရြာတြင္ေနထိုင္သူ ဦးေက်ာ္လႈိင္၊ ဦးေမာင္မဲႏွင့္ ဦးျပည္သိမ္းေမာင္တုိ႔ကို တပ္မေတာ္မွ ဖမ္းဆီးခဲ့ၿပီး  အၾကမ္းဖက္မႈ တိုက္ဖ်က္ေရးဥပေဒ ပုဒ္မ ၅၀(ည)၊ ၅၂(က)ျဖင့္ အမႈဖြင့္ခဲ့ျခင္း၊ ဦးေက်ာ္လႈိင္သည္ ညွဥ္းပန္းႏွိပ္စက္ျခင္းခံထားရေသာ ဒဏ္ရာမ်ားေၾကာင့္ ေဆးကုသမႈခံယူေနစဥ္ ေသဆံုးသြားခဲ့ျခင္း၊ ၎ျပင္ ဦးျပည္သိမ္းေမာင္သည္ ညွဥ္းပန္းႏွိပ္စက္မႈဒဏ္ေၾကာင့္ မ်က္လံုးတစ္ဖက္ ကြယ္သြားခဲ့ ကာ နားမၾကားေတာ့ျခင္း
  • တပ္မေတာ္စစ္ေၾကာင္းမွ ရကၡိဳင့္တပ္မေတာ္(AA) ႏွင့္ပတ္သက္၍ မသကၤာဟုဆိုကာ ရခိုင္ျပည္နယ္၊ ရေသ့ေတာင္ၿမိဳ႕နယ္၊ ေက်ာက္တန္းရြာမွ အမ်ိဳးသား ၂၇၅ ဦးကို ဖမ္းဆီး၊ ထိန္းသိမ္းထားစဥ္ ပစ္ခတ္မႈ ျဖစ္ပြားခဲ့ျခင္းေၾကာင့္ ရြာသား ခုႏွစ္ဦး ေသဆုံးခဲ့ၿပီး ရွစ္ဦး ထိခိုက္ဒဏ္ရာရရွိခဲ့ကာ ေလးဦးေပ်ာက္ဆံုးခဲ့ျခင္း (ပစ္ခတ္မႈတြင္း ေသဆုံးသြားသူမ်ားကို သၿဂႋဳလ္ရာတြင္ မိသားစုဝင္မ်ားကို ေခၚယူျခင္းမရွိဘဲ တားဆီး ပိတ္ပင္မႈမ်ားရွိျခင္း)၊  ထိုကဲ့သို႔ စစ္ေဆး ေနစဥ္တြင္း AA အဖြဲ႔ဝင္ဟု ၀န္ခံသူ ေျခာက္ဦးႏွင့္ ၀န္ခံျခင္း မရွိေသာ္လည္း သံသယရွိသူ ႏွစ္ဦးတို႔ကို စစ္ေတြ ၿမိဳ႕မရဲစခန္းသို႔ လႊဲေျပာင္းေပးခဲ့ကာ က်န္ရွိသူမ်ားကို လႊတ္ေပးခဲ့ျခင္း (ကာကြယ္ေရး ဝန္ႀကီးဌာန၊ ဝန္ႀကီး ဒုတိယ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီး စိန္ဝင္းမွ ထိုျဖစ္စဥ္ကို ဥပေဒ ႏွင့္အညီ စုံစမ္း စစ္ေဆးမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း ေျပာၾကားခဲ့သည္ေမလ ၂၉ ရက္ေန႔တြင္ ျမန္မာနိုင္ငံ အမ်ိဳးသား လူ႕အခြင့္အေရး ေကာ္မရွင္ (MNHRC)မွ ေက်ာက္တန္း ေက်းရြာသို႔ ေရာက္ရွိ လာခဲ့ၿပီး ေဒသခံမ်ားႏွင့္ ေတြ႕ဆုံကာ စစ္ေဆး ေမးျမန္းမႈမ်ား ျပဳလုပ္ခဲ့ေၾကာင္း သိရွိရသည္)
  • ရခိုင္​ျပည္​နယ္​၊ ေျမာက္​ဦးၿမိဳ႕နယ္၊ ေ၀သာလီ​ရြာအနီး ရန္​ကုန္​-စစ္​​ေတြ လမ္​းမႀကီး၌ ​တပ္​မ​ေတာ္​ႏွင့္ ရကၡိဳင့္ တပ္မေတာ္(AA)တို႔  တိုက္​ပြဲျဖစ္​ပြားခဲ့​ၿပီးေနာက္ တပ္မေတာ္မွ ေဝသာလီ ေက်းရြာသား ကိုေအာင္ေက်ာ္ႏိုင္ (ခ) လံုးေယ ႏွင့္ ကိုစိုးစိုးေအာင္တို႔ကို ဖမ္းဆီးေခၚေဆာင္သြားခဲ့ျခင္း
  • တပ္မ ၅၅ ႏွင့္ ၉၉ ပူးေပါင္းတပ္ဖြဲ႕မွ ရခိုင္ျပည္နယ္၊ ေက်ာက္ေတာ္ျမိဳ႕နယ္၊ မင္းသားေတာင္ေက်းရြာမွ ေက်းရြာအုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴး ဦးေအာင္သိန္းေက်ာ္ႏွင့္ ရြာသားတစ္ဦးျဖစ္သူ ဦက်န္သိန္းေအာင္တို႔ကို ေခတၱ ေခၚေဆာင္မည္ဟု ဆိုကာ ဖမ္းဆီး ေခၚေဆာင္သြားခဲ့ျခင္း
  • တပ္မ ၅၅ မွ ေက်ာက္ေတာ္ ၿမိဳ႕နယ္၊ နဂရာေက်းရြာမွ ငါးရွာေနသည့္ ေက်းရြာသား ကိုးဦးအား မတရား ဖမ္းဆီးကာ ညွဥ္းပန္း၊ရိုက္ႏွက္မႈမ်ား ျပဳလုပ္ခဲ့ျခင္း
  • တပ္မေတာ္စစ္ေၾကာင္းတစ္ခုမွ ရခိုင္ျပည္နယ္၊ ေက်ာက္ေတာ္ျမိဳ႕နယ္၊ ေညာင္ေခ်ာင္းေက်းရြာ မွ  ေမာင္ေယာင္းႏွင့္ ေမာင္သန္းေက်ာ္တို႔ႏွစ္ဦးကို  လမ္းျပအျဖစ္ ေခၚေဆာင္သြားခဲ့ျခင္း

ရွမ္းျပည္နယ္

  • ရွမ္းျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္း၊ ေက်ာက္မဲ ၿမိဳ႕နယ္၊ နမ့္ဟူးေတာင္း ေက်း႐ြာအုပ္စု အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမႉး ဦးစိုင္းတင္ခ်ိဳကို ရွမ္းျပည္ တုိးတက္ေရးပါတီ(SSPP/SSA)ႏွင့္ ရွမ္းျပည္ ျပန္လည္ ထူေထာင္ေရး ေကာင္စီ(RCSS/SSA) တို႔အတြက္ ေငြေၾကးေကာက္ခံေပးေနသည္ဟုဆိုကာ ေက်ာက္မဲအေျခစိုက္ ခမရ ၅၀၂ မွ ဗိုလ္မွဴး ေ၀ယံထြန္းမွ မတရားအသင္း ဆက္သြယ္မႈအက္ဥပေဒ ပုဒ္မ ၁၇(၁)ျဖင့္ အမႈဖြင့္ခဲ့ျခင္း (ဧၿပီလ ၂၆ ရက္ေန႔တြင္ ေက်ာက္မဲၿမိဳ႕နယ္ စစ္ဖက္ေရးရာလံုျခံဳေရး တပ္ဖြဲ႔(စရဖ)မွ ဦးစိုင္းတင္ခ်ိဳကို ဖမ္းဆီးခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္)

ခ်င္းျပည္နယ္

စစ္ကိုင္းတိုင္းေဒသႀကီး

  • ဖမ္းဆီးျခင္းခံထားရေသာ နာဂအမ်ိဳးသား ဆိုရွယ္လစ္ ေကာင္စီNSCN(K)မွ ဗိုလ္မွဴးအဆင့္အပါအဝင္ လက္နက္ကို္င္ ေျခာက္ဦးကို မတရား အသင္းဆက္သြယ္မႈအက္ဥပေဒ ပုဒ္မ ၁၇(၁)ျဖင့္ ခႏၱီးၿမိဳ႕မရဲစခန္းတြင္ အမႈဖြင့္ခဲ့ျခင္း

တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔မ်ားမွ ဖမ္းဆီးမႈမ်ား

  • ရကၡိဳင့္တပ္မေတာ္ (AA) မွ ရခိုင္ျပည္နယ္၊ မင္းျပားၿမိဳ႕နယ္မွ ခ်င္းတိုင္းရင္းသား ငါးဦးကို ဖမ္းဆီး ေခၚေဆာင္ သြားခဲ့ျခင္း
  • လက္နက္ကိုင္အဖဲြ႔တစ္ဖြဲ႔မွ ရွမ္းျပည္နယ္ေတာင္ပိုင္း၊ မိုးနဲၿမိဳ႕နယ္၊ လြယ္လံုးေဒသ၊ ဟိုနားေက်းရြာတြင္ ေနထိုင္ၾက သည့္ ပအိုဝ္းတိုင္းရင္းသား ရြာသား ၁၃ ဦးကို ဖမ္းဆီးေခၚေဆာင္သြားခဲ့ျခင္း

ပဋိပကၡမ်ားႏွင့္ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈမ်ားသည္ ဆက္စပ္လွ်က္ရွိၿပီး ပဋိပကၡျဖစ္ပြားလာပါက လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈမ်ား ျဖစ္ေပၚလာေလ့ရွိသည္မွာ အစဥ္အလာတစ္ခုကဲ့သို႔ ျဖစ္ေနသည္။     ဖမ္းဆီးျခင္း၊ ညဥ္းပန္း ႏွိပ္စက္ ၍ ဝန္ခံေစျခင္းတို႔သည္ လူသားခ်င္းစာနာေထာက္ထားမႈကို ဆန္႔က်င္သည္သာမက လူ႔ဂုဏ္သိကၡာႏွင့္ တန္းတူညီမွ်မႈ ကို ထိခိုက္ေစသည္။ ထိုအျခင္းအရာကို  ဌာေန တိုင္းရင္းသားမ်ားသည္ ေရွာင္လဲႊ၍မရဘဲ အမ်ားဆံုး ရင္ဆိုင္ ႀကံဳေတြ႔ေနၾကရသည္။  ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္း ႏွစ္ေပါင္း ၇၀ ေက်ာ္ၾကာ ျဖစ္ပြားဆဲျဖစ္ေသာ ပဋိပကၡမ်ားတြင္ ထိခိုက္နစ္နာ ခဲ့ရေသာ ဌာေန တိုင္းရင္းသား မ်ားအတြက္ တရားမွ်တမႈကို ေဖာ္ေဆာင္ေပးရန္ အလွမ္းေဝးေနဆဲျဖစ္ၿပီး ၎တို႔ အတြက္ ျပန္လည္ ကုစားေပးျခင္း၊ ေလ်ာ္ေၾကးေပးျခင္း စသည့္ အစီအစဥ္မ်ားကို အေကာင္အထည္ေဖာ္ ေပးရန္မွာ လည္း အလွမ္းေဝးေနဆဲျဖစ္သည္။ ထို႔ျပင္ က်ဴးလြန္သူမ်ားသည္ ယေန႔ထိတိုင္ေအာင္ ျပစ္ဒဏ္မွ ကင္းလြတ္ခြင့္ ရေနဆဲျဖစ္သည္။ ထိုကဲ့သုိ႔ ျဖစ္ပြားမႈမ်ားကို အဆံုးသတ္ရန္ အစိုးရမွ ၾကပ္မတ္စြာ ကိုင္တြယ္ ေဆာင္ရြက္ရမည္ ျဖစ္သည့္ျပင္ ႏိုင္ငံတကာ သေဘာတူ စာခ်ဳပ္မ်ားျဖစ္ေသာ ညွဥ္းပန္း ႏွိပ္စက္မႈကို ဆန္႔က်င္ေသာ ႏိုင္ငံတကာ သေဘာတူစာခ်ဳပ္(UNCAT)၊ ႏိုင္ငံသားႏွင့္ ႏိုင္ငံေရး အခြင့္အေရးဆိုင္ရာ ႏိုင္ငံတကာ သေဘာတူစာခ်ဳပ္           (ICCPR)တို႔ကို အစိုးရမွ အျမန္ဆံုး လက္မွတ္ေရးထိုး အတည္ျပဳရမည္ ျဖစ္သည္။ ေမလတြင္းတြင္ အိမ္မဲ မဲဆႏၵနယ္မွ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ေဒၚသႏၱာမွ ICCPR ကို လက္မွတ္ ေရးထိုးရန္ တိုက္တြန္းေၾကာင္းအဆိုကို တင္သြင္းခဲ့ၿပီး ထိုအဆိုကို လက္ခံေဆြးေႏြးရန္ လႊတ္ေတာ္မွ ဆံုးျဖတ္ခဲ့သည္။ ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသားမ်ား ကူညီ ေစာင့္ေရွာက္ေရးအသင္း(AAPP)မွလည္း ထုိကဲ့သို႔ အစပ်ိဳး၍ ေဆာင္ရြက္လာျခင္းအေပၚ ႀကိဳဆိုၿပီး ညွဥ္းပန္း ႏွိပ္စက္မႈကို ဆန္႔က်င္ေသာ ႏိုင္ငံတကာ သေဘာတူစာခ်ဳပ္(UNCAT)ကို လက္မွတ္ေရးထိုး အတည္ျပဳႏိုင္ရန္အတြက္ ေဆာင္ရြက္ပါရန္လည္း တိုက္တြန္းအႀကံျပဳအပ္ပါသည္။

လယ္ယာေျမေရးရာ ကိစၥရပ္မ်ား

၂၀၁၇ ခုႏွစ္၊ ေအာက္တိုဘာလကတည္းက ျမန္မာႏိုင္ငံသည္ စီးပြားေရး၊ လူမႈေရးႏွင့္ ယဥ္ေက်းမႈ အခြင့္အေရးမ်ား ဆိုင္ရာ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ သေဘာတူစာခ်ဳပ္(ICESCR)ကို လက္မွတ္ေရးထိုး အတည္ျပဳၿပီးခဲ့ေသာ္လည္း ႏိုင္ငံတြင္း ရွိ ေတာင္သူ လယ္သမားမ်ားသည္ ထိုအခြင့္အေရးမ်ားကို အျပည့္အဝ ခံစားခြင့္မရွိဘဲ ခ်ိဳးေဖာက္မႈမ်ားကို ႀကံဳေတြ႔ေန ၾကရသည္။ ထို႔ျပင္ လယ္ယာေျမသိမ္းဆည္းမႈမ်ား၊ လယ္ယာေျမအျငင္းပြားမႈမ်ား၏ ေနာက္ဆက္တြဲအေနျဖင့္ ေတာင္သူမ်ားသည္ ဖမ္းဆီး၊ တရားစြဲဆိုျခင္းခံခဲ့ရသည္။ ေမလတြင္းျဖစ္ပြားခဲ့ေသာ လယ္ယာေျမအေရး ျဖစ္စဥ္ အခ်ိဳ႕ကို ေအာက္တြင္ ေကာက္ႏႈတ္ေဖာ္ျပ ထားသည္။

  • ႏိုင္ငံေတာ္အတုိင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၏ ၿမိတ္လူထုေတြ႔ဆံုပဲြခရီးစဥ္တြင္ တပ္မေတာ္၏ ေျမသိမ္း တရားစြဲဆိုမႈကို တုိင္ၾကားခဲ့သည့္ ၿမိတ္ၿမိဳ႕၊ ရြာသစ္ ေက်းရြာမွ ကိုမ်ိဳးသူႏိုင္ကို ေထာက္ပံ့ ပို႔ေဆာင္ေရးတပ္ ၉၃၇ မွ ဗိုလ္ႀကီး   စိုးသင္းႏိုင္မွ          ရာဇသတ္ႀကီး ပုဒ္မ ၅၀၀ ျဖင့္ တရားစဲြဆိုခဲ့သည္။
  • ေမလတြင္းတြင္ တပ္မေတာ္၏ ႏို႔စားႏြားစီမံကိန္းႏွင့္ပတ္သက္၍ သတင္းအင္တာဗ်ဴးေျဖခဲ့ျခင္းအတြက္ အမွတ္ (၁၂၁) ေထာက္ပံ့ေရးနွင့္ ပို႔ေဆာင္ေရးတပ္ရင္းမွ ဗိုလ္ႀကီး ရဲကိုကိုဦးမွ မႏၱေလးတိုင္း ေဒသႀကီး၊ ျပင္ဦးလြင္ၿမိဳ႕နယ္၊ ျပင္စာေက်းရြာမွ ေတာင္သူ ခုႏွစ္ဦးကို ဆက္သြယ္ေရးဥပေဒ ပုဒ္မ ၆၆(ဃ)ျဖင့္ တရားစြဲဆိုခဲ့သည္။
  • ပအို၀္းကိုယ္ပိုင္အိုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ရေဒသ၊ ဆီဆိုင္ၿမိဳ႕နယ္တြင္ ​ခမရ ၄၂၃ ႏွင့္ ခမရ ၄၂၄ တပ္ရင္းတို႔မွ သိမ္းဆည္း ထားသည့္ လယ္ယာေျမမ်ား ျပန္လည္ရရွိေရးအတြက္ ​ေမလ ၁ ရက္​​ေန႔တြင္ ေတာင္သူ ၃၀၀ ေက်ာ္မွ လမ္းေလွ်ာက္ဆႏၵထုတ္ေဖာ္ခဲ့ၾကျခင္း

ေဒသခံ ေတာင္သူလယ္သမားမ်ားသည္ အစဥ္အဆက္လုပ္ကိုင္လာခဲ့ေသာ လယ္ယာေျမမ်ား သိမ္းဆည္းျခင္းခံရ၍ အခက္အခဲမ်ားကို ရင္ဆိုင္ေနၾကရသည္သာမက ဖမ္းဆီး၊တရားစြဲဆိုခံရျခင္းမ်ားသည္ အသြင္ကူးေျပာင္းေရးကို ဦးတည္ေနေသာ အစိုးရအတြက္ စိန္ေခၚမႈျဖစ္သည္။ အစိုးရမွ သိမ္းဆည္းလယ္ယာေျမအေရးကို ေဆာင္ရြက္ ေနေသာ္လည္း လယ္ယာေျမျပႆနာရပ္မ်ား ဆက္လက္၍ ျဖစ္ပြားဆဲျဖစ္သည္ကို ေတြ႔ရွိရျခင္းေၾကာင့္ အစိုးရမွ လယ္ယာေျမ သိမ္းဆည္းမႈမ်ား၊ အျငင္းပြားမႈမ်ားကို ေျဖရွင္းရာတြင္ ျမန္ဆန္စြာ ေဆာင္ရြက္သင့္ျပီး ၎လက္မွတ္ ေရးထိုးအတည္ျပဳထားသည့္ ICESCR အတိုင္းလည္း ေတာင္သူလယ္သမားမ်ား၏ အက်ိဳးစီးပြားကို ျမွင့္တင္ေပးပါရန္ တိုက္တြန္းအပ္ပါသည္။

ဆက္သြယ္ေမးျမန္းရန္

ႏုိင္ငံေရးအက်ဥ္းသားမ်ားကူညီေစာင့္ေရွာက္ေရးအသင္း

တိတ္ႏုိင္ အတြင္းေရးမွဴး +၆၆(၀) ၈၁၂ ၈၇၈ ၇၅၁

ဘုိၾကည္ တဲြဘက္အတြင္းေရးမွဴး +၆၆(၀) ၈၁၉ ၆၂၈ ၇၁၃

ေအာင္မ်ိဳးေက်ာ္ ရန္ကုန္ရုံးတာဝန္ခံ +၉၅(၀) ၄၂၈ ၁၁၇ ၃၄၈

လစဥ္သတင္းသုံးသပ္ခ်က္ကုိေဒါင္းေလာ့ရယူရန္ May Burmese MiR

ေမလအတြက္သတင္းစုစည္းမႈ ေဒါင္းေလာ့ရယူရန္ May Burmese Chronology

ေမလတြင္းလက္က်န္ႏုိင္ငံေရးအက်ဥ္းသားစာရင္း 28 Remaining PP list Updated On May 31, 2019 (Burmese)

မေလအတြင္း အမႈရင္ဆုိင္ဆဲစာရင္း 358 facing trial list updated on May 31, 2019

၆၆ (ဃ) ျဖင့္တရားရင္ဆုိ္င္ေနရသူမ်ားစာရင္း 66 (D) total list(new) Updated