အေအေပီပီ၏ ဧၿပီလအတြက္လစဥ္အစီရင္ခံစာႏွင့္ ႏုိင္ငံေရးအက်ဥ္းသားစာရင္းထုတ္ျပန္ခ်က္

တစ္လအတြင္းသံုးသပ္ခ်က္

ဧၿပီလတြင္း အမႈဖြင့္၊တရားစဲြဆိုျခင္းခံခဲ့ရသူ ၂၂ ဦး ရွိခဲ့သည္။ ထို ၂၂ ဦးအနက္မွ ခုႏွစ္ဦးသည္ ရာဇသတ္ႀကီးပုဒ္မ ၅၀၅(က) (သို႔) ၅၀၅(ခ) (သို႔) ၅၀၅(က)(ခ)၊ အရပ္သား ကိုးဦးသည္ မတရားအသင္းဆက္သြယ္မႈ အက္ဥပေဒ ပုဒ္မ ၁၇(၁)၊ တက္ၾကြလႈပ္ရွားသူ ငါးဦးသည္ ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ စုေဝးခြင့္ႏွင့္ စီတန္းလွည့္လည္ခြင့္ဥပေဒ(ၿငိမ္း၊စု၊စီ) ပုဒ္မ ၁၈၊ ၁၉ ႏွင့္ အရပ္သား တစ္ဦးသည္ အၾကမ္းဖက္မႈ တိုက္ဖ်က္ေရးဥပေဒ ပုဒ္မ ၅၀(က)တို႔ျဖင့္ အသီးသီး အမႈဖြင့္၊ တရားစြဲဆိုျခင္းကို ခံခဲ့ရသည္။

ဧၿပီလတြင္း ဖမ္းဆီးျခင္းခံခဲ့ရသူ ၄၇ ဦးရွိခဲ့သည္။ ထို ၄၇ ဦးအနက္ ၄၀ ဦးသည္ အရပ္သားမ်ားျဖစ္ၾကၿပီး ေျခာက္ဦးသည္ တက္ၾကြလႈပ္ရွားသူမ်ားျဖစ္၍ တစ္ဦးသည္ ရုပ္ရွင္ဒါရိုက္တာတို႔ ျဖစ္ၾကသည္။

ဧၿပီလတြင္း ျပစ္ဒဏ္ခ်မွတ္ျခင္းခံခဲ့ရသူ​ ငါးဦးရွိခဲ့ၿပီး ထိုငါးဦးသည္ မတရားအသင္းဆက္သြယ္မႈအက္ဥပေဒ ပုဒ္မ ၁၇(၁) (သို႔) ၁၇(၁)(၂) တို႔ျဖင့္ ျပစ္ဒဏ္ခ်မွတ္ျခင္း ခံခဲ့ရသည္။

ဧၿပီလတြင္း ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသား စုစုေပါင္း ေျခာက္ဦး လြတ္ေျမာက္ခဲ့သည္။ ထိုေျခာက္ဦးအနက္မွ ငါးဦးသည္ သမၼတ၏ လြတ္ၿငိမ္းသက္သာခြင့္ျဖင့္ လြတ္ေျမာက္လာခဲ့သူမ်ားျဖစ္သည္။

ဧၿပီလတြင္း ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသား ေလးဦးျဖစ္ေသာ ရိုက္တာသတင္းဌာနမွ သတင္းေထာက္ ကိုေက်ာ္စိုးဦး၊ ကေလးစစ္သားေဟာင္း ကိုေအာင္ကိုေထြး၊ ေရွ႕ေန ဦးေဇာ္ဝင္းႏွင့္ ဒါရိုက္တာ ဦးမင္းထင္ကိုကိုႀကီးတို႔သည္ က်န္းမာေရး ေကာင္းမြန္မႈမရွိေၾကာင္း သိရွိရသည္။

သမၼ၏ လြတ္ၿငိမ္းသက္သာခြင့္

ျမန္မာႏွစ္သစ္ကူးအခါသမယျဖစ္ေသာ ဧၿပီလ ၁၇ ရက္ေန႔တြင္  ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတမွ ျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္းရွိ အက်ဥ္းေထာင္/ အက်ဥ္းစခန္း အသီးသီး၌ အက်ဥ္းက်ေနေသာ ႏိုင္ငံသား အက်ဥ္းသား ၉၅၃၅ ဦးႏွင့္ ဧၿပီလ ၂၆ ရက္ေန႔တြင္ အက်ဥ္းသား ၆၉၄၈ ဦးတို႔အား လြတ္ၿငိမ္းသက္သာခြင့္ျဖင့္ လႊတ္ေပးခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္လည္း ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသား ငါးဦးသာ လြတ္ၿငိမ္းသက္သာခြင့္ျဖင့္ လြတ္ေျမာက္လာခဲ့သည္။ လြတ္ေျမာက္လာခဲ့သူ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသား ငါးဦးမွာ မံုးကိုးေဒသ ကာကြယ္ေရး တပ္မေတာ္(MRDA) မွ အတြင္းေရးမွဴး ဦးမရမ္ဂမ္ႏွင့္ ဒုတိယဥကၠဌ ဦးေဇာ္လ၊ ကခ်င္တက္ၾကြလႈပ္ရွားသူ ဦးေဇာ္ဂ်က္၊ ဦးလြမ္းေဇာင္းႏွင့္ အရပ္သား ကိုေဇေခါင္ တို႔ျဖစ္ၾကသည္။ လြတ္ေျမာက္လာခဲ့သူ ငါးဦးအနက္ ဦးေဇာ္ဂ်က္၊ ဦးလြမ္းေဇာင္းႏွင့္ အရပ္သား ကိုေဇေခါင္တို႔သည္ ေထာင္မွ လြတ္ေျမာက္ရန္ လပိုင္းမွ်သာ လိုေတာ့သူမ်ားျဖစ္သည္။ ျမန္မာႏွစ္သစ္ကူးအခါသမယတိုင္းတြင္ ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတမွ လြတ္ၿငိမ္းသက္သာခြင့္ေပးေလ့ရွိၿပီး ထိုကဲ့သို႔ လြတ္ၿငိမ္းသက္သာခြင့္ေပးရာတြင္ ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသား အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္မရွိေသာ္လည္း အစိုးရအဆက္ဆက္အေနျဖင့္ ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသားဟူ၍ သုံးသပ္ စဥ္းစားေလ့ရွိသည္။ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားမ်ား ကူညီေစာင့္ေရွာက္ေရးအသင္း (AAPP) ၏ ျပဳစုထားေသာ စာရင္းအရ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္တြင္ ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသား ၃၆ ဦးကို လႊတ္ေပးခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္လည္း ယခုႏွစ္ လြတ္ၿငိမ္းသက္သာခြင့္ ႏွစ္ႀကိမ္လံုး၌ ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသား ငါးဦးသာ ပါဝင္ျခင္းသည္ စိတ္ပ်က္ဖြယ္ရာျဖစ္ၿပီး အစိုးရ၏ ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသားေရးရာ ကိစၥရပ္မ်ားအေပၚ အာရံုစိုက္မႈ ေလ်ာ့နည္းလာလွ်က္ရွိသည္ကို ထပ္ဟပ္ျပသေနသည္။ ယခုႏွစ္ လြတ္ၿငိမ္းသက္သာခြင့္တြင္ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားမ်ားပါဝင္မႈ အလြန္အမင္း ေလ်ာ့နည္းလာျခင္းအေပၚ ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသားမ်ား ကူညီေစာင့္ေရွာက္ေရးအသင္း (AAPP)ႏွင့္ အဖဲြ႔အစည္းအသီးသီးမွ သံုးသပ္၊ေဝဖန္မႈမ်ား ထြက္ေပၚ လာၿပီး ေနာက္ ဧၿပီလ ၂၂ ရက္ေန႔တြင္ အက်ဥ္းဦးစီးဌာနမွ ေၾကညာခ်က္ တစ္ေစာင္ထုတ္ျပန္ခဲ့ၿပီး ႏိုင္ငံေတာ္တြင္ ကိုင္တြယ္ အသံုးျပဳလ်က္ရွိေသာ ရာဇသတ္ႀကီး ဥပေဒ၊ အထူးႏွင့္ အေထြေထြ ဥပေဒ၊ တည္ဆဲဥပေဒတစ္ရပ္ရပ္တြင္ ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသားဟူ၍ အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆို ျပ႒ာန္းထားျခင္းမရွိဘဲ ႏိုင္ငံေတာ္ အစိုးရႏွင့္ တည္ဆဲဥပေဒတစ္ရပ္ရပ္ကို ဆန္႔က်င္ ေဖာက္ဖ်က္၍ ျပစ္ဒဏ္က်ခံေနရသည့္ အက်ဥ္းသား/အက်ဥ္းသူမ်ားသာရွိသည္ဟု ေဖာ္ျပထားသည္။ သို႔ေသာ္လည္း ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ရာဇသတ္ႀကီး ပုဒ္မ ၁၂၈၊ ၁၂၉ ႏွင့္ ၁၃၀ တို႔တြင္ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားဟူေသာ စကားလံုးကို တိက်စြာ ေရးသား ေဖာ္ျပထားသည္ကို ေတြ႔ရွိရသည္။ အက်ဥ္းသားမ်ားကို လႊတ္ေပးျခင္းသည္ ႏိုင္ငံေတာ္ သို႔မဟုတ္ ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတႏွင့္ တိုက္ရိုက္သက္ဆိုင္ေသာ ကိစၥျဖစ္သည္။ ထုိ႔ျပင္ သမၼတေဟာင္း ဦးသိန္းစိန္အစိုးရလက္ထက္တြင္ လက္က်န္ ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသားမ်ား စိစစ္ေရး ေကာ္မတီကို ဖြဲ႕စည္း၍ ေဆာင္ရြက္ မႈမ်ားရွိခဲ့ၿပီး လက္ရွိအစိုးရမွလည္း ၎တို႔ အာဏာရရွိလာပါက ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသားမ်ားကို လႊတ္ေပးမည္ဟု ကတိေပးခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္လည္း ျမန္မာႏိုင္ငံ တြင္း ယံုၾကည္ခ်က္ေၾကာင့္ အက်ဥ္းက်ေနေသာ ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသားမ်ား၊ အက်ဥ္းက်ခဲ့ေသာ ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသား ေဟာင္းမ်ားအတြက္ နစ္နာမႈမ်ားကို ျပန္လည္ကုစား ေပးသည့္ ထိေရာက္ေသာ အစီအစဥ္မ်ားမရွိသည္သာမက ႏုိင္ငံေရးအက်ဥ္းသား အဓိပၸါယ္ ဖြင့္ဆို၊သတ္မွတ္ရန္ မွာလည္း အလွမ္းေဝးေနဆဲျဖစ္သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ အစိုးရမွ အမ်ိဳးသား ျပန္လည္ သင့္ျမတ္ေရး၊ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးတို႔ကို ေရွး႐ႈေသာအားျဖင့္ ယံုၾကည္ခ်က္ေၾကာင့္ အက်ဥ္းက်ေနေသာ လက္က်န္ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားမ်ားကို လႊတ္ေပးျခင္း၊ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသား အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္ကို သတ္မွတ္ေပးျခင္းႏွင့္ ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသား စိစစ္ေရး ေကာ္မတီကို ဖဲြ႔စည္းျခင္းတို႔အား ေဆာင္ရြက္ပါရန္ အေလးအနက္ တိုက္တြန္းအပ္ပါသည္။

ဧၿပီလတြင္း လြတ္ၿငိမ္းသက္သာခြင့္ေပးရာ၌ အက်ဥ္းသားအခ်င္းခ်င္း တန္းတူအခြင့္အေရးရရွိျခင္း မရွိဟုဆိုကာ အက်ဥ္းဦးစီး ဌာနေအာက္ မုပၸလင္(က်ၤား)ကုန္ထုတ္စခန္းမွ အက်ဥ္းသား ၄၀၀ ဦးခန္႔မွ  လုပ္ငန္းခြင္ဝင္ျခင္း မျပဳဘဲ ဆႏၵထုတ္ေဖာ္ခဲ့ ၾကသည္သာမက ေရႊဘိုအက်ဥ္းေထာင္တြင္လည္း အက်ဥ္းသား တစ္ေထာင္ေက်ာ္မွ ဆႏၵထုတ္ေဖာ္ခဲ့ သည္။ ထို႔ျပင္ စစ္ေတြအက်ဥ္းေထာင္တြင္လည္း အက်ဥ္းသားမ်ားမွ ဆႏၵထုတ္ေဖာ္ခဲ့ၾကသည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ လြတ္ၿငိမ္း သက္သာခြင့္ ေပးရာတြင္ မလိုလားအပ္ေသာ ျပႆနာမ်ား ျဖစ္ပြားျခင္းမရွိေစရန္၊ အဂတိလိုက္စားမႈမ်ား မရွိေစရန္ႏွင့္ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈရွိေစ ရန္ အဖြဲ႔အစည္းေပါင္းစံုမွ အဖဲြ႔ဝင္အျဖစ္ပါဝင္ေသာ အက်ဥ္းသားေရးရာ စိစစ္ေရးေကာ္မတီကို ဖဲြ႔စည္းသင့္သည္ဟု ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသား ကူညီေစာင့္ေရွာက္ ေရးအသင္း (AAPP) မွ အႀကံျပဳအပ္ပါသည္။

အက်ဥ္းေထာင္/အခ်ဳပ္ေထာင္မ်ားတြင္း အေျခအေနမ်ား

ျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္းရွိ အက်ဥ္းေထာင္တခ်ိဳ႕ႏွင့္ အခ်ဳပ္ေထာင္တခ်ိဳ႕တြင္ ညွဥ္းပန္းႏွိပ္စက္မႈမ်ား ျဖစ္ေပၚေနသည္မွာ ကာလ ၾကာရွည္ခဲ့ၿပီျဖစ္သည္။ ေခတ္အဆက္ဆက္က က်ဴးလြန္ေလ့ရွိသည့္ ထိုခ်ိဳးေဖာက္မႈမ်ားကို ထိေရာက္စြာ ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္ျခင္းလည္း မရွိေသးေသာေၾကာင့္ အက်ဥ္းသားမ်ားအတြက္ တရားမွ်တမႈ ရရွိရန္မွာ လြန္စြာ ခဲယဥ္းလွ သည္။

  1. ဧရာဝတီတိုင္းေဒသႀကီး၊ ေျမာင္းျမၿမိဳ႕နယ္ရွိ ေျမာင္းျမအက်ဥ္းေထာင္တြင္ အက်ဥ္းသား တစ္ဦးကို ေထာင္ဝန္ထမ္းမ်ားမွ ရိုက္ႏွက္ေနခ်ိန္ တားျမစ္ခဲ့သည့္အတြက္ အက်ဥ္းသားတစ္ဦးျဖစ္သူ ဦးဘီလာသည္ ရာဇသတ္ႀကီး ပုဒ္မ ၂၉၄၊ ၃၅၃ တို႔ျဖင့္ အမႈဖြင့္ျခင္းခံထားရသည္။ ထုိ႔ျပင္ တိုက္ထဲတြင္ ေျခခ်င္း ၁၄ ရက္ခတ္ျခင္းခံခဲ့ရၿပီး ယေန႕အခ်ိန္ထိ တိုက္ပိတ္ထားျခင္းကို ခံထားရသည္။ သို႔အတြက္ ၎၏ ဇနီးျဖစ္သူ ေဒၚေအးသႏၲာေမာ္မွ ျမန္မာႏိုင္င္ငံ အမ်ိဳးသား လူ႕အခြင့္အေရး ေကာ္မရွင္ (MNHRC)ထံသို႔ ဧၿပီလ ၂ ရက္ ေန႔တြင္ တိုင္ၾကားခဲ့ၿပီး MNHRC မွ မၾကာခင္ စုံစမ္းစစ္ေဆးသြားမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း MNHRC အဖြဲ႔ဝင္ ဦးယုလြင္ေအာင္မွ ေျပာၾကားခဲ့ သည္။
  2. ဧရာဝတီတိုင္းေဒသႀကီး၊ ဝါးခယ္မၿမိဳ႕နယ္၊ ငွက္ေပ်ာ္ေခ်ာင္း တိုက္နယ္ အမွတ္(၂) ရဲစခန္းမွ ဖမ္းဆီးသြားခဲ့ ၿပီးေနာက္ ဖူးေယာင္ညိဳမဲဒဏ္ရာမ်ားႏွင့္ ေသဆံုးခဲ့သည့္ ဝါးခယ္မၿမိဳ႕နယ္၊ ဆူးတြင္းေက်းရြာအုပ္စုတြင္ ေနထုိင္သူ ဦးေက်ာ္ေအး၏ အမႈႏွင့္ပတ္သက္၍ ဧၿပီလအတြင္းတြင္ MNHRC မွ သြားေရာက္ စစ္ေဆး ခဲ့သည္။ စစ္ေဆးခဲ့ၿပီးေနာက္ ေသဆုံးမႈႏွင့္ ပတ္သက္၍ တာဝန္ရွိ ရဲဝန္ထမ္းမ်ားကို အေရးယူရန္ ျပည္ထဲေရး ဝန္ႀကီးဌာနသို႔ တင္ျပထား ေၾကာင္း MNHRC မွ သတင္းထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။

ညွဥ္းပန္းႏွိပ္စက္မႈမ်ားသည္ လူသားျခင္းစာနာမႈကို ဆန္႔က်င္ၿပီး လူ႔ဂုဏ္သိကၡာကို က်ဆင္းေစေသာ လုပ္ရပ္ျဖစ္သည္။ အက်ဥ္းေထာင္မ်ားတြင္း ညွဥ္းပန္းႏွိပ္စက္မႈမ်ားကို အဆံုးသတ္ရန္အတြက္ အျမန္ဆံုးကိုင္တြယ္ေဆာင္ရြက္ရန္မွာ လြန္စြာ အေရးႀကီးသည္။ MNHRC မွ အထက္ပါ အမႈမ်ားကို လိုက္ပါေဆာင္ရြက္ေနျခင္းကို ႀကိဳဆိုပါသည္။ ျပည္ထဲေရး ဝန္ႀကီးဌာနမွ ေခတၱ အၿမဲတမ္းအတြင္းဝန္ ဦးခိုင္ထြန္းဦးမွ တရားခံအခ်ဳပ္သားမ်ားကို စစ္ေဆးရာ၌ ညွဥ္းပန္း ႏွိပ္စက္မႈ မ်ား မျပဳလုပ္ဘဲ ဥပေဒႏွင့္အညီ စစ္ေဆးေမးျမန္း ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ေရးကို အေလးထားလိုက္နာရန္ ရဲတပ္ဖဲြ႔ဝင္မ်ားသို႔ ညႊန္ၾကားထားေၾကာင္း ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ေနာင္တြင္ ထိုကဲ့သို႔ ညွဥ္းပန္းႏွိပ္စက္မႈမ်ား ျဖစ္ပြားမႈမရွိေစရန္ သက္ဆိုင္ရာ တာဝန္ရွိသူမ်ားမွ ၾကပ္မတ္စြာ ကိုင္တြယ္ေဆာင္ရြက္ရန္ လိုအပ္ၿပီး လူ႔အခြင့္အေရးဆိုင္ရာသင္တန္းမ်ားကိုလည္း အက်ဥ္းသားအေရးေဆာင္ရြက္ေနေသာ အာဏာပိုင္အဖြဲ႔အစည္းမ်ားကို ပို႔ခ်ေပးရန္လည္း လိုအပ္ပါသည္။ ထို႔ျပင္ ထိုအဖြဲ႔အစည္းမ်ားသည္ အက်ဥ္းသားမ်ားကို ျပဳမႈ ဆက္ဆံမႈဆိုင္ရာ အေျခခံ ဥပေဒသႏွင့္ အက်ဥ္းသားမ်ားကို ျပဳမႈဆက္ဆံမႈဆိုင္ရာ အနိမ့္ဆံုး စည္းမ်ဥ္းမ်ားကို သိရွိနားလည္၍ ေလးစားလိုက္နာရမည္ျဖစ္သည့္ျပင္ အျပည္ျပည္ ဆိုင္ရာ လူ႔အခြင့္အေရး ေၾကညာစာတမ္း(UDHR)ညွဥ္းပန္း ႏွိပ္စက္မႈကို ဆန္႔က်င္ေရး ႏိုင္ငံတကာ သေဘာတူ စာခ်ဳပ္(UNCAT)၊  ႏိုင္ငံသားႏွင့္ ႏိုင္ငံေရး အခြင့္အေရးဆိုင္ရာ သေဘာတူစာခ်ဳပ္ (ICCPR) တို႔ကို သိရွိနားလည္၍ ေလးစားလိုက္နာၾကရန္ တိုက္တြန္း အပ္ပါသည္။  

ေထာင္ဒဏ္ အႏွစ္ ၂၀ ခ်မွတ္ျခင္းခံထားရသည့္ ေဒါက္တာေအးေမာင္ႏွင့္ စာေရးဆရာ ေဝဟင္ေအာင္တို႔ကို စစ္ေတြ အက်ဥ္းေထာင္မွ အင္းစိန္ အက်ဥ္းေထာင္သို႔ မိသားစုအား အသိေပးျခင္းမရွိဘဲ ဧၿပီလ ၆ ရက္ေန႔တြင္ ေျပာင္းေရႊ႕ခဲ့ သည္။  ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားမ်ားကို ၎ေနထိုင္ရာေဒသရွိ အက်ဥ္းေထာင္မွ ေဝးလံေသာ ေနရာေဒသရွိ အက်ဥ္းေထာင္သို႔ ပို႔ေဆာင္ျခင္းသည္ စစ္အာဏာရွင္မ်ား အသံုးျပဳေလ့ရွိသည့္ သြယ္ဝိုက္ေသာနည္းအားျဖင့္ ညွဥ္းပန္းႏွိပ္စက္ျခင္းမ်ိဳးျဖစ္သည္။ ယခုကာလထိတိုင္ေအာင္ ထိုကဲ့သို႔ဆက္လက္ရွိေနျခင္းကို အဆံုးသတ္ေပးရန္ အတြက္ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားမ်ား ကူညီ ေစာင့္ေရွာက္ေရးအသင္း(AAPP) မွ တိုက္တြန္းအပ္ပါသည္။

လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုခြင့္ႏွင့္ သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္

ဧၿပီလအတြင္း လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုခြင့္အေျခအေနသည္ ပို၍ ဆိုးရြားစြာ က်ဆင္းလာလ်က္ရွိသည္။ စစ္အစိုးရ အဆက္ဆက္မွ ၎တို႔ႏွင့္ ကြဲလြဲ၊ဆန္႔က်င္သူမ်ားကို စဲြဆိုေလ့ရွိသည့္ ဖိႏွိပ္ထားေသာ ဥပေဒမ်ားသည္ ပို၍ အားေကာင္းလာ ၿပီး ထိုဥပေဒမ်ားကို ပယ္ဖ်က္ သို႔မဟုတ္ ျပင္ဆင္ျဖည့္စြက္ရမည့္အစား ပို၍ တြင္က်ယ္စြာ အသံုးျပဳလာျခင္းသည္ အမ်ိဳးသား ရင္ၾကားေစ့ေရးအတြက္ လြန္မင္းစြာ စိုးရိမ္ရမည့္ အေနအထားတစ္ရပ္ျဖစ္သည္။ အသေရဖ်က္မႈသည္ ရာဇဝတ္မႈ မေျမာက္ေသာ္လည္း စစ္အာဏာရွင္ႏိုင္ငံမ်ားတြင္ ရာဇဝတ္မႈေျမာက္ေစရန္အတြက္ အသံုးျပဳေလ့ရွိသည္။   ဧၿပီလတြင္း တက္ၾကြလႈပ္ရွားသူမ်ား၊ အရပ္သားမ်ားႏွင့္ ေက်ာင္းသားမ်ားသည္ ၎တို႔၏ လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ ေျပာဆိုပိုင္ခြင့္ကို က်င့္သံုးျခင္းအတြက္ ဖိႏွိပ္ထားမႈမ်ားကို ရင္ဆိုင္ေနရသည့္ျပင္ ဖမ္းဆီး၊ တရားစြဲဆိုခံရျခင္းမ်ားသည္ ဒီမိုကေရစီႏွင့္ အေျခခံ အခြင့္အေရးမ်ားကို ယုတ္ေလ်ာ့ေစေသာ အေၾကာင္းအျခင္းအရာ မ်ားျဖစ္သည္။

  1. ဒါရိုက္တာ ဦးမင္းထင္ထင္ကိုကိုႀကီးကို ရာဇသတ္ႀကီးပုဒ္မ ၅၀၅(က)ျဖင့္ ရန္ကုန္တိုင္း စစ္ဌာနခ်ဳပ္မွ ဒုတိယဗိုလ္မွဴးႀကီး လင္းထြန္းမွ အင္းစိန္ၿမိဳ႕နယ္တရားရံုးတြင္ ဦးတိုက္ ေလွ်ာက္ထားကာ တရားစဲြဆိုျခင္း၊ ဦးမင္းထင္ကိုကိုႀကီးသည္ အသည္းကင္ဆာေရာဂါ ခံစားေနရသည့္အတြက္ အာမခံေလွ်ာက္ထား ခဲ့ေသာ္ လည္း တရားရံုးမွ ပယ္ခ်ခဲ့ျခင္း၊ (မတ္လ ၂၉ ရက္ေန႔တြင္ အင္းစိန္ၿမိဳ႕နယ္ရဲစခန္းတြင္ ပုဒ္မ ၆၆(ဃ)ျဖင့္ အမႈဖြင့္ခံထားရၿပီးျဖစ္သည္)
  2. ႏုိင္ငံေရးႏွင့္ လူမႈေရးတက္ႂကြလႈပ္ရွားသူ ဦးေနမ်ိဳးဇင္ကို ရာဇသတ္ႀကီး ပုဒ္မ ၅၀၅(က)၊(ခ) ျဖင့္ ရန္ကုန္တိုင္း စစ္ဌာနခ်ဳပ္မွ ဒုဗုိလ္မွဴးႀကီး တိုးလင္းမွ တိုက္ႀကီးၿမိဳ႕နယ္တရားရံုး၌ ဦးတိုက္ေလွ်ာက္ထားကာ တရားစြဲဆိုခဲ့ျခင္း
  3. ေဒါင္းတို႔မ်ိဳးဆက္ သံခ်ပ္အဖဲြ႔ဝင္ ငါးဦးျဖစ္ေသာ ကိုေဇယ်ာလြင္၊ ကိုပိုင္ရဲသူ၊ ကိုပိုင္ၿဖဳိးမင္း(ခ)ဒီေရ၊ ကိုဖိုးသား(ခ) ေဇာ္လင္းထြဋ္ႏွင့္ မေကခိုင္ထြန္းတို႔ကို ရာဇသတ္ႀကီးပုဒ္မ ၅၀၅(က) ျဖင့္ ရန္ကုန္တိုင္း စစ္ဌာနခ်ဳပ္မွ ဒုဗိုလ္မႉး သန္းထြန္းျမင့္မွ မရမ္းကုန္းၿမိဳ႕နယ္ တရားရံုးတြင္ ဦးတိုက္ေလွ်ာက္ထားကာ တရားစြဲဆိုခဲ့ျခင္း၊ ထုိ႔ျပင္ ေဒါင္းတို႔ မ်ဳိးဆက္ သံခ်ပ္အဖြဲ႔၀င္ ၂၅ ဦးကို ဆက္သြယ္ေရးဥပေဒပုဒ္မ ၆၆(ဃ)ျဖင့္ အေနာက္ေတာင္တိုင္း စစ္ဌာနခ်ဳပ္မွ ဒုဗိုလ္မႉးႀကီး သက္ႏိုင္၀င္းမွ ပုသိမ္ၿမဳိ႕မရဲစခန္း၌ အမႈဖြင့္ ခဲ့ျခင္း
  4. မႏၱေလးၿမိဳ႕၊ အမရပူရၿမိဳ႕နယ္၊ မဟာဂႏၶာရံုေက်ာင္းတိုက္မွ ဆရာေတာ္ ဦးေသာဘိတ (အလကာၤၾကယ္)ကို တပ္မေတာ္ အရာရွိတစ္ဦးျဖစ္သူ ဒုဗိုလ္မွဴးႀကီး မ်ိဳးခိုင္ဝင္းမွ ဆက္သြယ္ေရးဥပေဒပုဒ္မ ၆၆ (ဃ)ျဖင့္ ေဖေဖာ္ဝါရီလတြင္ တရားစဲြဆုိခဲ့ၿပီး ယခု ဧၿပီလဆန္းတြင္ ရာဇသတ္ႀကီး ပုဒ္မ ၅၀၅(ခ) ျဖင့္ အေရးယူေပးရန္ အလယ္ပိုင္းတိုင္း စစ္ဌာနခ်ဳပ္မွ ဦးစီးအရာရွိ ပထမတန္း၊ ဒုတိယဗိုလ္မွဴးႀကီး ေအာင္မ်ိဳးေက်ာ္မွ အမရပူရ တရားရံုးတြင္ ဦးတိုက္ေလွ်ာက္ထားခဲ့ျခင္း
  5. တက္ႂကြလႈပ္ရွားသူ ေဒၚေနာ္အုန္းလွႏွင့္ ဆႏၵထုတ္ေဖာ္ပဲြကို ဦးေဆာင္သူမ်ားျဖစ္ေသာ ကိုေမာင္ဦး၊ မသႏၱာ၊ ဦးငယ္ႏွင့္ မေနာ္သိန္းတို႔ကို ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ စုေဝးခြင့္ႏွင့္ စီတန္းလွည့္လည္ခြင့္ (ၿငိမ္း၊စု၊စီ)ဥပေဒ ပုဒ္မ ၁၉၊ ၂၀ ျဖင့္ ျမဝတီရဲတပ္ဖဲြ႔မွ အမႈဖြင့္ခဲ့ျခင္း

အေျခခံက်ေသာ လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုခြင့္ကို က်င့္သံုးခဲ့ျခင္းအတြက္ တပ္မေတာ္မွ တရားစြဲဆိုမႈမ်ားသည္ ဧၿပီလတြင္း ျမင့္တက္လာလွ်က္ရွိသည္။  ဧၿပီလတြင္း တပ္မေတာ္မွ ရာဇသတ္ႀကီး ပုဒ္မ ၅၀၅(က)၊(ခ) တို႔ျဖင့္ တရားစြဲဆိုခဲ့သူ စုစုေပါင္း ခုႏွစ္ဦးထိရွိခဲ့ၿပီး ၎တို႔သည္ အာမခံရရွိျခင္းမရွိဘဲ အခ်ဳပ္တြင္းမွ တရားရင္ဆိုင္ ေနၾကရ သည္။ ထို႔ျပင္ ဆရာေတာ္ ဦးေသာဘိတသည္ ပုဒ္မ ၅၀၅(ခ)ျဖင့္ တရားစြဲဆိုျခင္းခံရပါက အခ်ဳပ္တြင္းမွ တရား ရင္ဆိုင္ရမည္ျဖစ္ သည္။ ၎ျပင္ တပ္မေတာ္ မွ ေဒါင္းတို႔မ်ိဳးဆက္ အဖြဲ႔ဝင္ ၂၅ ဦးကိုလည္း ဆက္သြယ္ေရးဥပေဒ ပုဒ္မ ၆၆(ဃ)ျဖင့္ တရားစြဲဆိုခဲ့သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုခြင့္သည္ အာဏာလက္ဝယ္ရွိသူမ်ား၏ ထိန္းခ်ဳပ္မႈေအာက္တြင္ရွိေနၿပီး ၎တို႔ကို ေဝဖန္ေထာက္ျပျခင္း၊ ထင္ျမင္ယူဆခ်က္မ်ားကို ထုတ္ေဖာ္ ေျပာဆိုျခင္း တို႔ကို ကန္႔သတ္ထိန္းခ်ဳပ္ရန္ ရာဇသတ္ႀကီးပုဒ္မ ၅၀၅(က)(ခ)၊  ဆက္သြယ္ေရးဥပေဒ ပုဒ္မ ၆၆(ဃ)၊ ၿငိမ္း၊စု၊စီဥပေဒ တို႔ကို တြင္က်ယ္စြာ အသံုးျပဳလာျခင္းသည္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ အသြင္ကူးေျပာင္းေရးက႑ကို ထိခိုက္ေစသည္။  သို႔ျဖစ္၍ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားမ်ား ကူညီေစာင့္ေရွာက္ေရးအသင္း(AAPP) မွ အစိုးရအား လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုခြင့္ကို ၂၀၀၈ ဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒႏွင့္အညီ ကာကြယ္မႈေပးပါရန္ႏွင့္ လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုခြင့္ကို ျပ႒ာန္း ထားေသာ ႏိုင္ငံတကာ သေဘာတူ စာခ်ဳပ္မ်ားကိုလည္း ေလးစားလိုက္နာပါရန္ တိုက္တြန္းပါသည္။ ထို႔ျပင္ ႏိုင္ငံသား မ်ားကို ဖိႏွိပ္ထားေသာ ဥပေဒမ်ားကို အျမန္ဆံုး ျပင္ဆင္၊ ျဖည့္စြက္၍ ႏိုင္ငံသားမ်ား၏ အခြင့္အေရးမ်ားကို ေဖာ္ေဆာင္မႈေပးပါရန္လည္း တိုက္တြန္းပါသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္း လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုခြင့္အတြက္ ႏိုင္ငံသားမ်ား ဖိႏွိပ္မႈမ်ားကို ရင္ဆိုင္ေနၾကရခ်ိန္တြင္ သတင္း လြတ္လပ္ခြင့္သည္လည္း က်ဆင္းလွ်က္ရွိသည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္သည္ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ကထက္ အဆင့္ တစ္ဆင့္ က်ဆင္းသြားသည္ဟု ျပင္သစ္အေျခစိုက္ နယ္စည္းမျခားသတင္းေထာက္မ်ားအဖြဲ႔ (RSF)၏  ဧၿပီလ ၁၈ ရက္ေန႔ တြင္ ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။ ဧၿပီလတြင္း ရိုက္တာသတင္းဌာနမွ သတင္းေထာက္ ႏွစ္ဦး၏ အမႈအယူခံကို ျပည္ေထာင္စု တရားလႊတ္ေတာ္မွ ပယ္ခ်ခဲ့ျခင္း၊ တပ္မေတာ္မွ ဧရာဝတီသတင္းဌာန၏ တာဝန္ခံ အယ္ဒီတာ ကိုရဲနည္ကို ဆက္သြယ္ေရးဥပေဒ ပုဒ္မ ၆၆(ဃ) ျဖင့္ ေက်ာက္တံတားၿမိဳ႕နယ္ရဲစခန္း၌ အမႈဖြင့္ခဲ့ျခင္း စသည့္ ျဖစ္စဥ္မ်ားမွလည္း ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ ဆက္လက္ က်ဆင္းဆဲျဖစ္သည္ကို သိသာထင္ရွားစြာ ေတြ႔ျမင္ႏိုင္သည္။ တပ္မေတာ္ သတင္းမွန္ ျပန္ၾကားေရးအဖြဲ႕မွ ဗုိလ္္မွဴးခ်ဳပ္ ေဇာ္မင္းထြန္းမွ သတင္းမီဒီယာဥပေဒမ်ား သည္ ျပစ္ဒဏ္နည္းပါးျခင္းေၾကာင့္ ရဲစခန္း၌ တုိက္ရုိက္ အမႈဖြင့္ တရားစြဲဆုိေနရျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း ေျပာၾကားခဲ့သည္။ သတင္းမီဒီယာမ်ားအတြက္ သတင္း မီဒီယာဥပေဒျပ႒ာန္းထားရွိေသာ္လည္း တျခားဥပေဒမ်ားကို အသံုးျပဳ၍ ျပစ္ဒဏ္ ပို၍ ႀကီးေလးေစျခင္းသည္ သတင္း မီဒီယာမ်ားကို ထိခိုက္လြယ္ေသာ ကိစၥရပ္မ်ားကို သတင္းမွန္ ေရးသား၊ေဖာ္ျပ ျခင္းမွ ရပ္တန္႔၊ ထိန္းခ်ဳပ္ရန္ျဖစ္သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားမ်ား ကူညီေစာင့္ေရွာက္ေရးအသင္း (AAPP) မွ အစိုးရအား သတင္းမီဒီယာမ်ားကို စြဲဆိုထားေသာ စြဲခ်က္မ်ားကို ပယ္ဖ်က္ျခင္း၊ ျပစ္ဒဏ္က်ခံေနၾကရေသာ သတင္းသမားမ်ားကို လႊတ္ေပးျခင္းအားျဖင့္   ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ စတုတၳမ႑ိဳင္ဟု ေခၚတြင္ေသာ သတင္းမီဒီယာက႑ကို ကာကြယ္မႈေပးပါရန္ တိုက္တြန္း အပ္ပါသည္။

ထို႔ျပင္ သတင္းမီဒီယာမ်ားသည္ လက္နက္ကိုင္ အဖဲြ႔အစည္းမ်ား၏ ၿခိမ္းေျခာက္ ဟန္႔တားမႈမ်ားကိုလည္း ရင္ဆိုင္ ေနၾကရသည္။ ရကၡဳိင့္တပ္မေတာ္(AA)ကို အၾကမ္းဖက္ေသာင္းက်န္းသူဟု သံုးႏႈန္းျခင္းႏွင့္ပတ္သက္၍ ဧၿပီလ ၂ ရက္ ေန႔ နံနက္ပိုင္းမွ စတင္ၿပီး ျပည္တြင္းမွ သတင္းဌာနတခ်ဳိ႕သည္  ဗံုးခြဲျခင္းခံရမည္ဟု ၿခိမ္းေျခာက္စာမ်ား ေပးပို႔ျခင္း ခံခဲ့ရသည္။ ထိခိုက္လြယ္ေသာ အေျခအေနမ်ားကို ရင္ဆိုင္ေနၾကရေသာ သတင္းမီဒီယာသမားမ်ားသည္ ၿခိမ္းေျခာက္မႈမ်ားေအာက္တြင္ က်ေရာက္ေနဆဲျဖစ္သည့္အတြက္ အစိုးရမွ ထိုအျခင္းအရာကို ၾကပ္မတ္စြာ ကိုင္တြယ္ ေဆာင္ရြက္သင့္ေၾကာင္း အႀကံျပဳ အပ္ပါသည္။

တိုင္းရင္းသားေရးရာ ကိစၥရပ္မ်ား

ဧၿပီလတြင္း မတရားအသင္းႏွင့္ဆက္ႏြယ္သည္ဟူေသာ စြပ္စြဲခ်က္ျဖင့္ တိုင္းရင္းသားမ်ား၊ အရပ္သားမ်ားသည္ ဆက္လက္၍ ဖမ္းဆီး၊တရားစြဲဆို၊ျပစ္ဒဏ္ခ်မွတ္ျခင္းကို ခံေနၾကရသည္။ ထို႔ျပင္ တပ္မေတာ္ႏွင့္ တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္ တပ္ဖဲြ႔မ်ား ၾကား ျဖစ္ပြားလွ်က္ရွိသည့္ ပဋိပကၡမ်ား၏ အက်ိဳးဆက္အေနျဖင့္ တိုင္းရင္းသားမ်ားသည္ ထိခိုက္ ေသဆံုး ေနၾကရဆဲျဖစ္ သည္။ ၎ျပင္ ႏွစ္ဘက္ လက္နက္ကိုင္တပ္ဖဲြ႔မ်ား၏ သံသယျဖင့္ စြပ္စြဲထားမႈၾကားတြင္ ဆိုးရြားေသာ အေျခအေနမ်ားကို ရင္ဆိုင္ ႀကံဳေတြ႔ေနၾကရသည္။ ညွဥ္းပန္းႏွိပ္စက္၍ စစ္ေဆးမႈ၊ ေသဆံုးမႈမ်ားသည္ ဆယ္စုႏွစ္မ်ားစြာၾကာ ဆက္လက္ ျဖစ္ပြားေနၿပီး က်ဴးလြန္ခံရသူမ်ားအတြက္ တရားမွ်တမႈ ရွာေဖြႏိုင္ျခင္းမရွိေသးျခင္း သည္လည္း  ဆက္လက္ က်ဴးလြန္ရန္ တြန္းအားေပးသကဲ့သို႔ ျဖစ္ေစသည္။ ဧၿပီလတြင္း ျဖစ္ပြားခဲ့ေသာ ေအာက္ပါ ျဖစ္စဥ္မ်ားမွလည္း ထင္ရွားစြာ ျပသလွ်က္ရွိသည္။

  1. တရားစြဲဆို၊ ျပစ္ဒဏ္ခ်မွတ္ခံရျခင္း

ဧၿပီလအတြင္း ရကၡိတျပကၡဒိန္ ထုတ္ေဝ ေရာင္းခ်သူ ရခိုင္အမ်ိဳးသား ကိုသိန္းေအာင္ျမတ္ အပါအဝင္ အမ်ိဳးသား ေလးဦး သည္ ဖမ္းဆီးျခင္းခံခဲ့ရၿပီး  မတရားအသင္း ဆက္သြယ္မႈအက္ဥပေဒ ပုဒ္မ ၁၇(၁) ျဖင့္ စဲြခ်က္တင္ခံခဲ့ရျခင္း၊ ရခိုင္ျပည္နယ္၊ ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕နယ္၊ ေအာက္သားကန္ေက်းရြာမွ ရြာသား ငါးဦးသည္ မတရားအသင္း ဆက္သြယ္မႈ အက္ဥပေဒ ပုဒ္မ ၁၇(၁)ျဖင့္ အမႈဖြင့္ခံခဲ့ရျခင္း၊ ျမန္မာႏုိင္ငံလံုးဆိုင္ရာ ေက်ာင္းသားမ်ား ဒီမိုကရက္တစ္တပ္ဦး (ABSDF) မွ ေျမာက္ပိုင္း ဒုဥကၠ႒ ကိုေအာင္ေဆြဦးႏွင့္ အဖဲြ႕ဝင္ ကိုေမာင္ဦးတို႔သည္  မတရားအသင္း ဆက္သြယ္မႈ အက္ဥပေဒ ပုဒ္မ ၁၇(၁) ျဖင့္ ေထာင္ဒဏ္ ႏွစ္ႏွစ္စီ ခ်မွတ္ခံခဲ့ရျခင္း၊ ခ်င္းျပည္နယ္၊ ပလက္ဝၿမိဳ႕နယ္၊ ခ်င္းလက္ဝ ေက်းရြာမွ ေဒသခံ သံုးဦးသည္ မတရားအသင္း ဆက္သြယ္မုႈ ပုဒ္မ ၁၇(၁)(၂)ျဖင့္ ေထာင္ဒဏ္ သံုးႏွစ္စီ ခ်မွတ္ ခံခဲ့ရျခင္း၊ ရကၡိဳင့္တပ္မေတာ္ (AA)ႏွင့္ ဆက္သြယ္ခဲ့သည့္ သံဃာ ႏွစ္ပါးႏွင့္ AA အဖဲြ႔ဝင္ သံုးဦးကို ဖမ္းဆီးခဲ့ျခင္းႏွင့္ ရခိုင္ျပည္နယ္၊ ေမာင္ေတာၿမိဳ႕နယ္၊  ေမာရဝတီေက်းရြာမွ ေမာင္ေက်ာ္သိန္းသည္ အၾကမ္းဖက္မႈ တိုက္ဖ်က္ေရး ဥပေဒ ၅၀(က)ျဖင့္ အမႈဖြင့္ခံခဲ့ရျခင္း

  1.   ဖမ္းဆီးေခၚေဆာင္သြားျခင္း

ဧၿပီလတြင္း တပ္မေတာ္မွ ရခိုင္ျပည္နယ္၊ ေျမာက္ဦးျမိဳ႕နယ္၊ လကၠာေက်းရြာမွ ရြာသား ၂၇ ဦးကို ၾကိဳးတုတ္ ၍  ဖမ္းဆီးေခၚေဆာင္သြားခဲ့ၿပီး ထိုရြာသား ၂၇ ဦးအနက္မွ သံုးဦးသည္ စစ္ေဆးေနစဥ္ကာလအတြင္း ေသဆံုးသြား ခဲ့ျခင္း (တပ္မေတာ္သတင္းမွန္ ျပန္ၾကားေရးအဖဲြ႔မွ အတြင္းေရးမွဴး ဗိုလ္မွဴးခ်ဳပ္ ေဇာ္မင္းထြန္းမွ ရြာသား သံုးဦး ေသဆံုးေၾကာင္းကို အတည္ျပဳခဲ့ၿပီး ၎တို႔ သံုးဦးအနက္ တစ္ဦးသည္ ႏွလံုးေရာဂါျဖင့္ ေသဆံုးခဲ့ၿပီး တစ္ဦးသည္ ႀကိဳးဆြဲခ်၍ ေသဆံုးခဲ့ျခင္းျဖစ္ကာ ေနာက္တစ္ဦးသည္ ေဆးစြဲ၍ စိတ္ဓာတ္က်ကာ ေသဆံုးခဲ့ျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း မီဒီယာမ်ားကို ေျပာၾကားခဲ့သည္)လကၠာေက်းရြာမွ ေက်းရြာအုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴး အပါအ၀င္ ရြာသား ေလးဦးႏွင့္ ေအာက္ေလညွင္းေတာင္ ရြာမွ ရြာသား သံုးဦးတို႔ကို လမ္းျပအျဖစ္ ေခၚေဆာင္သြားခဲ့ၿပီး ေနာက္တစ္ေန႔တြင္ လကၠာရြာသား ေလးဦးကိုသာ ျပန္လည္ လႊတ္ေပးခဲ့ျခင္း

ထို႔ျပင္ ရကၡိဳင့္တပ္မေတာ္(AA) မွလည္း ဆုထူးစံကုမၸဏီဝန္ထမ္း ရွစ္ဦးႏွင့္ ခ်င္းျပည္နယ္၊ ပလက္ဝၿမိဳ႕နယ္၊ ကင္းတလင္း ေက်းရြာမွ ခူမီးတိုင္းရင္းသား ၅၂ ဦးကို ဖမ္းဆီးထားဆဲျဖစ္ျခင္း

  1. ေသဆံုး၊ ဒဏ္ရာရရွိမႈမ်ား

ဧၿပီလတြင္း ရခိုင္ျပည္နယ္၊ ေက်ာ္ေတာ္ၿမိဳ႕နယ္၊ ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕နယ္၊ ဘူးသီးေတာင္ၿမိဳ႕နယ္၊ အမ္းၿမိဳ႕နယ္ႏွင့္  တနသၤာရီတိုင္းေဒသႀကီး၊ ေရျဖဴၿမိဳ႕နယ္တို႔တြင္ တိုင္းရင္းသားမ်ား က်ည္ထိမွန္ျခင္း၊ ေျမျမွပ္မိုင္းနင္းမိျခင္းတို႔ေၾကာင့္ ေသဆံုး၊ ဒဏ္ရာရရွိမႈမ်ား ျဖစ္ပြားခဲ့ျခင္း

စစ္မွန္ေသာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးမရရွိသေရြ႕ တိုင္းရင္းသားမ်ား၊ အရပ္သားမ်ားသည္ ထိခိုက္နစ္နာမႈမ်ားကို ႀကံဳေတြ႔ေနၾကရဦး မည္ျဖစ္သည္။ စစ္မွန္ေသာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးရရွိမွသာ အမ်ိဳးသား ျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရးႏွင့္ ဖက္ဒရယ္ ဒီမိုကေရစီ ျပည္ေထာင္စု ကို တည္ေဆာက္ႏိုင္မည္ျဖစ္သည္။ သို႔ျဖစ္၍ အစိုးရမွ တစ္ႏိုင္ငံလံုး ပစ္ခတ္တိုက္ခိုက္မႈ ရပ္စဲေရး သေဘာတူ စာခ်ဳပ္ (NCA)ကို လက္မွတ္ ေရးထိုးရျခင္းမရွိေသာ တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္တပ္ဖြဲ႔မ်ား လက္မွတ္ ေရးထိုးရန္ ပို၍ အားစိုက္ လုပ္ေဆာင္သင့္သည္။ ဧၿပီလ ၃၀ ရက္ေန႔တြင္ ပစ္ခတ္တိုက္ခိုက္မႈ ရပ္စဲေရး သေဘာတူ စာခ်ဳပ္မ်ား ခ်ဳပ္ဆိုႏိုင္ေရးအတြက္ အမ်ိဳးသား ျပန္လည္ သင့္ျမတ္ေရးႏွင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးဗဟိုဌာန(NRPC)မွ ကိုယ္စားလွယ္မ်ားႏွင့္ ကခ်င္လြတ္ေျမာက္ေရး တပ္မေတာ္ (KIA)၊ ျမန္မာအမ်ိဳးသား ဒီမိုကရက္တစ္ မဟာမိတ္ တပ္မေတာ္ (MNDAA)၊ တအာင္းအမ်ိဳးသား လြတ္ေျမာက္ေရး တပ္မေတာ္ (TNLA)၊ ရကၡိဳင့္တပ္မေတာ္(AA)တို႔မွ ကိုယ္စားလွယ္မ်ား ေတြ႕ဆုံ ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကသည္။ ထိုကဲ့သို႔ အျပဳသေဘာေဆာင္ေသာ ေဆြးေႏြးပြဲမ်ား ျပဳလုပ္ျခင္းကို ႀကိဳဆိုပါသည္။ အျခားတစ္ဖက္တြင္လည္း အစိုးရမွ ႏိုင္ငံသားမ်ား၏ လြတ္လပ္ခြင့္ႏွင့္ လံုၿခံဳခြင့္တို႔ကို အေလးထား ေသာအားျဖင့္ ညွဥ္းပန္း ႏွိပ္စက္မႈကို ဆန္႔က်င္ေရး ႏိုင္ငံတကာ သေဘာတူစာခ်ဳပ္(UNCAT)ႏွင့္ ႏိုင္ငံသားႏွင့္ ႏိုင္ငံေရး အခြင့္အေရးဆိုင္ရာ သေဘာတူစာခ်ဳပ္ (ICCPR) တို႔ကို လက္မွတ္ ေရးထိုး အတည္ျပဳပါရန္ ထပ္မံ တိုက္တြန္း အပ္ပါသည္။

လယ္ယာေျမေရးရာ ကိစၥရပ္မ်ား

သိမ္းဆည္းျခင္းခံထားရေသာ လယ္ယာေျမမ်ား ျပန္လည္ ရရွိေရးႏွင့္ ထိုလယ္ယာေျမမ်ားတြင္ ျပန္လည္ စိုက္ပ်ိဳးခြင့္ ရရွိေရး တို႔အတြက္ ေဒသခံလယ္သမားမ်ားသည္ ဆက္လက္ ေတာင္းဆိုလွ်က္ရွိသည္။ သို႔ေသာ္လည္း ၎တို႔၏ လယ္ယာေျမ အခြင့္အေရးမ်ား ဆံုး႐ႈံးေနၾကရဆဲျဖစ္သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ အစိုးရမွ သိမ္းဆည္း လယ္ယာေျမအေရးကို ယခုထက္ပို၍ ထိေရာက္စြာ ကိုင္တြယ္ ေဆာင္ရြက္ရမည္ျဖစ္ၿပီး ၎လက္မွတ္ေရးထိုး အတည္ျပဳၿပီးျဖစ္သည့္ စီးပြားေရး၊ လူမႈေရးႏွင့္ ယဥ္ေက်းမႈအခြင့္အေရးမ်ားဆိုင္ရာ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ သေဘာတူစာခ်ဳပ္(ICESCR)ကို ေလးစား လိုက္နာ၍ က်င့္သံုးရမည္ ျဖစ္သည္။ ဧၿပီလအတြင္း ျဖစ္သြားခဲ့ေသာ သိမ္းဆည္းလယ္ယာေျမအေရးတြင္ တပ္သိမ္းေျမလယ္ယာေျမ အေရးကို ထင္ရွားစြာ ေတြ႔ျမင္ႏိုင္သည္။ တပ္သိမ္းေျမမ်ား ျပန္လာရရွိေရး အတြက္  လားရိႈးမွ ေတာင္သူ ႏွစ္ရာခန္႔ႏွင့္  မႏၱေလးတိုင္း ေဒသႀကီး၊ ပုသိမ္ႀကီးၿမိဳ႕နယ္၊ မဲကင္းကုန္းေက်းရြာမွ ေတာင္သူ ၅၀ ခန္႔တို႔မွ အသီးသီး ဆႏၵ ထုတ္ေဖာ္ခဲ့ၾကသည္။ တပ္မေတာ္မွ ငွားရမ္းထားသည့္ ေျမဧက ၈၀ ေက်ာ္ကို ျပန္လည္ စြန္႔လႊတ္ေပးရန္ မႏၱေလးၿမိဳ႕၊ ပုသိမ္ႀကီးၿမိ႕နယ္၊ စည္သာယာရြာမွ ေတာင္သူ ၁၀၀ ခန္႔မွ ဆႏၵ ထုတ္ေဖာ္ ခဲ့သည္။ အမွတ္ ၃၆၀ အေျမာက္တပ္မွ တာဝန္ရွိသူ အရပ္ဝတ္ ခုႏွစ္ဦးမွ ကယားျပည္နယ္၊ ဒီးေမာ့ဆိုၿမိဳ႕နယ္ရွိ ဘိုးဘြားပိုင္ ေတာင္ယာေျမမ်ားတြင္ ထြန္ယက္စိုက္ပ်ိဳးေနေသာ ေတာင္သူမ်ား ကို ထြန္ယက္စိုက္ပ်ိဳးျခင္းမျပဳလုပ္ရန္ လာေရာက္ တားျမစ္ေသာ္လည္း စိုက္ပ်ိဳးခ်ိန္နီးသျဖင့္ ေတာင္သူမ်ားမွ စုေပါင္း ထြန္ယက္ျခင္းျပဳလုပ္ခဲ့ၾကသည္။ လားရွိုးၿမိဳ႕တြင္ သံခ်ပ္ကာတပ္ရင္း ၇၀၀၅ မွ ေတာင္သူမ်ားအား ၎တို႔ သိမ္းဆည္း ထားသည့္ လယ္ယာေျမမ်ားကို ျဖတ္သန္း၍ အတြင္းပိုင္းက်ေသာ ၿခံေျမမ်ားသို႔ သြားေရာက္လုပ္ကိုင္စားေသာက္ခြင့္ မျပဳသျဖင့္ ေတာင္သူမ်ား အခက္အခဲမ်ားကို ရင္ဆိုင္ေနၾကရသည္။

ထို႔ျပင္ သက္ဆိုင္ရာ အစိုးရဌာနမ်ားမွ သိမ္းဆည္းသြားခဲ့ေသာ လယ္ယာေျမမ်ားအတြက္လည္း လယ္သမားမ်ားသည္ သည္ ဆက္လက္ေတာင္းဆိုလွ်က္ရွိသည္။ စီမံကိန္းစားက်က္ေျမဟုဆိုကာ သိမ္းဆည္းသြားခဲ့ေသာ လယ္ယာေျမမ်ား ျပန္လည္ ရရိွေရးအတြက္ မႏၱေလးတုိင္းေဒသႀကီး၊ ေက်ာက္ဆည္ၿမိဳ႕နယ္၊ ဆူးေလကုန္းအုပ္စု၊ ေမာင္းေထာင္ကြင္း၌ ေတာင္သူမ်ားမွ ထြန္တုံးတိုက္ပြဲ ဆင္ႏႊဲခဲ့ၾကသည္။ စစ္ကိုင္းတိုင္းေဒသႀကီး၊ ကန္႔ဘလူၿမိဳ႕နယ္၊ ဘူးကုန္းေက်းရြာအနီးရွိ သိမ္းဆည္းျခင္း ခံခဲ့ရသည့္ လယ္ေျမေပၚတြင္ တဲထိုးေနထိုင္လွ်က္ရွိေသာ ေဒသခံမ်ားႏွင့္ စိုက္ပ်ိဳးေရးဦးစီးဌာနမွ တာဝန္ရွိသူမ်ားၾကား ရုန္းရင္းဆန္ခတ္ ျဖစ္ပြားခဲ့သည္။ သိမ္းဆည္းျခင္းခံထားရသည့္ လယ္ယာေျမမ်ားကို မူလပိုင္ရွင္မ်ားထံ လႊတ္ေတာ္ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ျဖင့္ အျမန္ဆံုး ျပန္လည္ ေပးအပ္ရန္ အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ အစိုးရလက္ထက္တြင္ ေဆာင္ရြက္ေန သည္ဟု နုိင္ငံေတာ္အတုိင္ပင္ခံပုဂၢဳိလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္မွ ေျပာၾကားခဲ့ သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ လယ္သမားမ်ားကို ထိခိုက္ နစ္နာမႈမ်ား ေလ်ာ့နည္းေစရန္ သိမ္းဆည္း လယ္ယာေျမအေရးကို ထိေရာက္စြာ ကိုင္တြယ္ေဆာင္ရြက္ပါရန္ တိုက္တြန္း အပ္ပါသည္။

 

ဆက္သြယ္ေမးျမန္းရန္

ႏုိင္ငံေရးအက်ဥ္းသားမ်ားကူညီေစာင့္ေရွာက္ေရးအသင္း

တိတ္ႏုိင္ အတြင္းေရးမွဴး + ၉၅(၀)၉၄၂၈ ၀၂၃၈၂၈

ဘုိၾကည္ တဲြဘက္အတြင္းေရးမွဴး +၆၆(၀)၈၁၉၆၂၈ ၇၁၃

ေအာင္မ်ိဳးေက်ာ္ရန္ကုန္ရုံးတာဝန္ခံ +၉၅(၀) ၉၄၂၈ ၁၁၇ ၃၄၈

လစဥ္အစီရင္ခံစာအျပည့္အစုံေဒါင္းေလာ့ရယူရန္ Burmese MiR Template for April

တလအတြင္းသတင္းစုစည္းမႈေဒါင္းေလာ့ရယူရန္ Burmese Chronology Template for April

လက္က်န္ႏုိင္ငံေရးအက်ဥ္းသားစာရင္းေဒါင္းေလာ့ရယူရန္ 48 Remaining PP list Updated On April 19, 2019 Burmese

အမႈရင္ဆုိင္ဆဲစာရင္းေဒါင္းေလာ့ရယူရန္ 283 facing trial list updated on April 30, 2019

၆၆ (ဃ) စာရင္းေဒါင္းေလာ့ရယူရန္ 66 (D) total list(new) Updated