ေအေအပီပီမွ ဇန္နဝါရီလအတြက္ လစဥ္အစီရင္ခံစာႏွင့္ လက္က်န္ႏုိင္က်ဥ္းစာရင္း ထုတ္ျပန္ခ်က္

တစ္လအတြင္းသံုးသပ္ခ်က္

ဇန္နဝါရီလအတြင္း စုစုေပါင္း ၁၄ ဦး အမႈဖြင့္၊တရားစဲြဆိုျခင္းခံခဲ့ရသည္။ ထို ၁၄ ဦးအနက္မွ ရခိုင္ျပည္နယ္၊        ရေသ့ေတာင္ၿမိဳ႕နယ္ႏွင့္ ဘူးသီးေတာင္ၿမိဳ႕နယ္တို႔မွ ေက်းရြာအုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴးႏွင့္ အရပ္သား စုစုေပါင္း ရွစ္ဦးသည္ မတရားအသင္းဆက္သြယ္မႈအက္ဥပေဒ ၁၇(၁)၊(၂)၊ ဘူးသီးေတာင္ၿမိဳ႕နယ္မွ ေက်းရြာအုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴး တစ္ဦးသည္ ႏိုင္ငံေတာ္အၾကည္ညိဳပ်က္ေစမႈ၊ ရာဇသတ္ႀကီးပုဒ္မ ၅၀၅(က)၊(ခ)၊ ရခိုင္ျပည္နယ္မွ လူငယ္ ေလးဦးသည္ ရာဇသတ္ႀကီးပုဒ္မ ၃၀၂၊ အရပ္သားတစ္ဦးသည္ သတင္းမီဒီယာဥပေဒ ပုဒ္မ ၂၅(ခ)တို႔ျဖင့္ အသီးသီး အမႈဖြင့္၊ တရားစြဲဆိုျခင္းကို ခံခဲ့ရသည္။

ဇန္နဝါရီလအတြင္း ဖမ္းဆီးျခင္းခံခဲ့ရသူ ၁၂ ဦးရွိခဲ့သည္။ ထို ၁၂ ဦးအနက္မွ  ရတနာပံုတကၠသိုလ္ေက်ာင္းသား ေလးဦးသည္ ၿငိမ္း၊စု၊စီ ဥပေဒ ပုဒ္မ ၁၉၊ ရာဇသတ္ႀကီးပုဒ္မမ်ား ျဖစ္သည့္ ၁၁၄၊ ၃၅၃၊ ၄၃၅၊ ၅၀၅(ခ)၊ ရေသ့ေတာင္ၿမိဳ႕နယ္ႏွင့္ ဘူးသီးေတာင္ၿမိဳ႕နယ္တို႔မွ ေက်းရြာအုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴးႏွင့္ အရပ္သား စုစုေပါင္း ငါးဦးသည္ မတရားအသင္းဆက္သြယ္မႈ အက္ဥပေဒ ၁၇(၁)၊(၂)၊  ရခိုင္ျပည္နယ္မွ လူငယ္ သံုးဦးသည္ ရာဇသတ္ႀကီးပုဒ္မ ၃၀၂ တို႔ျဖင့္ ဖမ္းဆီးျခင္းခံခဲ့ရသည္။

ဇန္နဝါရီလအတြင္း စုစုေပါင္း ၂၆ ဦး ျပစ္ဒဏ္ခ်မွတ္ျခင္း ခံခဲ့ရသည္။ ထို ၂၆ ဦးအနက္မွ ေတာင္သူ ၁၆ ဦးသည္ အက်ိဳးဖ်က္ဆီးမႈ၊ ရာဇသတ္ႀကီးပုဒ္မ ၄၂၇ ျဖင့္ ေထာင္ဒဏ္ခ်မွတ္ျခင္းခံခဲ့ရၿပီး တက္ၾကြလႈပ္ရွားသူ ႏွစ္ဦးသည္ ဒဏ္ေငြေပးေဆာင္ေစရန္ အမိန္႔ခ်မွတ္ျခင္းခံခဲ့ရသည့္ျပင္ ေတာင္သူ ရွစ္ဦးသည္ အမႈမွ တရားေသလႊတ္ရန္ အမိန္႔ခ်မွတ္ျခင္းခံခဲ့ရသည္။

ဇန္နဝါရီလအတြင္း စုစုေပါင္း ၁၄ ဦး လြတ္ေျမာက္ခဲ့သည္။ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသား ႏွစ္ဦးျဖစ္ေသာ ေရွ႕ေန ဦးေဇာ္ဝင္း၊ ကိုမင္းဆိုင္းႏွင့္ ကခ်င္တက္ၾကြလႈပ္ရွားသူ မနန္ပူတို႔သည္ က်န္းမာေရး ေကာင္းမြန္မႈ မရွိေၾကာင္း သိရွိရသည္။

ပဋိပကၡမ်ား၏အက်ိဳးဆက္ေၾကာင့္ ဇန္နဝါရီလအတြင္း၌ ျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္းရွိ လူ႔အခြင့္အေရးအေျခအေနမ်ားသည္ ပို၍ ဆိုးရြားလာလွ်က္ရွိသည္။ တပ္မေတာ္ႏွင့္ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္တပ္ဖြဲ႔မ်ား၏ တိုက္ပဲြမ်ားအတြင္း ေဒသခံ ဌာေနတိုင္းရင္းသားမ်ားသည္ ဓားစာခံမ်ားသဖြယ္ ျဖစ္ေနၾကရၿပီး ထိခိုက္နစ္နာမႈမ်ားစြာကို ရင္ဆိုင္ေနၾကရသည္။ ဇန္နဝါရီလအတြင္းတြင္ တပ္မေတာ္ႏွင့္ ရကၡိဳင့္တပ္မေတာ္(AA)တို႔ၾကား ျဖစ္ပြားလွ်က္ရွိေသာ တိုက္ပြဲမ်ား ပို၍ ျပင္းထန္လာျခင္းႏွင့္အတူ ေဒသခံ ရခိုင္တုိင္းရင္းသားမ်ားသည္ ဖမ္းဆီး၊တရားစဲြဆို၊ညွဥ္းပန္းႏွိပ္စက္မႈမ်ားကို ႀကံဳေတြ႔ ေနၾကရသည္။ ၎ျပင္ ေက်းရြာအုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴးမ်ားကိုပါ ဖမ္းဆီးတရားစြဲဆိုမႈမ်ားရွိလာျခင္းေၾကာင့္ ေက်းရြာ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴးမ်ား ႏႈတ္ထြက္မႈမ်ား ရွိလာျခင္းသည္လည္း အေျခခံက်ေသာ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးက႑ကို စိန္ေခၚမႈတစ္ရပ္ ျဖစ္ေစသည္။ ထိုအျခင္းအရာမ်ားကို ေအာက္ပါျဖစ္စဥ္မ်ားမွ ထင္ရွားစြာ ေဖာ္ထုတ္ျပသလွ်က္ရွိသည္။

ဘူးသီးေတာင္ၿမိဳ႕နယ္

  • တပ္မေတာ္မွ စည္ေတာင္ေက်းရြာသား ၁၁ ဦးကိုု လူသားဒိုင္းကာအျဖစ္ ေခၚေဆာင္သြားခဲ့သည္ဟု သတင္း မီဒီယာတခ်ဳိ႕အား ေျဖၾကားခဲ့ေသာ စည္ေတာင္ေက်းရြာအုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴး ဦးေမာင္သိန္းညြန္႔သည္  ႏုိင္ငံေတာ္ အၾကည္ညိဳပ်က္ေစမႈ၊ ရာဇသတ္ႀကီးပုဒ္မ ၅၀၅ (က)၊(ခ) ျဖင့္ အမႈဖြင့္ခံခဲ့ရျခင္း
  • ဇန္နဝါရီလ ၁၃ ရက္ေန႔တြင္  သရက္ျပင္ေက်းရြာအုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴး ဦးေမာင္သန္းလိႈင္ႏွင့္ သရက္ျပင္ ေက်းရြာသား ဦးေမာင္ေက်ာ္ဝင္းတို႔သည္ ဖမ္းဆီးျခင္းခံခဲ့ရၿပီး ရကၡိဳင့္တပ္မေတာ္(AA)အတြက္ ဆက္ေၾကး ေကာက္ခံေပးျခင္းႏွင့္ လံုၿခံဳေရးတပ္ဖဲြ႔ဝင္မ်ား၏လႈပ္ရွားမႈမ်ားအား ေစာင့္ၾကည့္သတင္းေပးပို႔ျခင္းမ်ား ေဆာင္ရြက္ေနသည္ဟု စြပ္စဲြျခင္းခံခဲ့ရကာ မတရားအသင္း ဆက္သြယ္မႈအက္ဥပေဒ ပုဒ္မ၁၇ (၁)၊(၂) ျဖင့္ အမႈဖြင့္ခံခဲ့ရျခင္း
  • ဘူးသီးေတာင္ၿမိဳ႕နယ္အတြင္းရွိ ကားလမ္းမအနီး၌ ေပါက္ကြဲမႈျဖစ္ပြားခဲ့ျခင္းႏွင့္ဆက္ႏြယ္သည္ဟုစြပ္စြဲကာ သရက္ျပင္ ေက်းရြာသား ေမာင္ေဌးေအာင္သည္ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္၊ ဒီဇင္ဘာလ ၃၁ ရက္ေန႔တြင္ ဖမ္းဆီးျခင္း ခံခဲ့ရၿပီး မတရားအသင္းဆက္သြယ္မႈ အက္ဥပေဒ၊ ပုဒ္မ ၁၇(၁)(၂) ျဖင့္ အမႈဖြင့္ခံခဲ့ရျခင္း
  • ဇန္နဝါရီလ ၂၀ ရက္ေန႔တြင္ သရက္ျပင္ေက်းရြာအုပ္စု၊ အလယ္ေခ်ာင္းေက်းရြာ၏ ဆယ္အိမ္မွဴးတစ္ဦးျဖစ္သူ ဦးေအာင္ထြန္းစိန္သည္ စစ္ေဆးေမးျမန္းရန္အတြက္ ေခၚေဆာင္သြားျခင္းခံခဲ့ရၿပီးေနာက္ မတရားအသင္း ဆက္သြယ္မႈ အက္ဥပေဒ ပုဒ္မ ၁၇(၁)(၂)ျဖင့္ အမႈဖြင့္ခံခဲ့ရျခင္း

ရေသ့တာင္ၿမိဳ႕နယ္

  • ဇန္နဝါရီလ ၁၄ ရက္ေန႔တြင္  ႀကိမ္သာေက်းရြာမွ အသက္ ၆၀ ႏွစ္ အရြက္ရွိ ဦးစိန္သာေက်ာ္ႏွင့္ အသက္ ၅၆ ႏွစ္အရြယ္ရွိ ဦးစိန္ဦးတို႔သည္ လယ္တဲသို႔ ကြဲ်၊ႏြားမ်ားအား လႊတ္ရန္ သြားေရာက္စဥ္ တပ္မေတာ္ စစ္ေၾကာင္းႏွင့္ ေတြ႔ရွိသျဖင့္ ဖမ္းဆီးျခင္းခံခဲ့ရသည္။ ထို႔ေနာက္ ရကၡိဳင့္တပ္မေတာ္(AA) ဆက္ႏြယ္သည္ဟု စြပ္စြဲျခင္းခံရကာ မတရားအသင္း ဆက္သြယ္မႈ အက္ဥပေဒ ပုဒ္မ ၁၇(၁)ျဖင့္ အမႈဖြင့္ခံခဲ့ရျခင္း
  • ဇန္နဝါရီလ ၂၅ ရက္ေန႔တြင္ ေရေကာင္းေခ်ာင္းေက်းရြာအုုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴးႏွင့္ တိုုင္းရင္းေဆးဆရာတို႔သည္ မတရားအသင္းဆက္သြယ္မႈအက္ဥပေဒ ပုုဒ္မ ၁၇(၁)၊(၂)ျဖင့္ ရေသ့ေတာင္ၿမိဳ႕နယ္တရားရံုး၌ အမႈစြဲတင္ ခံခဲ့ရျခင္း
  • ဇန္နဝါရီလ ၂၆ ရက္ေန႔တြင္ လက္နက္မ်ား ကိုင္ေဆာင္ထားသည့္ တပ္မေတာ္သားမ်ားသည္ သမီးလွ ေက်းရြာ အတြင္းသိုု႔ ဝင္ေရာက္ခဲ့ၾကၿပီး ရြာအတြင္းရွိ အမ်ိဳးသား သံုးဦးကို ရကၡိဳင့္တပ္မေတာ္(AA) ႏွင့္ပတ္သက္ဆက္ႏြယ္မႈ ရွိ၊မရွိ ရိုက္ႏွက္စစ္ေဆးခဲ့ျခင္း၊ ဇန္နဝါရီလ ၂၈ ရက္ေန႔တြင္ အုန္းေခ်ာင္း ေက်းရြာသား သံုးဦးကို ဖမ္းဆီးစစ္ေဆးခဲ့ၿပီး ဇန္နဝါရီလ ၂၉ ရက္ေန႔တြင္ ျပန္လည္ လႊတ္ေပးခဲ့ျခင္း
  • ရခိုင္ျပည္နယ္၊ ရေသ့ေတာင္ၿမိဳ႕နယ္မွ ေက်း႐ြာအုပ္ခ်ဳပ္ေရးမႉး ၃၀ ခန္႔သည္ ရကၡိဳင့္တပ္မေတာ္(AA)ႏွင့္ ဆက္စပ္မႈရွိသည္ဟူေသာ မွားယြင္းေသာ စြပ္စြဲခ်က္မ်ားကို ေၾကာက္လန္႔၍ အေထြေထြအုပ္ခ်ဳပ္ေရး ဦးစီး ဌာနသို႔ ႏုတ္ထြက္လႊာမ်ားကို တင္သြင္းခဲ့ၾကျခင္း

ထိုကဲ့သို႔ ဖမ္းဆီးမႈမ်ား၊တရားစဲြဆိုမႈမ်ားႏွင့္ ညဥ္းပန္းႏွိပ္စက္မႈမ်ားျဖစ္ေပၚေနၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ လူ႔အခြင့္အေရး အေျခအေနမ်ား တစ္စတစ္စ ဆုတ္ယုတ္လာျခင္းသည္ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈမ်ားမွ ကာကြယ္မႈေပးႏိုင္သည့္ ႏိုင္ငံတကာ သေဘာတူစာခ်ဳပ္မ်ားကို လက္မွတ္ေရးထိုး အတည္ျပဳရန္ အစိုးရမွ ပ်က္ကြက္ေနျခင္းေၾကာင့္ျဖစ္သည္။ ထုိ႔ျပင္ ပဋိပကၡျဖစ္ပြားရာ တိုင္းရင္းသားေဒသမ်ားတြင္ အာဏာရွိသူမ်ား၊ လက္နက္ကိုင္အင္အားစုမ်ား က်ဴးလြန္ေလ့ ရွိသည့္ ခ်ိဳးေဖာက္မႈမ်ားသည္ အစဥ္အလာတစ္ခုကဲ့သို႔ျဖစ္ေပၚေနသည့္ျပင္ ျပစ္ဒဏ္ေပးျခင္းမွ ကင္းလြတ္ခြင့္ရေစျခင္း မွာလည္း ဆက္လက္ က်ဴးလြန္ခြင့္ေပးသကဲ့သို႔ျဖစ္ေစသည္။ ထိုအျခင္းအရာမ်ားကို အစိုးရမွ ျပန္လည္ သံုးသပ္၍ ထိေရာက္စြာ စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈမ်ား ျပဳလုပ္ရမည္ျဖစ္သည့္အျပင္  ျပစ္ဒဏ္ေပးျခင္းမွ ကင္းလြတ္ခြင့္ရေစျခင္းကိုလည္း အဆံုးသတ္ရမည္ျဖစ္သည္။ ၎ျပင္ ဖိႏွိပ္ထားေသာ ဥပေဒတစ္ခုျဖစ္ေနသည့္ မတရားအသင္းဆက္သြယ္မႈ အက္ဥပေဒကို အျမန္ဆံုး ရုတ္သိမ္းရမည္ျဖစ္ၿပီး ထိခိုက္နစ္နာခဲ့ရသူမ်ားအတြက္ ျပန္လည္ကုစားေပးေရးအစီအစဥ္ မ်ားကို ျပဳလုပ္ႏိုင္ရန္ နစ္နာသူမ်ားအတြက္ ျပန္လည္ကုစားျခင္းဥပေဒ(Reparation Law)ႏွင့္ နစ္နာသူမ်ားအတြက္ ဥပေဒ(Victim Law)တို႔ကို အတည္ျပဳျပ႒ာန္းေပးရမည္ျဖစ္သည္။ အရပ္သားအစိုးရမွ အမ်ိဳးသားျပန္လည္ သင့္ျမတ္ေရးရရွိရန္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္ကို အေကာင္အထည္ေဖာ္ ေဆာင္ရြက္လွ်က္ရွိသည့္အတြက္ အခြင့္အေရး မ်ား ဆံုး႐ႈံးဆဲျဖစ္ၿပီး လြတ္လပ္ခြင့္မ်ား ျဖတ္ေတာက္ျခင္းခံထားရေသာ  ဌာေနတိုင္းရင္းသားမ်ားကို ကာကြယ္မႈမ်ား ေပးရမည္ျဖစ္သည့္ျပင္ ၎တို႔၏ အခြင့္အေရးႏွင့္ တည္းတူညီမွ်ေရးကိုလည္း အေလးေပးေဖာ္ေဆာင္ေပးရမည္ျဖစ္ သည္။

တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္တပ္ဖဲြ႔မ်ား၏ ဖမ္းဆီးေခၚေဆာင္မႈမ်ား၊ အဓမၼတပ္သားသစ္စုေဆာင္းမႈမ်ားႏွင့္ ဆက္ေၾကး ေတာင္းခံမႈမ်ားသည္ ေဒသခံတုိင္းရင္းသားမ်ားအတြက္ ေရွာင္လႊဲ၍မရေသာ အျခင္းအရာမ်ားျဖစ္သည္။ ဇန္နဝါရီလ အတြင္း ျမန္မာအမ်ိဳးသား ဒီမိုကရက္တစ္ မဟာမိတ္တပ္မေတာ္ (MNDAA)မွ ရွမ္းျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္း၊ ကြမ္းလံု ၿမိဳ႕နယ္ရွိ ေဒသခံ ရြာသား ၂၇ ဦးကိုု အဓမၼဖမ္းဆီးေခၚေဆာင္ခဲ့ျခင္း၊ တအာင္းလြတ္ေျမာက္ေရး တပ္မေတာ္(TNLA) မွ ရွမ္းျပည္နယ္၊ နမ့္ခမ္းၿမိဳ႕နယ္အတြင္းရွိ ေဒသခံရြာသား ၁၈ ဦးကို ဖမ္းဆီးေခၚေဆာင္သြားခဲ့ၿပီး ေငြက်ပ္ သိန္း ၃၀ ျဖင့္ ျပန္လည္ေရြးခိုုင္းခဲ့ျခင္း၊ ကခ်င္ျပည္နယ္၊ ဖားကန္႔ၿမိဳ႕နယ္တြင္ေနထိုင္ေသာ အလုပ္သမားအေရး ေဆာင္ရြက္သူ ေဒၚၿပံဳးၿပံဳးေဌးသည္ အမည္မသိလက္နက္ကိုင္လူတစ္စုမွ ဖမ္းဆီးေခၚေဆာင္သြားျခင္းကိုခံထားရျခင္း၊ ရခုိင္ျပည္နယ္၊ ေက်ာက္ေတာ္ၿမိဳ႕နယ္၊ ေတာင္မင္းကုလား ေက်းရြာအုပ္စု အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴး ၿမိဳတိုင္းရင္းသား ဦးထြန္းႏုသည္ အမည္မသိ လက္နက္ကိုင္အဖဲြ႔၏ ဖမ္းဆီးေခၚေဆာင္သြားျခင္းကို ခံထားရျခင္းစသည့္ ျဖစ္ရပ္မ်ားသည္ တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္တပ္ဖြဲ႔တခ်ိဳ႕၏ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈမ်ားျဖစ္သည္။ အာဏာရွင္စနစ္ကို ဆန္႔က်င္တြန္းလွန္ေသာ လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔အစည္းမ်ား၏ ခ်ိဳးေဖာက္မႈမ်ားသည္ ေဒသခံတိုင္းရင္းသားမ်ားအဖို႔ ၿခိမ္းေျခာက္မႈမ်ားကို ျဖစ္ေစ သည္။ သို႔ျဖစ္၍ ၿပီးျပည့္စံုေသာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကို ဦးတည္ႏိုင္ရန္အတြက္ ထိုခ်ိဳးေဖာက္မႈမ်ားကို တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္အဖဲြ႔မ်ားမွ အဆံုးသတ္ရမည္ျဖစ္ၿပီး အစိုးရမွလည္း အားလံုးပါဝင္ႏိုင္သည့္ တစ္ႏိုင္ငံလံုး ပစ္ခတ္ တိုက္ခိုက္မႈရပ္စဲေရး သေဘာတူစာခ်ဳပ္(NCA) ျဖစ္ေျမာက္ေစရန္အတြက္ အျမန္ဆံုး ႀကိဳးပမ္းေဆာင္ရြက္ရမည္ ျဖစ္သည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္း အေရးတႀကီး ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲရန္ လိုအပ္လွ်က္ရွိသည့္ က႑မ်ားတြင္ အက်ဥ္းေထာင္ ျပဳျပင္ ေျပာင္းလဲေရးသည္လည္း က႑တစ္ခုအပါအဝင္ျဖစ္သည္။ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားမ်ား ကူညီေစာင့္ေရွာက္ေရးအသင္း (AAPP)မွလည္း အစိုးရအား အက်ဥ္းေထာင္ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးကို အျမန္ဆံုးျပဳလုပ္ရန္ ႀကိမ္ဖန္မ်ားစြာ တိုက္တြန္း လွ်က္ရွိသည္။ ယင္းျပင္ အက်ဥ္းေထာင္ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးျပဳလုပ္ရာတြင္ အေထာက္အကူျဖစ္ေစရန္ AAPP မွ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ အက်ဥ္းေထာင္အေျခအေနႏွင့္ အက်ဥ္းေထာင္စနစ္ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးအလားအလာ အစီရင္ခံစာကို ၂၀၁၆ ခုႏွစ္တြင္ ထုတ္ေဝခဲ့သည့္ျပင္ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္တြင္လည္း အက်ဥ္းေထာင္အတြင္း လူဦးေရ ေလွ်ာ့ခ်ႏိုင္ေရး အေရးတႀကီး လုပ္ေဆာင္ရန္ လိုအပ္သည့္ အက်ဥ္းေထာင္စနစ္ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး နည္းလမ္းမ်ား အစီရင္ခံစာကို ထုတ္ေဝခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္လည္း အက်ဥ္းေထာင္ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးျပဳလုပ္ရန္ ေႏွာင့္ေႏွးေနဆဲျဖစ္သည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံ အမ်ိဳးသားလူ႔အခြင့္အေရး ေကာ္မရွင္ (MNHRC)အဖြဲ႔ဝင္ ဦးယုလြင္ေအာင္မွ စစ္ကုိင္းတုိင္း ေဒသႀကီးအတြင္းရွိ မုံရြာၿမိဳ႕၊ ကေလးၿမိဳ႕ႏွင့္ ကေလးဝၿမိဳ႕  စသည့္ၿမိဳ႕မ်ားတြင္ရွိေသာ အက်ဥ္းစခန္းမ်ား၌ အက်ဥ္းသားမ်ား က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈမ်ား လုိအပ္ေနသည့္ျပင္ တနသာၤရီတိုုင္းေဒသႀကီး၊ ၿမိတ္ၿမိဳ႕နယ္တြင္ ရွိေသာ အက်ဥ္းစခန္းတခ်ိဳ႕ ၌လည္း က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈမ်ား ၾကန္႔ၾကာေႏွာင့္ေႏွးေနသည္ကို ေတြ႔ရွိရေၾကာင္း ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ထိုအျခင္းအရာသည္ အလြန္အမင္းစိုးရိမ္ဖြယ္ရာျဖစ္ၿပီး အေျခခံက်ေသာ က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈခံယူခြင့္ ရရွိမႈ မရွိျခင္းသည္ ႏိုင္ငံသားမ်ား၏ အခြင့္အေရးမ်ား ဆံုး႐ႈံးေနျခင္းျဖစ္သည္ကို ေဖာ္ေဆာင္ျပသေနသည္။ ၂၀၀၈ ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒ၊ အပိုဒ္ ၃၆၇ တြင္ ႏိုင္ငံသားတိုင္းသည္ ႏိုင္ငံေတာ္က ခ်မွတ္ထားေသာ က်န္းမာေရးဆိုင္ရာ မူဝါဒမ်ားႏွင့္အညီ က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈကို ခံယူခြင့္ရွိသည္ဟု ျပ႒ာန္းထားသည့္ျပင္ ကမာၻ႔ကုလသမဂၢ၏ အက်ဥ္းသားမ်ားအား ျပဳမူဆက္ဆံျခင္းဆိုင္ရာ အနိမ့္ဆံုး စံခ်ိန္၊စံႏႈန္းမ်ား(SMRs)၏ အပိုဒ္ ၂၅(၁)တြင္ ေဆးဘက္ဆိုင္ရာအရာရွိသည္ အက်ဥ္းသားမ်ား၏ ရုပ္ပိုင္းဆိုင္ရာႏွင့္ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ က်န္းမာေရးကို ဂရုစိုက္ရမည္ ျဖစ္ၿပီး နာမက်န္းေသာ အက်ဥ္းသားမ်ား၊ နာမက်န္းဟုေျပာၾကားလာသူ အက်ဥ္းသားအားလံုးႏွင့္ ၎၏ က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈကို ရရွိလိုေသာ မည္သည့္အက်ဥ္းသားကိုမဆို ေန႔စဥ္ ၾကည့္႐ႈရမည္ဟု ျပ႒ာန္းထားရွိသည္။ သို႔ျဖစ္၍ ႏိုင္ငံသားတိုင္း တန္းတူညီမွ်ေသာ က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈကို ရရွိေစရန္အတြက္ ေဖာ္ေဆာင္မႈျပဳေပးပါရန္ အစိုးရအား တိုက္တြန္းအပ္ပါသည္။

အက်ဥ္းေထာင္တြင္း က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈ လိုအပ္ေနျခင္း၊ ၾကန္႔ၾကာေႏွာင့္ေႏွးေနျခင္းတို႔သည္ အက်ဥ္းေထာင္ တြင္း လူဦးေရထူထပ္ျခင္းႏွင့္လည္း တစ္စိတ္တစ္ေဒသ ဆက္ႏြယ္လွ်က္ရွိသည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံ အမ်ိဳးသား လူ႔အခြင့္အေရးေကာ္မရွင္(MNHRC)မွ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္တြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္းရွိ အက်ဥ္းေထာင္ ၂၆ ခုႏွင့္ အက်ဥ္းစခန္း ၂၅ ခုတို႔ကို သြားေရာက္ စစ္ေဆးႏိုင္ခဲ့ၿပီး အက်ဥ္းေထာင္တြင္း လူဦးေရထူထပ္ျခင္းအပါအဝင္ ၎တို႔၏ ေတြ႔ရွိခ်က္ မ်ားကို ႏိုင္ငံေတာ္ သမၼတထံတင္ျပခဲ့သည္။ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္အတြင္းတြင္လည္း MNHRC မွ ျမန္မာႏုုိင္ငံ အႏွ႔ံတြင္ရွိေသာ အက်ဥ္းေထာင္ႏွင့္ ရဲဘက္စခန္း ၉၀ ေက်ာ္တို႔ကို သြားေရာက္စစ္ေဆးႏိုင္ခဲ့ၿပီး အက်ဥ္းေထာင္တခ်ိဳ႕သည္ လက္ခံ ႏိုင္သည့္ အက်ဥ္းသားဦးေရ၏ တစ္ဆမွ ႏွစ္ဆအထိ ပိုမိုခ်ဳပ္ေႏွာင္ထားသည္ကို ေတြ႔ရွိခဲ့ရသည္ဟု MNHRC အဖဲြ႔ဝင္ ဦးယုလြင္ေအာင္မွ ေျပာၾကားခဲ့ သည္။ ျမစ္ႀကီးနား၊ ေညာင္ေရႊႏွင့္ လားရိႈးအက်ဥ္းေထာင္မ်ားတြင္ သတ္မွတ္ထားေသာ အက်ဥ္းသားဦးေရထက္ ႏွစ္ဆပိုမို မ်ားျပားေနသည္ကို ေတြ႔ရွိခဲ့ရၿပီး မႏၱေလးေထာင္၊ မိုုးညွင္းေထာင္ႏွင့္ အင္းစိန္ ေထာင္မ်ားတြင္လည္း သတ္မွတ္ထားေသာ အက်ဥ္းသားဦးေရထက္ တစ္ဆ ေက်ာ္လြန္ ေနသည္ကိုု ေတြ႔ရွိခဲ့ရ သည္ေသာေၾကာင့္ ယင္းျပႆနာကို အေျဖရွာရန္အတြက္ သမၼတထံသိုု႔ အစီရင္ခံစာ တစ္ေစာင္ေပးပို႔ႏိုင္ရန္ ျပင္ဆင္ လွ်က္ရွိသည္ဟု  ဆက္လက္ ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ႏွစ္ႏွစ္တာအတြင္း MNHRC မွ ေတြ႔ရွိထားေသာ အက်ဥ္းေထာင္တြင္း အေျခအေနမ်ားကို ေလ့လာဆန္းစစ္ပါက အက်ဥ္းေထာင္တြင္း လူဦးေရ ထူထပ္ျခင္းကို ေလွ်ာ့ခ်ႏိုင္ျခင္း မရွိေသး ေၾကာင္း ေတြ႔ရွိရသည္။ ႏိုင္ငံတစ္ႏိုင္ငံ၏ လူ႔အခြင့္အေရးစံႏႈန္းကို တိုင္းတာလိုပါက ယင္းႏိုင္ငံ၏ အက်ဥ္းေထာင္တြင္း အေျခအေနမ်ားကို ဦးစြာ ၾကည့္ျခင္းအားျဖင့္လည္း သိရွိႏိုင္သည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ အစိုးရအေနျဖင့္ MNHRC ႏွင့္ အက်ဥ္းေထာင္တြင္းအေျခအေနမ်ားကို သုေတသနျပဳ ေလ့လာလွ်က္ရွိေသာ အဖဲြ႔အစည္းမ်ား၏ ေလ့လာေတြ႔ရွိထား ခ်က္မ်ားကို အေျခခံ၍ နည္းစနစ္က်၍ အမွီအခိုကင္းေသာ အက်ဥ္းေထာင္စနစ္ကို တည္ေဆာက္ပါရန္ တိုက္တြန္းပါ သည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္းရွိ ေဒသခံေတာင္သူမ်ားသည္ စီးပြားေရး၊ လူမႈေရးႏွင့္ ယဥ္ေက်းမႈအခြင့္အေရးမ်ား ဆက္လက္ ခ်ိဳးေဖာက္ခံရဆဲျဖစ္သည္ကို  လယ္ယာေျမအေရးမွ ထုတ္ေဖာ္ျပသလွ်က္ရွိသည္။ ထို႔ျပင္ ဇန္နဝါရီလအတြင္း ျဖစ္ပြားခဲ့ ေသာ ျဖစ္စဥ္မ်ားအနက္မွ ေကာက္ႏႈတ္ ေဖာ္ျပထားေသာ ျဖစ္စဥ္အခ်ိဳ႕မွလည္း ေတြ႔ျမင္ႏိုင္သည္။

  • ဇန္နဝါရီလ ၂၃ ရက္ေန႔တြင္ မေကြးတိုင္းေဒသႀကီး၊ ပခုကၠဴၿမိဳ႕နယ္တရား႐ုံးမွ ပခုကၠဴၿမိဳ႕နယ္၊ ျမစ္ဖ်ားေက်းရြာမွ ေတာင္သူ ၁၆ ဦးကို အက်ဳိးဖ်က္ဆီးမႈျဖင့္ ေထာင္ဒဏ္ အသီးသီးခ်မွတ္ခဲ့သည္။
  • ခ်င္းျပည္နယ္၊ ဟားခါးၿမိဳ႕၏ ၿမိဳ႕ျပဧရိယာကိုု ျပည္နယ္အစိုုးရအဖြဲ႔မွ တိုုးခ်ဲ႕သတ္မွတ္ခဲ့သည့္အေပၚ ေျမသိမ္းဆည္းခံ ေတာင္သူ ၅၀၀ ဦးမွ ဇန္နဝါရီလ ၂၅ ရက္ေန႔တြင္ လမ္းေလ်ွာက္ကန္႔ကြက္ ဆႏၵျပခဲ့ၾက သည္။
  • ရွမ္းျပည္နယ္ေတာင္ပိုင္း၊ မိုးျဗဲေက်းရြာအုပ္စု၊ သစ္ယာသစ္ရႉးကုန္းေက်းရြာ၌ ေတာင္သူမ်ားပိုင္ဆိုင္သည့္ ေတာင္ယာခင္း ၄၅၀ ဧကကို မိုးျဗဲရွိ မခရ ၄၂၂ မွ တပ္ပိုင္ အမွတ္အသားမ်ားစိုက္ထူရန္အတြက္ ဇန္နဝါရီလ ၁၈ ရက္ေန႔တြင္ သစ္ယာထင္းရႉးကုန္းရြာ၏ ဘုန္းေတာ္ႀကီးေက်ာင္းတြင္ စည္းရံုးေရးဆင္းခဲ့သည္။
  • ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီး၊ တိုက္ႀကီးၿမိဳ႕နယ္အတြင္း၌ ၁၉၉၃-၉၄ ခုႏွစ္ခန္႔ကတည္းက သိမ္းဆည္းျခင္း ခံခဲ့ရေသာ တပ္သိမ္းေျမမ်ား ျပန္လည္ရရွိေရးအတြက္ ေတာင္သူမ်ားမွ   သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲ ျပဳလုပ္၍ ေတာင္းဆုိခဲ့သည္။
  • စစ္ကိုင္းတိုင္းေဒသႀကီး၊ ကန္႔ဘလူၿမိဳ႕နယ္အတြင္းရွိ သၾကားစက္ႏွင့္ အရက္ခ်က္စက္ရံုတို႔အတြက္ ဦးပိုင္ ကုမၸဏီမွ သိမ္းဆည္းထားခဲ့ေသာ ေျမမ်ားႏွင့္ပတ္သက္၍ နစ္နာေၾကးေပးရန္  ဇန္နဝါရီလ ၁၈ ရက္ေန႔တြင္ ေဒသခံ ၁၀၀ ေက်ာ္မွ ဆႏၵထုတ္ေဖာ္ခဲ့သည္။ 
  • စစ္ကိုုင္းတိုုင္းေဒသႀကီး၊ ဆားလင္းႀကီးၿမိဳ႕နယ္ရွိ လက္ပံေတာင္းေတာင္ေၾကးနီစီမံကိန္း၏ ပဋိပကၡျဖစ္စဥ္ အတြင္း ေသနတ္ထိမွန္၍ေသဆံုုးသြားခဲ့ေသာ မိုးႀကိဳးျပင္ရြာမွ ေတာင္သူ ေဒၚခင္ဝင္း၏အမႈကိုု ျပန္လည္ စစ္ေဆးေပးရန္ ႏိုုင္ငံေတာ္သမၼတထံသို႔ တိုုင္ၾကားခဲ့ရာတြင္ ယင္းအမႈသည္ ပိတ္သိမ္းၿပီးသားအမႈ ျဖစ္သည္ ဟု သမၼတရံုးမွ အေၾကာင္းျပန္ၾကားခဲ့သည္။

အထက္ပါ ျဖစ္ရပ္မ်ားကို ေလ့လာၾကည့္ျခင္းအားျဖင့္ အာဏာပိုင္မ်ားႏွင့္ စစ္တပ္မွ သိမ္းယူထားေသာ လယ္ယာေျမမ်ားႏွင့္ပတ္သက္၍ ေျဖရွင္းႏိုင္မႈမရွိေသးသည္ကို ေတြ႔ရွိရသည္။ ထိုအျခင္းအရာသည္ အသြင္ကူးေျပာင္းေရးကာလ တရားမွ်တမႈ ရရွိေရးကို စိန္ေခၚမႈတစ္ရပ္ျဖစ္ေစသည့္ျပင္ စားဝတ္ေနေရးအတြက္ ဖိရိုးဖလာေတာင္သူအလုပ္ကို မွီခိုေနၾကရေသာ ေတာင္သူမ်ားအတြက္ ဆံုး႐ႈံးမႈမ်ားစြာကို ျဖစ္ေပၚေစသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ေတာင္သူမ်ား၏ အခြင့္အေရးကိုေရွး႐ႈေသာအားျဖင့္ အစိုးရမွ ႏုိင္ငံသားႏွင့္ ႏိုင္ငံေရး အခြင့္အေရးမ်ားဆုိင္ရာ သေဘာတူစာခ်ဳပ္(ICCPR)ႏွင့္ ၎လက္မွတ္ေရးထိုးအတည္ျပဳၿပီးသည့္ စီးပြားေရး၊ လူမႈေရးႏွင့္ ယဥ္ေက်းမႈ အခြင့္အေရးမ်ားဆုိင္ရာ သေဘာတူစာခ်ဳပ္ (ICESCR)တို႔အတိုင္း လိုက္နာေဆာင္ရြက္ေပးပါရန္ တိုက္တြန္း အႀကံျပဳ အပ္ပါသည္။

ဇန္နဝါရီလအတြင္းတြင္ အျပဳသေဘာေဆာင္ေသာတိုးတက္မႈအေနျဖင့္ ဖြဲ႔စည္းပုံအေျခခံဥပေဒ ျပင္ဆင္ေရး လုုပ္ငန္း မ်ားကိုု ေဆာင္ရြက္ႏိုုင္ရန္အတြက္ ပူးေပါင္းေကာ္မတီတစ္ရပ္ကို ဖြဲ႔စည္းရန္ အေရးႀကီးအဆုိကုိ တပ္မေတာ္သား ကုိယ္စားလွယ္မွ ကန္႔ကြက္ခဲ့ေသာ္လည္း မဲခြဲဆုံးျဖတ္ခဲ့ၿပီးေနာက္ ဆက္လက္ ေဆြးေႏြးရန္ ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္မွ သေဘာတူခဲ့သည္။ ထိုကဲ့သို႔ ၂၀၀၈ ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒျပင္ဆင္ေရးအတြက္ ေျခလွမ္းသစ္တစ္ရပ္အေနျဖင့္ စတင္၍ ေဆာင္ရြက္လာျခင္းကို ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားမ်ား ကူညီေစာင့္ေရွာက္ေရး အသင္း(AAPP)မွ ႀကိဳဆိုပါသည္။ အဘယ္ေၾကာင့္ဆိုေသာ္ ၂၀၀၈ ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒသည္ ဒီမိုကေရစီစံႏႈန္း၊ ဖက္ဒရယ္စံႏႈန္းတို႔ႏွင့္ ဆန္႔က်င္ ကြဲလြဲ လ်က္ရွိ၍ ျပင္ဆင္ရမည့္ ဥပေဒတစ္ရပ္ ျဖစ္သည့္အတြက္ေၾကာင့္ျဖစ္သည္။ ထို႔ျပင္ ၂၀၀၈ ဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒကို ျပင္သင့္ျပင္ထိုက္သည့္အခ်ိန္တြင္ျပင္ရန္ ယခင္ အစိုးရ လက္ထက္ ကတည္းက သေဘာတူထားၿပီးျဖစ္သည္ဟု ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္မွ ဇန္နဝါရီလ ၃၁ ရက္ေန႔တြင္ ေျပာၾကားခဲ့သည္။ သို႔ျဖစ္၍ ဥပေဒျပဳမ႑ိဳင္တြင္ အဓိကက်ေသာ အခန္းက႑မွ ပါဝင္ေနသည့္ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္မ်ားအားလံုးမွ ၂၀၀၈ ဖဲြ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒ ျပင္ဆင္ေရးတြင္ ပူးေပါင္းပါဝင္ၾကပါရန္ တိုက္တြန္းအပ္ပါသည္။

 

 

ဆက္သြယ္ေမးျမန္းရန္

ႏုိင္ငံေရးအက်ဥ္းသားမ်ားကူညီေစာင့္ေရွာက္ေရးအသင္း

တိတ္ႏုိင္ အတြင္းေရးမွဴး +၆၆(၀) ၈၁၂  ၈၇၈ ၇၅၁ (ထိုင္း)၊ + ၉၅(၀) ၉၄၂၈ ၀၂၃ ၈၂၈ (ျမန္မာ)

ေအာင္မ်ိဳးေက်ာ္ ရန္ကုန္ရုံးတာဝန္ခံ +၉၅(၀) ၉၄၂၈၁၁၇၃၄၈

တလအတြင္းသုံးသပ္ခ်က္ေဒါင္းေလာ့ရယူရန္ Burmese MiR Template for January

တလအတြင္းသတင္းစုစည္းမႈေဒါင္းေလာ့ရယူရန္ Burmese Chronology Template for January

လက္က်န္ႏုိင္ငံေရးအက်ဥ္းသားစာရင္းေဒါင္းေလာ့ရယူရန္ 33 Remaining PP list Updated On January 31, 2019 Burmese

အမႈရင္ဆုိင္္ဆဲစာရင္းေဒါင္းေလာ့ရယူရန္ 311 facing trial list updated on January 31, 2019

၆၆ (ဃ) စာရင္းေဒါင္းေလာ့ရယူရန္ 66 (D) total list(new) Updated