၂၀၁၈ ခုႏွစ္ဒီဇင္ဘာလ လစဥ္အစီရင္ခံစာႏွင့္ လက္က်န္ႏုိင္ငံေရးအက်ဥ္းသားစာရင္း ထုတ္ျပန္ခ်က္

တစ္လအတြင္းသံုးသပ္ခ်က္

ဒီဇင္ဘာလတြင္း စုစုေပါင္း ၂၉ ဦး အမႈဖြင့္၊တရားစဲြဆိုျခင္းခံခဲ့ရသည္။ ထို ၂၉ ဦးအနက္မွ ရတနာပံုတကၠသိုလ္ ေက်ာင္းသား ရွစ္ဦးသည္ ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ စုေဝးခြင့္ႏွင့္ စီတန္းလွည့္လည္ခြင့္ဥပေဒ (ၿငိမ္း၊စု၊စီ) ပုဒ္မ ၁၉၊ ရာဇသတ္ႀကီးပုဒ္မမ်ား ျဖစ္သည့္ ၁၁၄၊ ၃၅၃၊ ၄၃၅၊ ၅၀၅(ခ)၊ တက္ၾကြလႈပ္ရွားသူ၊ အလုပ္သမားႏွင့္ ေက်ာင္းသား ၂၁ ဦးသည္ ၿငိမ္း၊စု၊စီဥပေဒ ပုဒ္မ ၁၉၊ ပုဒ္မ ၂၀ တို႔ျဖင့္ အသီးသီး အမႈဖြင့္၊ တရားစြဲဆိုျခင္းကို ခံခဲ့ရသည္။

ဒီဇင္ဘာလတြင္း ဖမ္းဆီးျခင္းခံခဲ့ရသူ ရွစ္ဦးရွိသည့္အနက္မွ ရတနာပံုတကၠသိုလ္ေက်ာင္းသား သံုးဦးသည္ ၿငိမ္း၊စု၊စီ ဥပေဒ ပုဒ္မ ၁၉၊ ရာဇသတ္ႀကီးပုဒ္မမ်ား ျဖစ္သည့္ ၁၁၄၊ ၃၅၃၊ ၄၃၅၊ ၅၀၅(ခ)၊ လားရိႈးနည္းပညာတကၠသုိလ္ ေက်ာင္းသား တစ္ဦးသည္ ၿငိမ္း၊စု၊စီဥပေဒ ပုဒ္မ ၁၉၊ ကခ်င္တက္ၾကြလႈပ္ရွားသူ သံုးဦးသည္ ရာဇသတ္ႀကီးပုဒ္မ ၅၀၀ တို႔ျဖင့္ ဖမ္းဆီးျခင္း ခံခဲ့ရၿပီး ရခိုင္အမ်ိဳးသားပါတီဝင္တစ္ဦးကိုမႈ သံသယျဖင့္ ဖမ္းဆီးခဲ့သည္။

ဒီဇင္ဘာလတြင္း ကခ်င္တက္ၾကြလႈပ္ရွားသူႏွင့္ အရပ္သား စုစုေပါင္း ကိုးဦး ျပစ္ဒဏ္ခ်မွတ္ျခင္းခံခဲ့ရသည္။ ထိုကိုးဦးအနက္မွ တက္ၾကြလႈပ္ရွားသူ သံုးဦးသည္ ရာဇသတ္ႀကီးပုဒ္မ ၅၀၀ ျဖင့္ ေထာင္ဒဏ္ႏွင့္ေငြဒဏ္ ခ်မွတ္ျခင္း ခံခဲ့ရၿပီး က်န္တက္ၾကြလႈပ္ရွားသူ သံုးဦးသည္ ၿငိမ္း၊စု၊စီဥပေဒ ပုဒ္မ ၁၉ ျဖင့္ ေငြဒဏ္ေပး ေဆာင္ေစရန္ အသီးသီး အမိန္႔ခ်မွတ္ျခင္းခံခဲ့ရသည့္ျပင္ အရပ္သား သံုးဦးသည္ မတရားအသင္းဆက္သြယ္မႈအက္ဥပေဒ ၁၇(၁)ျဖင့္ ေထာင္ဒဏ္ခ်မွတ္ျခင္းခံခဲ့ရသည္။

ဒီဇင္ဘာလတြင္း စုစုေပါင္း ၁၂ ဦး လြတ္ေျမာက္ခဲ့သည္။ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသား ႏွစ္ဦးျဖစ္ေသာ ေရွ႕ေန ဦးေဇာ္ဝင္း ႏွင့္ ကိုမင္းဆိုင္းတို႔မွာမူ က်န္းမာေရး ေကာင္းမြန္ျခင္း မရွိေၾကာင္း သိရွိရသည္။

ဒီဇင္ဘာလ ၁၀ ရက္ေန႔သည္ ႏွစ္ ၇၀ ေျမာက္ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ လူ႔အခြင့္အေရးေန႔ႏွင့္ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ လူ႔အခြင့္အေရးေၾကညာစာတမ္း (UDHR) ကို အတည္ျပဳ ျပ႒ာန္းခဲ့သည့္ေန႔ ျဖစ္သည္။ ထို႔ျပင္ ဒီဇင္ဘာလ ၁၀ ရက္ေန႔တြင္ က်ေရာက္ေသာ လူ႔အခြင့္အေရးေၾကညာစာတမ္းႏွစ္ (၇၀) ျပည့္အခမ္းအနား၌ ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတ ဦး၀င္းျမင့္မွ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္း လူ႔အခြင့္အေရးအေျခအေန ပိုမိုတိုးတက္လာသည္ကို ေတြ႔ျမင္ႏိုင္ၿပီဟု ေျပာၾကားခဲ့ သည္။ သို႔ေသာ္လည္း ျမန္မာႏိုင္ငံ တြင္း အမ်ိဳးမ်ိဳးေသာ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈမ်ားသည္ ရပ္တန္႔သြားျခင္း၊ အဆံုးသတ္သြားျခင္းမရွိဘဲ ဆက္လက္ ျဖစ္ပြားဆဲျဖစ္သည္။ လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုခြင့္၊ လြတ္လပ္စြာ သတင္းေရးသား တင္ျပခြင့္တို႔ကို ကန္႔သတ္၊ ဖိႏွိပ္ထားျခင္း၊ လယ္ယာေျမ သိမ္းဆည္းမႈမ်ား၊ အျငင္းပြားမႈမ်ား ဆက္လက္ျဖစ္ပြားေနျခင္း၊ အလုပ္သမား အခြင့္အေရးမ်ား ဆံုး႐ံႈးေနရဆဲ ျဖစ္ျခင္းႏွင့္ ပဋိပကၡျဖစ္ပြားရာေဒသမ်ားတြင္ ေနထိုင္ၾကေသာ တိုင္းရင္းသားမ်ားသည္ မတရားဖိႏွိပ္ထားမႈမ်ားကို ရင္ဆိုင္ေနၾကရဆဲျဖစ္ျခင္းတို႔သည္ ျမန္မာႏိုင္ငံ တြင္း လူ႔အခြင့္အေရးအေျခအေနမ်ားကို ေဖာ္ေဆာင္ျပသလွ်က္ရွိေသာ ျပယုဂ္မ်ား ျဖစ္သည္။

လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုခြင့္သည္ လူတိုင္း၏ အျခခံက်ေသာ အခြင့္အေရးျဖစ္ေသာ္လည္း ထုိအခြင့္အေရး သည္ ၿခိမ္းေျခာက္မႈမ်ား၊ဖိႏွိပ္ထားမႈမ်ားေအာက္တြင္ ဆက္လက္ က်ေရာက္ေနဆဲျဖစ္သည္။ လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ ေျပာဆိုခြင့္ကို က်င့္သံုးျခင္းအတြက္ ဒီဇင္ဘာလအတြင္း တက္ၾကြ လႈပ္ရွားသူမ်ား၊ အလုပ္သမားမ်ားႏွင့္ ေက်ာင္းသား မ်ားသည္ ဖိႏွိပ္၊ ကန္႔သတ္ထားမႈမ်ားကို ဆက္လက္ ရင္ဆိုင္ေနၾကရသည္ကို ေအာက္ပါျဖစ္စဥ္မ်ားမွ ထင္ဟပ္ျပ လွ်က္ရွိသည္။

  • ပိတ္မိစစ္ေရွာင္မ်ား ကယ္ထုတ္ေပးရန္ ဦးေဆာင္ဆႏၵထုတ္ေဖာ္ခဲ့သူမ်ားျဖစ္ေသာ  ဦးေဇာ္ဂ်တ္၊ ဦးလြမ္းေဇာင္းႏွင့္ ေဒၚနန္ပူတုိ႔အား ရာဇသတ္ႀကီးပုဒ္မ ၅၀၀ ျဖင့္ ေထာင္ဒဏ္ ေျခာက္လႏွင့္ ဒဏ္ေငြ ငါးသိန္းက်ပ္စီ ေပးေဆာင္ေစရန္ ျပစ္ဒဏ္ခ်မွတ္ခဲ့ျခင္း၊ ၎တို႔ သံုးဦး ျပစ္ဒဏ္ခ်မွတ္ျခင္းခံခဲ့ရသည့္အေပၚ ေက်နပ္ျခင္းမရွိသည့္အတြက္ ဦးေဆာင္ ဆႏၵထုတ္ေဖာ္ခဲ့ေသာ မဆြတ္ဆိုင္းထြယ္၊ ေရွ႕ေန ဆိုင္းခြမ္ေအာင္၊ ဓမၼဆရာ ဘရန္မိုင္တို႔ကို ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ စုေဝးခြင့္ႏွင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ စီတန္းလွည့္လည္ခြင့္ (ၿငိမ္း၊စု၊စီ)ဥပေဒ ပုဒ္မ ၁၉ ျဖင့္ ဒဏ္ေငြ အသီးသီး ေပးေဆာင္ေစ ရန္ ျပစ္ဒဏ္ခ်မွတ္ခဲ့ျခင္းႏွင့္ တက္ၾကြလႈပ္ရွားသူ ကိုလမာဆန္ေအာင္ႏွင့္  ေဒၚလုဆန္တို႔ကို ၿငိမ္း၊စု၊စီဥပေဒ ပုဒ္မ ၂၀ ျဖင့္ အမႈဖြင့္တရားစဲြဆိုခဲ့ျခင္း
  • မႏၱေလးတုိင္းေဒသႀကီးအတြင္း အလုပ္သမားဝန္ႀကီးခန္႔ထားရန္ႏွင့္ အလုပ္သမားေရးရာကိစၥရပ္မ်ားကို ထိေရာက္ စြာေျဖရွင္းေပးရန္ ဦးေဆာင္ ဆႏၵထုတ္ေဖာ္ခဲ့သူ ဦးတင့္ရွိန္စိုးအား ၿငိမ္း၊စု၊စီဥပေဒ ပုဒ္မ ၂၀ ျဖင့္ တရားစြဲဆိုခဲ့ျခင္း
  • ေညာင္​ဦးၿမိဳ႕နယ္​၊ ပုဂံၿမိဳ႕​ေဟာင္​းရွိ သရပါဟိုတယ္​မွ အလုပ္​ျဖဳတ္​ျခင္းခံထားရသည့္ အလုပ္​သမားမ်ားကို အလုပ္ ျပန္လည္ ခန္႔ထားေရးအတြက္ ဦးေဆာင္ဆႏၵထုတ္ေဖာ္ခဲ့သည့္ သရပါဟိုတယ္ အေျခခံ အလုပ္သမားသမဂၢအဖြဲ႕ ဥကၠ႒ ဦးေနမ်ိဳးဝင္းႏွင့္ ကိုေကာင္းသူရအပါအဝင္ ၁၃ ဦးသည္ ၿငိမ္း၊စု၊စီဥပေဒ ပုဒ္မ ၁၉ ျဖင့္ အမႈဖြင့္ခံထားရျခင္း
  • ပညာေရးဝန္ႀကီးဌာနကုိ ေတာင္းဆုိခ်က္ ၇ ခ်က္ ေတာင္းဆုိ၍ အစာငတ္ခံ ဆႏၵထုတ္ေဖာ္ခဲ့ေသာ လားရိႈး နည္းပညာတကၠသုိလ္ ေက်ာင္းသားသမဂၢ ဥကၠ႒ ကုိစုိင္းေက်ာ္ေစာဟန္သည္ ၿငိမ္း၊စု၊စီဥပေဒ ပုဒ္မ ၁၉ ျဖင့္ အမႈဖြင့္ခံထားရျခင္း
  • မႏၱေလးၿမိဳ႕ရွိ ရတနာပံုတကၠသိုလ္အတြင္းႏွင့္ တကၠသိုုလ္ဝန္းက်င္လံုုၿခံဳေရးႏွင့္စပ္လ်ဥ္း၍ ေက်ာင္းတြင္း လႈပ္ရွားမႈ တြင္ ဦးေဆာင္ပါဝင္ခဲ့ျခင္းအတြက္ ရတနာပံုုတကၠသိုုလ္ေက်ာင္းသားမ်ားသမဂၢ (ဗကသ) ၏ ေက်ာင္းသား ေခါင္းေဆာင္ သံုုးဦးျဖစ္ေသာ  ကိုုသီဟရဲေက်ာ္၊ ကိုုရဲမင္းထြန္းႏွင့္ ကိုုရဲမ်ိဳးေဆြတို႔ ဖမ္းဆီးျခင္း ခံခဲ့ရကာ ၿငိမ္း၊စု၊စီ ဥပေဒ ပုဒ္မ ၁၉၊ ရာဇသတ္ႀကီးပုဒ္မမ်ား ျဖစ္သည့္ ၁၁၄၊ ၃၅၃၊ ၄၃၅၊ ၅၀၅(ခ)တို႔ျဖင့္ အမႈဖြင့္ခံခဲ့ရျခင္း၊ ထုိ႔ျပင္ ရတနာပံုေက်ာင္းသား ေလးဦးႏွင့္ ရတနာပံုတကၠသိုလ္ ဗကသ ဥကၠဌေဟာင္း တစ္ဦးသည္လည္း အလားတူ ပုဒ္မ ငါးခုျဖင့္ အမႈဖြင့္ခံခဲ့ရျခင္း

ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈမ်ားျပဳလုပ္ႏိုင္ရန္ လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုခြင့္ကို က်င့္သံုးျခင္းသည္ ႏိုင္ငံတစ္ႏိုင္ငံ၏ ဒီမိုကေရစီ ဖြံ႕ၿဖိဳးေရးတြင္ အဓိကက်၍ အေရးပါလွသည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ၂၀၀၈ ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒတြင္ အခန္း (၈)၊ အပိုဒ္ ၃၅၄ (က) ႏွင့္(ခ)တြင္ လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုခြင့္ႏွင့္ပတ္သက္၍ ျပ႒ာန္းထားရွိၿပီး အျပည္ျပည္ ဆိုင္ရာ လူ႔အခြင့္အေရး ေၾကညာစာတမ္း (UDHR) ႏွင့္ ႏိုင္ငံသားႏွင့္ ႏိုင္ငံေရး အခြင့္အေရးဆိုင္ရာ အျပည္ျပည္ ဆိုင္ရာ သေဘာတူစာခ်ဳပ္ (ICCPR) အပိုဒ္ ၁၉ တို႔တြင္လည္း ျပ႒ာန္းထားရွိသည္။ သုိ႔ေသာ္လည္း ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ရာဇသတ္ႀကီးပုဒ္မ ၅၀၀၊ ၿငိမ္း၊စု၊စီ ဥပေဒတို႔ကို လက္နက္သဖြယ္အသံုးျပဳ၍  လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုခြင့္ကို ကန္႔သတ္ထားလွ်က္ရွိသည္။ ထုိအျခင္းအရာမ်ားေၾကာင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံသည္ ျပည္တြင္းဥပေဒမ်ားကိုသာမက အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ဥပေဒမ်ားကိုလည္း ေလးစား လိုက္နာမႈ မရွိသည္ကို ေဖာ္ေဆာင္ ျပသလွ်က္ရွိသည္။ ထုိ႔ျပင္ ဒီဇင္ဘာလတြင္း ၿငိမ္း၊စု၊စီဥပေဒ ပုဒ္မ ၁၉၊ ပုဒ္မ ၂၀ ျဖင့္ တက္ၾကြလႈပ္ရွားသူ၊ အလုပ္သမားႏွင့္ ေက်ာင္းသား စုစုေပါင္း ၂၉ ဦး တရားစြဲဆိုခံခဲ့ရျခင္း၊ ရာဇသတ္ႀကီးပုဒ္မ ၅၀၀ ျဖင့္ တက္ၾကြလႈပ္ရွားသူ သံုးဦး ျပစ္ဒဏ္ခ်မွတ္ ခံခဲ့ရျခင္းတို႔သည္ ထိုဥပေဒမ်ားကို အျမန္ဆံုး ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲရန္ လိုအပ္ေနသည္ကို ယံုမွားသံသယျဖစ္ဖြယ္ရာ မရွိ၍ ထိုဥပေဒမ်ားကို ရုတ္သိမ္းျခင္း သို႔မဟုတ္ အျမန္ဆံုး ျပင္ဆင္ ျဖည့္စြက္ျခင္းမ်ားကို ေဆာင္ရြက္ပါရန္ ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသားမ်ား ကူညီေစာင့္ေရွာက္ေရးအသင္း (AAPP) မွ အစိုးရအား တိုက္တြန္းပါ သည္။

ဒီဇင္ဘာလတြင္းအျပဳသေဘာေဆာင္ေသာ တိုးတက္မႈအေနျဖင့္ သမၼတ႐ံုး ညႊန္ၾကားေရးမႉးခ်ဳပ္ ဦးေဇာ္ေဌးမွ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးဌာနမွ တိုက္ရိုက္ကိုင္တြယ္ထားေသာ  ျပည္ထဲေရးဝန္ႀကီးဌာနလက္ေအာက္တြင္ရွိသည့္ အေထြေထြအုပ္ခ်ဳပ္ေရး ဦးစီးဌာနကို ျပည္ေထာင္စုအစိုးရအဖြဲ႔ လက္ေအာက္သို႔ ေျပာင္းေရႊ႕ရန္ ညႊန္ၾကားစာက်လာၿပီ ျဖစ္ေၾကာင္း ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ထို႔ျပင္ ျပည္ထဲေရး ၀န္ႀကီးဌာန လက္ေအာက္တြင္ရွိေသာ လူငယ္ျပန္လည္ ထူေထာင္ေရးစခန္းမ်ားကုိ လူမႈ၀န္ထမ္း၊ ကယ္ဆယ္ေရးႏွင့္ ျပည္လည္ေနရာခ်ထားေရး၀န္ႀကီးဌာန၊ ျပန္လည္ ထူေထာင္ေရးဦးစီးဌာနမွ လႊဲေျပာင္းရယူၿပီးျဖစ္သည္ဟု လူမႈ၀န္ထမ္း၊ ကယ္ဆယ္ေရးႏွင့္ ျပန္လည္ေနရာခ်ထားေရး ၀န္ႀကီး ေဒါက္တာ၀င္းျမတ္ေအးမွ ေျပာၾကားခဲ့သည္။  ထုိကဲ့သို႔ အျပဳသေဘာေဆာင္ေသာ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈမ်ား ျပဳလုပ္ျခင္းကို ႀကိဳဆိုေသာ္လည္း ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးက႑၏ တစ္စိတ္တစ္ပိုင္းျဖစ္ေသာ အက်ဥ္းေထာင္ျပဳျပင္ ေျပာင္းလဲေရး ျပဳလုပ္ရန္မွာလည္း အေရးတႀကီး လိုအပ္လွသည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ အက်ဥ္းေထာင္အသီးသီးတြင္ အစဥ္အဆက္ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈမ်ား ျဖစ္ေပၚလွ်က္ရွိၿပီး အက်ဥ္းေထာင္တြင္း လူဦးေရထူထပ္ေနျခင္းမွာ လည္း အဓိကက်ေသာ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈျဖစ္သည္။ မြန္ျပည္နယ္၊ က်ိဳက္မေရာၿမိဳ႕နယ္ရွိ က်ိဳက္မေရာ အက်ဥ္းေထာင္သစ္တြင္ အက်ဥ္းသားဦးေရပိုုလ်ွံေနသည့္ အက်ဥ္းေထာင္မ်ားမွ အက်ဥ္းသား ၆၀ ေက်ာ္ကို စတင္လက္ခံ ထိန္းသိမ္းထားသည္ ဟု မြန္ျပည္နယ္ အက်ဥ္းဦးစီးဌာနမွ ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ထို႔ျပင္ အက်ဥ္းသား ၁၀၀၀ ဆန္႔ၿပီး (က) အဆင့္ရွိ ေမာ္လၿမိဳင္အက်ဥ္းေထာင္သည္ လက္ခံထားသည့္ အက်ဥ္းသားဦးေရသည္ ၂၀၀၀ ခန္႔ ရွိသည့္အတြက္ ခံႏုိင္ဝန္ထက္ ႏွစ္ဆ ပိုမိုမ်ားျပားေနေသာေၾကာင့္ က်ိဳက္မေရာအက်ဥ္းေထာင္သစ္သို႔ အက်ဥ္းသား မ်ား လႊဲေျပာင္း ထိန္းသိမ္းထားရန္လည္း စီစဥ္လွ်က္ရွိသည္။ လြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္ေပးျခင္း၊ အက်ဥ္းေထာင္သစ္မ်ား တည္ေဆာက္ျခင္း တို႔သည္ အက်ဥ္းေထာင္တြင္း လူဦးေရထူထပ္ျခင္းကို ေျဖရွင္းႏိုင္မည့္ စနစ္က်ေသာ နည္းလမ္းမ်ားမဟုတ္ပါ။ အက်ဥ္းေထာင္တြင္း လူဦးေရ ထူထပ္ျခင္းကို ေလွ်ာ့ခ်ႏိုင္ရန္အတြက္ ရာဇဝတ္မႈဆိုင္ရာ တရားေရးစနစ္ (Criminal Justice System)ကို ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈ ျပဳလုပ္ရမည္ျဖစ္သည္။ ထို႔ျပင္ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားမ်ား ကူညီ ေစာင့္ေရွာက္ေရးအသင္း (AAPP)၏ မၾကာေသးမီက ထုတ္ျပန္ခဲ့သည့္ အက်ဥ္းေထာင္အတြင္း လူဦးေရေလွ်ာ့ခ်ႏိုင္ ေရး အေရးတႀကီး လုပ္ေဆာင္ရန္ လိုအပ္သည့္ အက်ဥ္းေထာင္စနစ္ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးနည္းလမ္းမ်ား တြင္လည္း အက်ဥ္းေထာင္တြင္း လူဦးေရ ေလွ်ာ့ခ်ႏိုင္ေရးအတြက္ နည္းလမ္းမ်ား၊ အႀကံျပဳ တိုက္တြန္းခ်က္မ်ားကို ေဖာ္ျပထား သည္။  ထို႔ေၾကာင့္ အက်ဥ္းေထာင္တြင္း လူဦးေရထူထပ္ျခင္းေၾကာင့္ ေနာက္ဆက္တြဲ ျဖစ္ပြားလွ်က္ရွိသည့္ ဆိုးရြားလွေသာ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈမ်ားကို ကာကြယ္မႈေပးႏိုင္ရန္ ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသားမ်ား ကူညီေစာင့္ေရွာက္ေရး အသင္း (AAPP)မွ အစိုးရအား ႏိုင္ငံတကာ သေဘာတူ စာခ်ဳပ္မ်ားျဖစ္သည့္ ႏိုင္ငံသားႏွင့္ ႏိုင္ငံေရးအခြင့္အေရးမ်ား ဆိုင္ရာ ႏိုင္ငံတကာ သေဘာတူစာခ်ဳပ္ (ICCPR)ကမာၻ႔ကုလသမဂၢ၏ ညွဥ္းပန္း ႏွိပ္စက္မႈ ဆန္႔က်င္ေရးသေဘာတူ စာခ်ဳပ္ (UNCAT)ႏွင့္ ၎၏ ေနာက္ဆက္တြဲ စာခ်ဳပ္မ်ားကို အတည္ျပဳ လက္မွတ္ေရးထိုးပါရန္ တိုက္တြန္းပါသည္။ ထို႔ျပင္ ကာကြယ္ေရးဦးစီးဌာနမွ တိုက္ရိုက္ ကုိင္တြယ္ထားေသာ ျပည္ထဲေရးဝန္ႀကီးဌာန လက္ေအာက္ရွိ အက်ဥ္းဦးစီးဌာနကို အရပ္သားအစိုးရထံသို႔ လႊဲေျပာင္းေပးျခင္းအားျဖင့္ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈရွိေသာ အက်ဥ္းေထာင္စနစ္ကို တည္ေဆာက္ပါရန္လည္း တိုက္တြန္း အႀကံျပဳ အပ္ပါသည္။

ထို႔ျပင္ ဒီဇင္ဘာလတြင္း အျခားအျပဳသေဘာေဆာင္ေသာ တိုးတက္မႈတစ္ခုသည္ တစ္ႏိုင္ငံလံုးဆိုင္ရာ အပစ္အခတ္ ရပ္စဲေရး သေဘာတူစာခ်ဳပ္ (NCA)ကို လက္မွတ္ေရးထိုးရန္ က်န္ရွိေသာ လက္နက္ကိုင္အဖဲြ႔မ်ားႏွင့္ ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြး ရန္  စစ္ဆင္ေရးဆိုင္ရာ လႈပ္ရွားမႈအားလံုးကို ၂၀၁၈ ခုႏွစ္၊ ဒီဇင္ဘာလ ၂၁ ရက္ေန႔မွ ၂၀၁၉ ခုႏွစ္၊ ဧၿပီလ ၃၀ ရက္ေန႔ထိ ေျမာက္ပိုင္းတိုင္း၊ အေရွ႕ေျမာက္တုိင္း၊ အေရွ႕ပိုင္းတိုင္း၊ အေရွ႕အလယ္ပိုင္းႏွင့္ ႀတိဂံေဒသတိုင္း  စစ္ဌာနခ်ဳပ္နယ္ေျမမ်ား တြင္ ရပ္ဆိုင္းေပးမည္ဟု တပ္မေတာ္ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္ရံုးမွ ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။  ထိုကဲ့သို႔ ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးမႈမ်ား ျပဳလုပ္ရန္ စစ္ဆင္ေရးဆိုင္ရာလႈပ္ရွားမႈမ်ားကို ရပ္ဆိုင္းထားျခင္းသည္ အမ်ိဳးသားျပန္လည္ သင့္ျမတ္ေရး၊ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကို ေဖာ္ေဆာင္ေသာ အလားအလာေကာင္းတစ္ခုျဖစ္ေသာ္လည္း တပ္မေတာ္ ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္မွ ၂၀၂၀ ျပည့္ႏွစ္တြင္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္မ်ား ၿပီးေျမာက္ေစရန္ သႏၷိ႒ာန္ခ်ထားသည္ ဆိုသည့္အတြက္ ၿပီးျပည့္စံုေသာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကို အေကာင္အထည္ေဖာ္ႏိုင္ရန္မွာ တိုင္းရင္းသား ေဒသမ်ားတြင္ ျဖစ္ပြားေနေသာ ပဋိပကၡမ်ားကို အဆံုးသတ္ျခင္း၊ မတရားဖမ္းဆီးျခင္းမ်ား၊ ညွဥ္းပန္းႏွိပ္စက္မႈမ်ားကို ရပ္တန္႔ေရး ျဖစ္သည္။ ထို႔ျပင္ အစိုးရမွ အထက္တြင္ ေဖာ္ျပထားသည့္ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ သေဘာတူစာခ်ဳပ္မ်ားျဖစ္ေသာ    ICCPR၊ UNCAT တို႔ကို လက္မွတ္ေရးထိုးအတည္ျပဳရန္မွာလည္း မရွိမျဖစ္ အေရးႀကီးသည္သာမက မတရားအသင္း အက္ဥပေဒျဖင့္ ဖမ္းဆီး၊တရားစြဲဆို၊ ျပစ္ဒဏ္ခ်မွတ္ျခင္းခံထားရ သူမ်ားအားလံုးကို ျခြင္းခ်က္မရွိ၊ အျမန္ဆံုး ျပန္လည္ လႊတ္ေပးရမည္မွာလည္း မရွိမျဖစ္ လိုအပ္ပါသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္း တရားဥပေဒစိုးမိုးေရးအတြက္ တာဝန္ယူေဆာင္ရြက္လွ်က္ရွိသူတခ်ိဳ႕မွ ဥပေဒခ်ိဳးေဖာက္သည့္ လုပ္ရပ္မ်ားကို ျဖစ္ရိုးျဖစ္စဥ္တစ္ခုကဲ့သို႔ ဆက္လက္က်ဴးလြန္ေနျခင္းသည္ စိုးရိမ္ဖြယ္ရာ အေနအထားတစ္ရပ္ျဖစ္ သည္။ ပဲခူးတိုင္း ေဒသႀကီး၊ ေရႊက်င္ၿမိဳ႕နယ္ရွိ သံဆိပ္ကင္း ရဲကင္းမွဴး ဒုဲအုပ္ထြန္းကိုကိုလြင္မွ မတရားဖမ္းဆီး၍ ရဲစခန္းအတြင္း လက္ထိတ္ခတ္ကာ ဒူးေထာက္ထိုင္ခိုင္း၍ ႐ုိက္ႏွက္ခဲ့သည့္အေပၚ တိုင္ၾကားထားေသာ္လည္း အေရးယူေျဖရွင္းေပးျခင္း မရွိသည့္အတြက္ ေရႊက်င္ၿမိဳ႕နယ္၊ ေက်ာက္တန္းေက်းရြာေန ဇနီးေမာင္ႏွံႏွစ္ဦးမွ ဒီဇင္ဘာလ ၁၇ ရက္ေန႔တြင္ ေရႊက်င္ၿမိဳ႕မ ရဲစခန္းေရွ႕၌ ဆႏၵထုတ္ေဖာ္ခဲ့သည္။ ထိုကဲ့သို႔ လူ႕အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈမ်ားကို ဥပေဒအရ အေရးယူေဆာင္ရြက္ရန္ ပ်က္ကြက္ျခင္း၊ အေရးယူေဆာင္ရြက္ရန္ ေႏွာင့္ေႏွးျခင္း တို႔သည္ က်ဴးလြန္ခံရသူအတြက္ ႏိုင္ငံသားအခြင့္အေရးမ်ားကို ဆံုး႐ႈံးေစသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ေနာက္ဆက္တြဲျဖစ္ပြား လာမည့္ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈမ်ားကို တားဆီး၊ကာကြယ္ႏိုင္ရန္ႏွင့္ က်ဴးလြန္ခံရသူအတြက္ တရားမွ်တမႈကို ေဖာ္ေဆာင္ေပးႏိုင္ရန္ အစိုးရမွ စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈမ်ား ျပဳလုပ္၍ အေရးယူ ေဆာင္ရြက္ ျခင္းအားျဖင့္လည္းေကာင္း၊ တရားဥပေဒစိုးမိုးေရးအတြက္ လုပ္ေဆာင္လွ်က္ရွိေသာ အဖဲြ႔အစည္းမ်ားကို လူ႔အခြင့္အေရးဆိုင္ရာ သင္တန္းမ်ားပို႔ခ် ေပးျခင္းျဖင့္အားျဖင့္လည္းေကာင္း လူ႔အခြင့္အေရးကို ျမွင့္တင္ေပးပါရန္ တိုက္တြန္းပါသည္။

သံသယျဖင့္ ဖမ္းဆီးမႈမ်ားသည္ လူတစ္ဦးတစ္ေယာက္၏ လြတ္လပ္ခြင့္ကို ျဖတ္ေတာက္ျခင္းျဖစ္သည္။ စစ္ဘက္ဆိုင္ ရာ လံုျခံဳေရး (စရဖ) တပ္ဖြဲ႔မွ တပ္ၾကပ္ ဝင္းထိုက္(ေခၚ) ဖိုးလံုး ပစ္ခတ္ခံရသည့္အမႈႏွင့္ပတ္သက္၍ သံသယရွိျခင္း ေၾကာင့္ ဒီဇင္ဘာလ ၁၅ ရက္ေန႔တြင္ ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီး၊ သာေကတၿမိဳ႕နယ္ရဲတပ္ဖဲြ႔မွ ရခိုင္အမ်ိဳးသားပါတီဝင္ တစ္ဦး ျဖစ္ေသာ ကိုရဲေက်ာ္(ခ) ကိုနီေအာင္ကို သာေကတၿမိဳ႕နယ္၊ တိုင္းရင္းသားေက်းရြာ၌ က်င္းပသည့္ ရခိုင္ျပည္နယ္ေန႔ အခမ္းအနား၌ ဖမ္းဆီးခဲ့သည္။ ထိုကဲ့သို႔သံသယျဖင့္ ဖမ္းဆီးျခင္းခံရသူအတြက္ ညဥ္းပန္းႏွိပ္စက္မႈ မ်ားႏွင့္ မလိုလားအပ္ေသာ ထိခိုက္ နစ္နာမႈမ်ား မရွိေစရန္ အစိုးရအေနျဖင့္ လြတ္လပ္၍ အမွီအခိုကင္းေသာ စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈမ်ားကို အျမန္ဆံုး ျပဳလုပ္ရန္ တိုက္တြန္းပါသည္။

လယ္ယာေျမက႑သည္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ အဓိကက်လွေသာ အစိတ္အပိုင္းတစ္ရပ္ျဖစ္သည္။ လယ္ယာေျမ အျငင္းပြားမႈမ်ား၊ လယ္ယာေျမသိမ္းဆည္းမႈမ်ားကို ေျဖရွင္းရန္ ေႏွာင့္ေႏွးေနျခင္း၊ ထိုက္သင့္ေသာ နစ္နာေၾကး ေပးေလ်ာ္မႈမရွိျခင္းႏွင့္ လယ္သမားမ်ား တရားစဲြဆို၊ ျပစ္ဒဏ္ခ်မွတ္ခံရျခင္းမ်ားသည္ လယ္ယာေျမက႑အတြက္ ဆုတ္ယုတ္မႈမ်ားကို ျဖစ္ေပၚေစသည္။ ဒီဇင္ဘာလအတြင္း ေဒသဆိုင္ရာ အစိုးရမ်ားမွ ကခ်င္ျပည္နယ္၊ ျမစ္ႀကီးနား ခရိုုင္၊ မိုးညႇင္းခရိုင္ႏွင့္ ဗန္းေမာ္ခ႐ိုင္တို႔ရွိ တပ္သိမ္းေျမဧက ၇၀၀ ခန္႔ႏွင့္ ဧရာဝတီတိုင္းေဒသႀကီး၊ ဖ်ာပုံၿမိဳ႕နယ္၊ ေက်းရြာအုုပ္စု သံုးစုရွိ သိမ္းဆည္းေျမမ်ားအနက္မွ ျပန္လည္စြန္႔လႊတ္ေျမ ၁၄၂၁ ဧကကို မူလေတာင္သူမ်ားထံသို႔ ျပန္လည္ေပးအပ္ျခင္း၊ စစ္ကိုုင္းတိုုင္းေဒသႀကီး၊ ကသာ ၿမိဳ႕နယ္ရွိ ကသာ-ဗန္းေမာ္ မီးရထားလမ္း စီမံကိန္း ေဖာက္လုပ္ခဲ့စဥ္တြင္ ပါဝင္သြားခဲ့သည့္ လယ္ယာေျမ ၃၀၃ ဒႆမ ၂၀ ဧကအတြက္ ေလ်ာ္ေၾကးေငြမ်ားကို ျပန္လည္ေပးအပ္ျခင္းတို႔ကို ေဆာင္ရြက္ခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္လည္း လယ္ယာေျမအေရးသည္ အဆံုးသတ္ႏိုင္ျခင္း၊ ရပ္တန္႔ႏိုင္ျခင္း မရွိေသးေသာ ကိစၥရပ္တစ္ခုအျဖစ္ရွိဆဲျဖစ္သည္ကို ဒီဇင္ဘာလအတြင္း ျဖစ္ပြား ခဲ့ေသာ ကိစၥရပ္မ်ား အနက္မွ တခ်ိဳ႕ကို ေအာက္တြင္ ေကာက္ႏႈတ္ေဖာ္ျပထားသည္။

  • ျမန္မာ့စီးပြားေရးေကာ္ပိုုေရးရွင္း(MEC)ပိုင္ သၾကားစက္႐ုံ စီမံကိန္းအတြက္ ကန္႔ဘလူၿမိဳ႕နယ္၊ ေက်းရြာအုပ္စု ေျခာက္အုပ္စုရွိ  လယ္ယာေျမဧက တစ္ေထာင္ေက်ာ္ကုိ ထိုက္သင့္ေသာ နစ္နာေၾကးမေပးဘဲ ၿခိမ္းေျခာက္ သိမ္းဆည္းခဲ့ျခင္းအတြက္ မူလပိုင္ဆိုုင္သူ ေတာင္သူမ်ား၏ နစ္နာမႈကိုု ေျဖရွင္းေပးရန္ ဒီဇင္ဘာလ ၃၁ ရက္ေန႔ တြင္ ေတာင္သူ ၁၀၀ ေက်ာ္မွ ဆႏၵထုတ္ေဖာ္ခဲ့ၾကသည္။
  • ဧရာဝတီတိုင္းေဒသႀကီး၊ ေလးမ်က္ႏွာၿမိဳ႕နယ္ရွိ ပုဂၢလိကကုမၸဏီႏွင့္ လုပ္ငန္းရွင္မ်ားမွ သိမ္းယူထားသည့္ လယ္ယာေျမမ်ားကိုု မူလေတာင္သူမ်ားထံ တရားဝင္ျပန္လည္ေပးအပ္ရန္ႏွင့္ ဥပေဒမဲ့ လုပ္ေဆာင္ေနသည့္ ကုမၸဏီမ်ားကို အေရးယူေပးရန္ ေျမသိမ္းခံေတာင္သူ ၁၀၀ ေက်ာ္မွ ဒီဇင္ဘာလ ၂၄ ရက္ေန႔တြင္ ဆႏၵ ထုုတ္ေဖာ္ခဲ့ၾကသည္။

ႏုိင္ငံေတာ္သမၼတ ဦး၀င္းျမင့္မွ မြန္ျပည္နယ္အပါအ၀င္ ျပည္နယ္ႏွင့္တိုင္းေဒသႀကီးအမ်ားစု၌ သိမ္းဆည္းခံ လယ္ယာေျမမ်ားကို ျပန္လည္စြန္႔လႊတ္ရန္ ျပည္နယ္ႏွင့္တိုင္းအစုိးရမ်ားမွ လက္ေရွာင္ေနၾကသည္ဟု မြန္ျပည္နယ္ ခရီးစဥ္အတြင္း ေျပာၾကားခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္လည္း လယ္ယာေျမအေရးကို ၾကပ္မတ္စြာ ကိုင္တြယ္ေဆာင္ရြက္ရန္ အဓိက တာဝန္ရွိသူမွာ အစိုးရ ျဖစ္သည္။ သို႔အတြက္ အစိုးရမွ ၎၏ႏိုင္ငံသားမ်ား လူ႔ဂုဏ္သိကၡာႏွင့္အညီ ရပ္တည္ ႏိုင္ေရးကို ေရွး႐ႈ၍ ၎လက္မွတ္ ေရးထိုးအတည္ျပဳခဲ့ၿပီးသည့္ စီးပြားေရး၊ လူမႈေရးႏွင့္ ယဥ္ေက်းမႈအခြင့္အေရးမ်ား ဆိုင္ရာ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ သေဘာတူ စာခ်ဳပ္ (ICESCR) အတိုင္း လိုက္နာေဆာင္ရြက္ပါရန္ ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသားမ်ား ကူညီေစာင့္ေရွာက္ေရးအသင္း (AAPP) မွ တိုက္တြန္းအပ္ပါသည္။

ဆက္သြယ္ေမးျမန္းရန္

ႏုိင္ငံေရးအက်ဥ္းသားမ်ားကူညီေစာင့္ေရွာက္ေရးအသင္း

တိတ္ႏုိင္ အတြင္းေရးမွဴး +၆၆(၀) ၈၁၂  ၈၇၈ ၇၅၁ (ထိုင္း)၊ + ၉၅(၀) ၉၄၂၈ ၀၂၃ ၈၂၈ (ျမန္မာ)

ေအာင္မ်ိဳးေက်ာ္ ရန္ကုန္ရုံးတာဝန္ခံ +၉၅(၀) ၄၂၈၁၁၇၃၄၈

ဒီဇင္ဘာလအတြက္ သတင္းသုံးသပ္ခ်က္ေဒါင္းေလာ့ရယူရန္ Burmese MiR Template for December

ဒီဇင္ဘာလအတြက္ တလအတြင္းသတင္းစုစည္းမႈ Burmese Chronology Template for December

လက္က်န္ႏုိင္ငံေရးအက်ဥ္းသားစာရင္း ေဒါင္းေလာ့ရယူရန္ 35 Remaining PP list Updated On Dec 31, 2018 Burmese

အမႈရင္ဆုိင္ဆဲစာရင္း ေဒါင္းေလာ့ရယူရန္ 292 facing trial list updated on December 31, 2018 (MP)

၆၆(ဃ) စာရင္းေဒါင္းေလာ့ရယူရန္ 66 (D) total list(new) Updated