ေအေအပီပီမွစက္တင္ဘာလအတြက္လစဥ္အစီရင္ခံစာႏွင့္ႏုိင္ငံေရးအက်ဥ္းသားစာရင္းထုတ္ျပန္ခ်က္

တစ္လအတြင္းသံုးသပ္ခ်က္

စက္တင္ဘာလအတြင္းတြင္ စုစုေပါင္း ခုႏွစ္ဦး တရားစဲြဆိုျခင္းခံခဲ့ရသည္။ ထို ခုႏွစ္ဦးအနက္ တိုင္းရင္းသား ႏွစ္ဦးသည္ မတရားအသင္း ဆက္သြယ္မႈဥပေဒ ၁၇(၁)၊ အရပ္သား ေလးဦးသည္ ၿငိမ္း၊စု၊စီ ဥပေဒ ပုဒ္မ ၂၀၊ တက္ၾကြလႈပ္ရွားသူ တစ္ဦးသည္ ရာဇသတ္ႀကီးပုဒ္မ ၅၀၅(ခ)ႏွင့္ ၿငိမ္း၊စု၊စီဥပေဒ ပုဒ္မ ၂၀ တို႔ျဖင့္ တရားစဲြဆိုျခင္း ခံခဲ့ရသည္။ စက္တင္ဘာလတြင္း ဖမ္းဆီးျခင္းခံခဲ့ရသူ ေျခာက္ဦး ရွိသည့္အနက္မွ တိုင္းရင္းသား ႏွစ္ဦးသည္ မတရားအသင္း ဆက္သြယ္မႈဥပေဒ ၁၇(၁)၊ တက္ၾကြလႈပ္ရွားသူ ႏွစ္ဦးသည္ ၿငိမ္း၊စု၊စီ ဥပေဒ ပုဒ္မ ၁၉၊ ၂၀၊ ရာဇသတ္ႀကီးပုဒ္မ ၅၀၅(ခ)၊ ေရွ႕ေနတစ္ဦးႏွင့္ တက္ၾကြလႈပ္ရွားသူ တစ္ဦးတို႔သည္ ရာဇသတ္ႀကီးပုဒ္မ ၂၂၈ တို႔ျဖင့္ ဖမ္းဆီးျခင္းခံခဲ့ရသည္။ စက္တင္ဘာလတြင္း စုစုေပါင္း ၁၁ ဦး ျပစ္ဒဏ္ခ်မွတ္ျခင္းခံခဲ့ရသည္။ ၎တို႔မွာ အစိုးရလွ်ိဳ႕ဝွက္ခ်က္မ်ား အက္ဥပေဒ ပုဒ္မ ၃ ျဖင့္ ရိုက္တာသတင္းဌာန၏ သတင္းေထာက္ ႏွစ္ဦး၊ ၿငိမ္း၊စု၊ စီဥပေဒ ပုဒ္မ ၁၉ ျဖင့္ တက္ၾကြလႈပ္ရွားသူ ေလးဦး၊ ရာဇသတ္ႀကီးပုဒ္မ ၂၂၈ ျဖင့္ ေရွ႕ေနတစ္ဦးႏွင့္ တက္ၾကြလႈပ္ရွားသူ တစ္ဦးႏွင့္ နိုင္ငံသားမ်ား၏ ပုဂၢိဳလ္ဆိုင္ရာ လြတ္လပ္မႈႏွင့္ ပုဂၢိဳလ္ဆိုင္ရာ လုံၿခဳံမႈကို ကာကြယ္ေရးဥပေဒ ပုဒ္မ ၁၀ ျဖင့္ အရပ္သားတစ္ဦး၊ ရာဇသတ္ႀကီးပုဒ္မ ၅၀၅(ခ)၊ ၁၅၃ ျဖင့္ တက္ၾကြလႈပ္ရွားသူ ႏွစ္ဦးတို႔ျဖစ္ၾကသည္။ စက္တင္ဘာလ တြင္း တက္ၾကြလႈပ္ရွားသူ သံုးဦး လြတ္ေျမာက္ခဲ့သည္။ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသား ႏွစ္ဦးျဖစ္ေသာ ေရွ႕ေန ဦးေဇာ္ဝင္း ႏွင့္ ကိုမင္းဆိုင္းတို႔သည္ က်န္းမာေရး ေကာင္းမြန္မႈ မရွိေၾကာင္း သိရွိရသည္။

စက္တင္ဘာလ ၁၈ ရက္ေန႔သည္ ေရႊဝါေရာင္ေတာ္လွန္ေရး ၁၁ ႏွစ္ျပည့္ေျမာက္သည့္ေန႔ျဖစ္ၿပီး မတရားဖမ္းဆီး၊ ထိန္းသိမ္းထားမႈမ်ား၊ ျပစ္ဒဏ္ခ်မွတ္မႈမ်ားကို ျပန္လည္အမွတ္ရေစေသာ ေန႔တစ္ေန႔ျဖစ္သည္။  ဖိႏွိပ္အုပ္ခ်ဳပ္ေသာ စစ္အစိုးရကို တြန္းလွန္သည့္ ေရႊဝါေရာင္ေတာ္လွန္ေရးသည္ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္း ဒီမိုကေရစီသို႔ ဦးတည္ရာတြင္ အေရးပါေသာ ေျခလွမ္းတစ္ရပ္ျဖစ္ခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္လည္း မ်က္ေမွာက္ကာလတြင္ ႏိုင္ငံတြင္း တက္ၾကြလႈပ္ရွားသူ မ်ား၊ သတင္းသမားမ်ား၊ လယ္သမားမ်ားသည္ ၿခိမ္းေျခာက္မႈမ်ား၊ ကန္႔သတ္ထားမႈမ်ားကို ရင္ဆိုင္ေနၾကရဆဲျဖစ္ၿပီး ၎တို႔၏ အခြင့္အေရးမ်ားကို ကာကြယ္ခြင့္ ဆံုး႐ႈံးေနၾကရဆဲျဖစ္သည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္း သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္သည္ အရပ္သားအစိုးရလက္ထက္တြင္ ပို၍ တင္းက်ပ္လွ်က္ရွိသည္။ စက္တင္ဘာလ ၃ ရက္ေန႔တြင္ ရိုက္တာသတင္းဌာန၏ သတင္းေထာက္ႏွစ္ဦးျဖစ္ေသာ ကိုသက္ဦးေမာင္ (ခ) ဝလံုးႏွင့္ ကိုေက်ာ္စိုးဦး (ခ) မိုးေအာင္တို႔သည္ အစိုးရလွ်ိဳ႕ဝွက္ခ်က္မ်ား ဥပေဒျဖင့္ ေထာင္ဒဏ္ ခုႏွစ္ႏွစ္ ခ်မွတ္ျခင္းကို ခံခဲ့ရသည္။ ၎တို႔ကို ျပစ္ဒဏ္ခ်မွတ္ျခင္းႏွင့္ ပတ္သက္၍ ျပည္တြင္းႏွင့္ ႏိုင္ငံတကာမွ ျပစ္တင္႐ႈတ္ခ်မႈမ်ား ျမင့္တက္လာခဲ့သည္။ အေမရိကန္ဒုတိယ သမၼတ မိုက္ပန္႔စ္ႏွင့္ အေမရိကန္ အစိုးရ အဆင့္ျမင့္အရာရွိမ်ားမွလည္း ၎တုိ႔ကို အျမန္ဆံုးလႊတ္ေပးရန္ တိုက္တြန္းခဲ့သည္။  ထို႔ျပင္ ကုလသမဂၢအေထြေထြအတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ အန္တိုနီယို ဂူးတားရတ္ မွလည္း သတင္းေထာက္ႏွစ္ဦး တရားရင္ဆိုင္ ရမႈႏွင့္ ျပစ္ဒဏ္ခ်မွတ္ခံခဲ့ရမႈကို ႐ႈတ္ခ်ခဲ့ၿပီး ထိုအျခင္းအရာသည္ မျဖစ္သင့္ပါဟု ေျပာၾကားခဲ့သည့္ျပင္ အစိုးရသည္ ရိုက္တာသတင္းေထာက္ ႏွစ္ဦးကို အျမန္ဆံုး လြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္ေပးသင့္သည္ဟု ေျပာၾကားခဲ့ သည္။  စက္တင္ဘာလ ၁၉ ရက္ေန႔မွ စတင္၍ ျမန္မာႏိုင္ငံသို႔ ႏွစ္ရက္တာ လာေရာက္လည္ပတ္ခဲ့ေသာ ၿဗိတိန္ႏုိင္ငံ ႏိုင္ငံျခားေရးႏွင့္ ဓနသဟာယေရးရာ၀န္ႀကီး ဂ်ယ္ရမီဟန္႔မွ ႏိုင္ငံေတာ္အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ႏွင့္ ေတြ႔ဆံုခဲ့စဥ္တြင္ ရိုက္တာသတင္းေထာက္ႏွစ္ဦး ျပစ္ဒဏ္ ခ်မွတ္ခံရျခင္းအတြက္ စိုးရိမ္ၿပီး လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ခြင့္ကို ကာကြယ္ေစခ်င္သည္ဟု ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ၎တုိ႔ ျပစ္ဒဏ္ခ်မွတ္ခံရျခင္းသည္ သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ကို အေမွာင္ဖံုးေစၿပီး သတင္းသမားသည္ သတင္းေရးသား ေဖာ္ျပျခင္းမျပဳမီ ၎တို႔ကိုယ္တိုင္ ျပန္လည္ သံုးသပ္ေနၾကရသည္။ ထိုအျခင္းအရာ သည္ သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ကို ဆံုး႐ံႈးေစပါသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ အစိုးရအေနျဖင့္ ရိုက္တာသတင္းေထာက္ႏွစ္ဦးႏွင့္ ဖမ္းဆီး၊ တရားစြဲဆိုျခင္းခံထားရ ေသာ သတင္းသမားမ်ားအားလံုးကို လႊတ္ေပးျခင္းအားျဖင့္ သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ကို ေဖာ္ေဆာင္ ျမွင့္တင္ေပးပါရန္ တိုက္တြန္းပါသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္း သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္အျပင္ လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ေရးသားခြင့္သည္လည္း ကန္႔သတ္၊ ဖိႏွိပ္မႈမ်ား ကို ရင္ဆိုင္ေနရသည္။ ထို႔ျပင္ လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ေရးသားခြင့္ကို ႏႈတ္ဆိတ္သြားေစရန္ ဆက္သြယ္ေရးဥပေဒ ပုဒ္မ ၆၆(ဃ) ျဖင့္ ဆက္လက္ ကန္႔သတ္ထားသည္သာမက နိုင္ငံသားမ်ား၏ ပုဂၢိဳလ္ေရးဆိုင္ရာ လြတ္လပ္မႈႏွင့္ ပုဂၢိဳလ္ေရးဆိုင္ရာ လုံၿခဳံမႈကို ကာကြယ္ေပးေရးဥပေဒျဖင့္ပါ ကန္႔သတ္ထားသည္ကို ေအာက္ပါအမႈမ်ားမွ ေတြ႔ျမင္ႏိုင္ သည္။

  • လူမႈကြန္ရက္စာမ်က္ႏွာတြင္ တပ္မေတာ္ႏွင့္ ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္တုိ႔ကုိ ေဝဖန္ေရးသားခဲ့ျခင္း အတြက္  စက္တင္ဘာလ ၁၇ ရက္ေန႔တြင္ ေရႊဝါေရာင္ သံဃာတစ္ပါးျဖစ္သည့္ ဘဝအလင္းဆရာေတာ္ ဦးေသာဘိတ (အလကၤာၾကယ္)သည္ ဆက္သြယ္ေရး ဥပေဒ ပုဒ္မ ၆၆ (ဃ) ျဖင့္ အမႈဖြင့္ခံခဲ့ရျခင္း
  • ရခိုင္ျပည္နယ္ အစိုးရအဖြဲ႕ အတြင္းေရးမႉးေဟာင္း ဦးတင္ေမာင္ေဆြအား လူမႈကြန္ရက္တြင္ ေဝဖန္ခဲ့ျခင္း အတြက္ စက္တင္ဘာလ ၁၈ ရက္ေန႔တြင္ စစ္ေတြ ၿမိဳ႕မိ၊ ၿမိဳ႕ဖ ဦးေအာင္သန္းေဝသည္ နိုင္ငံသားမ်ား၏ ပုဂၢိဳလ္ေရးဆိုင္ရာ လြတ္လပ္မႈႏွင့္ ပုဂၢိဳလ္ေရးဆိုင္ရာ လုံၿခဳံမႈကို ကာကြယ္ေပးေရး ဥပေဒ ပုဒ္မ ၁၀ ျဖင့္ စြဲခ်က္တင္ခံခဲ့ရျခင္း
  • မြန္ျပည္နယ္ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ကို ေဝဖန္ခဲ့ျခင္းအတြက္ သထုံအရပ္ဖက္ အေျချပဳလူမႈအဖြဲ႔အစည္းမ်ား ကြန္ရက္၏ ဦးေဆာင္ေကာ္မတီဝင္ ဦးေအာင္ကိုကိုလြင္သည္ နိုင္ငံသားမ်ား၏ ပုဂၢိဳလ္ဆိုင္ရာ လြတ္လပ္မႈႏွင့္ ပုဂၢိဳလ္ ဆိုင္ရာ လုံၿခဳံမႈကို ကာကြယ္ေပးေရးဥပေဒ၊ ပုဒ္မ ၁၀ ျဖင့္ေထာင္ဒဏ္ တစ္ႏွစ္ ခ်မွတ္ခံခဲ့ရျခင္း

လႊတ္ေတာ္တြင္း ဆက္သြယ္ေရးဥပေဒကို ျပင္ဆင္၊ ျဖည့္စြက္ရန္ ႀကိဳးပမ္းလွ်က္ရွိခ်ိန္တြင္ ႏိုင္ငံသားမ်ား ဆက္လက္ တရားစဲြဆို၊ ျပစ္ဒဏ္ခ်မွတ္ခံေနရျခင္းသည္ ထိုဥပေဒကို ရာဇဝတ္မႈေျမာက္ေစသကဲ့သို႔ျဖစ္ေစၿပီး ႏိုင္ငံသားမ်ား၏ အခြင့္အေရးမ်ားကိုလည္း သြယ္ဝိုက္ေသာအားျဖင့္ ခ်ိဳးေဖာက္ျခင္းျဖစ္သည္။ ထို႔ျပင္ လူမႈကြန္ရက္တြင္ ေဝဖန္ေရးသား ျခင္းအတြက္ နိုင္ငံသားမ်ားကို ပုဂၢိဳလ္ဆိုင္ရာ လြတ္လပ္မႈႏွင့္ ပုဂၢိဳလ္ဆိုင္ရာ လုံၿခဳံမႈကို ကာကြယ္ေပးေရးဥပေဒျဖင့္ တရားစြဲဆို၊ ျပစ္ဒဏ္ခ်မွတ္မႈမ်ားရွိလာျခင္းသည္လည္း စိုးရိမ္ဖြယ္ရာျဖစ္ၿပီး ထိုဥပေဒအား ဆက္သြယ္ေရးဥပေဒကဲ့သို႔ လဲြမွားစြာ အသံုးျပဳလာႏိုင္သည္။ ရာဇသတ္ႀကီးဥပေဒ ပုဒ္မ ၅၀၀ ကို အသေရဖ်က္မႈအတြက္ ျပ႒ာန္းၿပီးျဖစ္သည္။ သို႔ျဖစ္၍ အာဏာပိုင္မ်ားအေနျဖင့္ ထိုအျခင္းအရာကို ျပန္လည္သံုးသပ္၍ ကိုင္တြယ္ေဆာင္ရြက္ရန္ တိုက္တြန္းပါ သည္။

ထို႔ျပင္ ႏိုင္ငံတြင္း လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုခြင့္အတြက္လည္း ယေန႔ထက္ထိတိုင္ ဆက္လက္ ႐ုန္းကန္ ေနၾကရဆဲျဖစ္သည္။ လြတ္လပ္စြာ ဆႏၵထုတ္ေဖာ္ခဲ့ျခင္းအတြက္ စက္တင္ဘာလအတြင္းတြင္ တက္ၾကြလႈပ္ရွားသူ ေျခာက္ဦးသည္ ျပစ္ဒဏ္ခ်မွတ္ျခင္းခံခဲ့ရသည္။ ၎တို႔အနက္မွ ကိုျမတ္မင္းထက္၊ ကိုေဇယ်ာလြင္၊ ကိုခန္႔မင္းထက္၊ ကိုေရႊၾကယ္မိုးတို႔သည္ ၿငိမ္း၊စု၊စီဥပေဒျဖင့္လည္းေကာင္း ေဒၚေလးေလး (ခ) စန္းစန္း ႏွင့္ ကိုေနာင္ေနာင္တို႔သည္ ရာဇသတ္ႀကီးပုဒ္မ ၁၅၃၊ ၅၀၅(ခ) တို႔ျဖင့္လည္းေကာင္း ျပစ္ဒဏ္ခ်မွတ္ျခင္းခံခဲ့ရသည္။ ထိုမွ်သာမက အရပ္သားငါးဦး ျဖစ္ေသာ ခူးၾကဴးဖဲေကး၊ ခူးကေလာရယ္၊ ဦးေအာင္ႏိုုင္ဝင္းႏွင့္ ဦးေက်ာ္မင္းဦး၊ ဦးတင္ေမာင္ၾကည္တို႔သည္လည္း ၿငိမ္း၊စု၊စီဥပေဒျဖင့္ တရားစြဲဆိုျခင္း ခံခဲ့ရသည္။ ထို႔ျပင္ ကေလးစစ္သားေဟာင္း ကိုေအာင္ကိုေထြးသည္ ႏုိင္ငံေတာ္အထိမ္းအမွတ္တံဆိပ္ ဥပေဒ ပုဒ္မ ၇ ျဖင့္ စြဲခ်က္တင္ျခင္းခံခဲ့ရၿပီး ကခ်င္တက္ၾကြ လႈပ္ရွားသူ ဦးေဇာ္ဂ်တ္၊ ဦးလြမ္းေဇာင္းႏွင့္ ေဒၚနန္ပူတိုု႔သည္ အသေရဖ်က္မႈ ပုဒ္မ ၅၀၀ ျဖင့္ စဲြခ်က္တင္ျခင္းခံခဲ့ရသည္။ မည္သည့္ လြတ္လပ္ေသာ ဒီမိုကေရစီႏိုင္ငံတြင္မဆို လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုခြင့္ကို ကာကြယ္ေပးထားၿပီး ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ ဆႏၵထုတ္ေဖာ္ခြင့္ကိုလည္း ခြင့္ျပဳခ်က္ေပးထားသည္။ သို႔ေသာ္လည္း အသြင္ကူးေျပာင္းေရးကာလကို ဦးတည္ ေနေသာ ျမန္မာႏိုင္ငံအဖို႔ ထိုအျခင္းအရာမ်ားေၾကာင့္ ဒီမိုကေရစီ၏အႏွစ္သာရ သည္ ေလ်ာ့က်ေစပါသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ အစိုးရမွ ထုိဖမ္းဆီး၊ တရားစြဲဆို၊ ျပစ္ဒဏ္ခ်မွတ္ျခင္းခံထားရသူမ်ားကို အျမန္ဆံုး လႊတ္ေပးရန္လိုအပ္ပါသည္။ ထို႔ျပင္ ဖိႏွိပ္ထားေသာ ဥပေဒမ်ားျဖစ္သည့္ ၿငိမ္း၊စု၊စီ ဥပေဒ၊ ရာဇသတ္ႀကီးဥပေဒတို႔ကို ျပန္လည္ျပင္ဆင္၊ ျဖည့္စြက္ျခင္း၊ ျပန္လည္ သံုးသပ္ျခင္းအားျဖင့္ ျပည္သူမ်ားကို ကာကြယ္မႈေပးပါရန္ တိုက္တြန္းပါသည္။

ကိုလိုနီေခတ္ကျပ႒ာန္းခဲ့ေသာ မတရားအသင္းအက္ဥပေဒသည္ တိုင္းရင္းသားမ်ားကို ဖိႏွိပ္ရန္အတြက္ အသံုးျပဳဆဲ ျဖစ္ေသာ အလြန္ထင္ရွားသည့္ ဥပေဒတစ္ခုျဖစ္လာၿပီး စက္တင္ဘာလအတြင္းတြင္လည္း တုိင္းရင္းသားမ်ားသည္ ထိုဥပေဒျဖင့္ ဆက္လက္ ဖိႏွိပ္ခံေနၾကရဆဲျဖစ္သည္။ စက္တင္ဘာလ ၅ ရက္ေန႔တြင္ ကာမိုင္းဗ်ဴဟာ တပ္မ (၃၃) လက္ေအာက္ခံ တပ္မ်ားမွ ဖမ္းဆီးေခၚေဆာင္သြားခဲ့ေသာ ကခ်င္ျပည္နယ္၊ ဖားကန္႔ၿမိဳ႕နယ္၊ Kahtan Yang (ကထန္ယန္) ေက်းရြာအုပ္စုမွ ဦးေဖာ္ယမ္လဆမ္ (Hpauyam La Sam) ႏွင့္ ဦးလေဖ်ာ္ေခါင္ေဒါင္ (Lapyaw Hkawng Dau) တို႔သည္ မတရားအသင္း ဆက္သြယ္မႈဥပေဒ ပုဒ္မ ၁၇ (၁) ျဖင့္ အမႈဖြင့္အေရးယူျခင္းခံထားရသည္။ အိႏၵိယအက္ဥပေဒဟုေခၚတြင္ေသာ မတရားအသင္းဆက္သြယ္မႈ အက္ဥပေဒကို ျပ႒ာန္းခဲ့သည္မွာ ႏွစ္ေပါင္း ၁၁၀ ရွိၿပီျဖစ္သည့္အတြက္ ထိုဥပေဒသည္ အလြန္ ေခတ္ေနာက္က်လွ်က္ရွိေသာ ဥပေဒတစ္ခုျဖစ္သည္ဆိုသည္မွာ ယံုမွား သံသယရွိဖြယ္ရာ မဟုတ္ေပ။ သို႔ေသာ္လည္း မ်က္ေမွာက္ကာလထိတိုင္ ထိုဥပေဒသည္ တိုင္းရင္းသားမ်ား၏ လြတ္လပ္ခြင့္ႏွင့္ လံုၿခံဳခြင့္တို႔ကို ၿခိမ္းေျခာက္လွ်က္ရွိသည္။ ထိုဥပေဒျဖင့္ တရားစြဲဆိုခံရပါက လြတ္ေျမာက္ရန္ ရာခိုင္ႏႈန္းအလြန္နည္းပါးၿပီး ရာႏႈန္းျပည့္နီးပါး ျပစ္ဒဏ္ခ်မွတ္ျခင္း ခံေနၾကရသည္။ စက္တင္ဘာလကုန္ထိတိုင္ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္း မတရားအသင္းဆက္သြယ္မႈ အက္ဥပေဒျဖင့္ ေျခာက္ဦး အက်ဥ္းက်ျခင္းခံေနရၿပီး ၁၈ ဦးသည္ ေထာင္တြင္းမွေန၍ တရားရင္ဆိုင္ေနရကာ ငါးဦးသည္ ေထာင္ျပင္ပမွေန၍ တရား ရင္ဆိုင္ေနရသည္။

ထို႔ျပင္ မတရားဖမ္းဆီးမႈမ်ားသည္လည္း တိုင္းရင္းသားေဒသမ်ားတြင္ ျဖစ္ေလ့ရွိေသာ အေလ့အထတစ္ခုသဖြယ္ ျဖစ္ေပၚလွ်က္ရွိေသာ္လည္း ထိုအျခင္းအရာကို အဆံုးသတ္ရန္ ကိုင္တြယ္ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ျခင္းမရွိေသးေပ။ ရွမ္းျပည္နယ္ေတာင္ပိုင္း၊ မိုင္းပန္ၿမိဳ႕နယ္အတြင္း တပ္မေတာ္မွ ၎တုိ႔၏ တပ္သားႏွစ္ဦး ေပ်ာက္ဆုံးခဲ့ျခင္းႏွင့္ ပတ္သက္၍ စက္တင္ဘာလ ၂၂ ရက္ေန႔တြင္ ေနာင္ေလးရြာသား ခုုႏွစ္ဦးကို ဖမ္းဆီးခဲ့သည္။ စက္တင္ဘာလ ၂၅ ရက္ေန႔တြင္ တပ္မေတာ္မွ ထိုရြာသား ခုႏွစ္ဦးကို ျပန္လည္လႊတ္ေပးခဲ့သည္။

အစိုုးရ၊ တပ္မေတာ္တိုု႔သည္ လူ႔အခြင့္အေရးကိုု ကာကြယ္ ေစာင့္ေရွာက္ရမည္ျဖစ္သည့္ျပင္ ႏိုုင္ငံသားမ်ားကိုု ကာကြယ္ရန္ တာဝန္ရွိေသာ္လည္း ပ်က္ကြက္ေနဆဲျဖစ္သည္ကိုု အထက္ပါ ျဖစ္ရပ္မ်ားမွ ေဖာ္ျပေနသည္။ ၂၀၀၈ ဖဲြ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒ အပိုဒ္ ၃၅၃ တြင္ မည္သူ႔ကိုမွ် တည္ဆဲဥပေဒႏွင့္အညီမွတစ္ပါး ပုဂၢိဳလ္ဆိုင္ရာ လြတ္လပ္မႈကို နစ္နာဆံုး႐ႈံးမႈ မရွိေစရ ဟု ေဖာ္ျပထားသည္။ ထိုု႔ျပင္ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ လူ႔အခြင့္အေရး ေၾကညာစာတမ္း (UDHR) အပိုဒ္ ၃ႏိုင္ငံသားႏွင့္ ႏိုင္ငံေရးအခြင့္အေရးဆိုင္ရာ သေဘာတူစာခ်ဳပ္ (ICCPR) အပိုဒ္ ၆၊ အပိုဒ္ ၉ တို႔တြင္လည္း လံုၿခံဳခြင့္ကို အကာအကြယ္ေပးထားသည့္အတြက္ ျမန္မာႏိုင္ငံသည္ ထိုအခြင့္အေရးမ်ားကို ခ်ိဳးေဖာက္လွ်က္ရွိသည္ကို ျပသလွ်က္ရွိသည္။ ဖက္ဒရယ္အႏွစ္သာရျပည့္ဝသည့္ ျပည္ေထာင္စုုကိုု ဦးတည္ေသာ လုုပ္ငန္းစဥ္ကို ေဖာ္ေဆာင္ရာ တြင္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး လုုပ္ငန္းစဥ္သည္ အလြန္အေရးႀကီးေသာ အခန္းက႑မွ ပါဝင္လွ်က္ရွိသည္။ ယင္းကဲ့သိုု႔ အဓမၼဖမ္းဆီးျခင္း၊ တရားစြဲဆိုေနျခင္းတို႔ကို ဆက္လက္ လုပ္ေဆာင္ျခင္းျဖင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးႏွင့္ အလွမ္းေဝးေနဦးမည္ျဖစ္ သည္။ ထိုု႔ေၾကာင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးႏွင့္ အမ်ိဳးသားျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရးကို ေဖာ္ေဆာင္ရာ၌ အျပဳသေဘာေဆာင္ေသာ တိုးတက္မႈကို ရရွိႏိုင္ရန္အတြက္  ေအေအပီပီမွ အစိုုးရအား ႀကိမ္ဖန္မ်ားစြာ တိုက္တြန္းလွ်က္ရွိသည့္ မတရားအသင္း ဆက္သြယ္မႈအက္ဥပေဒကို ရုတ္သိမ္းရန္ႏွင့္ ႏိုင္ငံသားႏွင့္ ႏိုင္ငံေရးအခြင့္အေရးဆိုင္ရာ ႏိုင္ငံတကာ သေဘာတူ စာခ်ဳပ္ (ICCPR) ကို လက္မွတ္ေရးထိုး အတည္ျပဳရန္ ထပ္မံ တိုက္တြန္းပါသည္။  

ထို႔ျပင္ တိုင္းရင္းသားမ်ားသည္ ႏွစ္ဘက္လက္နက္ကိုင္တပ္ဖဲြ႔မ်ား၏ ပဋိပကၡမ်ားၾကား ထိခိုက္နစ္နာမႈမ်ားကို အမ်ားဆံုးခံစား ေနၾကရသူမ်ားျဖစ္သည္။ ထိုအျခင္းအရာကို တအာန္းအမ်ိဳးသားလြတ္ေျမာက္ေရးတပ္ (TNLA) မွ ဖမ္းဆီး၊ထိန္းသိမ္းထားေသာ ရွမ္းျပည္နယ္၊ နမ့္ခမ္းၿမိဳ႕ေန နန္းမိုဟြမ္အား TNLA ဥပေဒျဖင့္ TNLA ၏ ဗဟိုုတရားရံုုးတြင္  အမႈဖြင့္ အေရးယူထားကာ အမ်ားျပည္သူ ေရွ႕ေမွာက္၌ အျပစ္ေပး အေရးယူေဆာင္ရြက္မည္ဟု စက္တင္ဘာလ ၃ ရက္ေန႔တြင္ TNLA မွ သတင္းထုုတ္ျပန္ခဲ့ျခင္းမွ ျပသလွ်က္ရွိသည္။ ထိုသုိ႔ေဖာ္ျပထားခ်က္အေပၚ ေအေအပီပီ အေနျဖင့္ အထူူး စိုးရိမ္မိၿပီး ထိုကဲ့သို႔ မတရား ခ်ဳပ္ေႏွာင္ထားမႈအတြက္လည္း ကန္႔ကြက္ပါသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ စက္တင္ဘာလ ၂၇ ရက္ေန႔တြင္ ေအေအပီပီမွ နန္းမိုဟြမ္ဖမ္းဆီးခံထားရျခင္းအေပၚ ထုတ္ျပန္ခဲေ့သာ ေၾကညာခ်က္တြင္ ေဖာ္ျပထားသည့္အတိုင္း ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကို ေရွး႐ႈေသာအားျဖင့္ နန္းမိုဟြမ္ အား အျမန္ဆံုးလႊတ္ေပးပါ ရန္ တိုက္တြန္းပါသည္။

ထို႔ျပင္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ တရားစီရင္ေရးက႑အား ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲရန္ လိုအပ္လွ်က္ရွိသည္ကို စက္တင္ဘာလတြင္း တရားရံုး မထီမဲ့ျမင္ျပဳမႈ၊ ရာဇသတ္ႀကီးပုဒ္မ ၂၂၈ ျဖင့္ ေထာင္ဒဏ္ ေျခာက္လခ်မွတ္ျခင္းခံခဲ့ရေသာ ေရွ႕ေန ေဒၚခင္ခင္ေက်ာ္ႏွင့္ တက္ၾကြလႈပ္ရွားသူ ကိုသန္းထိုက္တို႔၏ အမႈမွ သက္ေသျပလွ်က္ရွိသည္။ ၎တိုု႔ႏွစ္ဦးသည္ အမ်ိဳးသားပညာေရး ဥပေဒ ျပင္ဆင္ေရးအတြက္ သပိတ္ေမွာက္ ဆႏၵျပခဲ့ၾကသည့္ ေက်ာင္းသားမ်ားႏွင့္ ဝန္းရံသူမ်ား၏ အမႈကို လိုက္ပါေဆာင္ရြက္ ေပးရာမွ တရားစြဲဆိုခံခဲ့ရျခင္းျဖစ္ၿပီး ရံုးခ်ိန္းေပါင္း ၇၀ ေက်ာ္ႏွင့္ သံုးႏွစ္ၾကာ တရားရင္ဆိုင္ခဲ့ရၿပီးေနာက္တြင္ အမိန္႔ခ်မွတ္ခံခဲ့ရျခင္း ျဖစ္သည္။ ထို႔ျပင္ တရားရံုးမွ ခုခံေခ်ပခြင့္မေပးဘဲ ျပစ္ဒဏ္ ခ်မွတ္ခဲ့ျခင္း အတြက္ ၎တို႔၏ ဥပေဒပါ အခြင့္အေရး ဆံုး႐ႈံးသြားသည္ဟု ေဒၚခင္ခင္ေက်ာ္မွ ေျပာၾကားခဲ့သည္။ အစိုးရသစ္ အာဏာစတင္လႊဲေျပာင္းယူလွ်င္ယူခ်င္း အဆိုပါ ေက်ာင္းသားမ်ားႏွင့္ ဝန္းရံသူမ်ား၏ အမႈကို ရုတ္သိမ္းေပးခဲ့ ေသာ္လည္း ေဒၚခင္ခင္ေက်ာ္ႏွင့္ ကိုသန္းထိုက္တို႔မွာမႈ ဆက္လက္တရားရင္ဆိုင္ခဲ့ရသည္။ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္မွ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ထိ ၾကာရွည္စြာ တရားရင္ဆိုင္ေနရသည္ကို ၾကည့္ျခင္းအားျဖင့္ ၎တို႔၏ မွ်တေသာ တရားစီရင္မႈ ရရွိျခင္း ရွိ၊မရွိဆိုသည္မွာ ေမးခြန္းထုတ္ဖြယ္ရာျဖစ္ၿပီး ျမန္မာ့တရားေရးက႑၏ ယိုယြင္း၊တိမ္းေစာင္းမႈမ်ားကို ထင္ရွားစြာ ေတြ႔ျမင္ႏိုင္သည္။ ထို႔ျပင္ ၂၀၁၇-၂၀၁၈ တစ္ကမာၻလုံးဆိုင္ရာ တရားဥပေဒစိုးမိုးေရးၫႊန္းကိန္း၏ အစီအရင္ခံစာ အရလည္း ေတြ႔ျမင္ႏိုင္သည္။ တစ္ကမာၻလုံးဆိုင္ရာ တရားဥပေဒစိုးမိုးေရးၫႊန္းကိန္းတြင္ ျမန္မာနိုင္ငံ သည္ ကမာၻ႔အဆင့္တြင္ ႏိုုင္ငံေပါင္း ၁၁၃ ႏိုင္ငံအနက္ ၁၀၀ ေနရာတြင္ ရွိေနၿပီး အေရွ႕အာရွႏွင့္ ပစိဖိတ္ေဒသ ၁၅ နိုင္ငံတြင္ ၁၄ ေနရာ ရရွိခဲ့သည္။ ဥပေဒျပဳေရး၊ ဌာနဆိုင္ရာ၊ ရဲ၊ စစ္တပ္ႏွင့္ တရားစီရင္ေရးတို႔တြင္ ဆိုးဝါးစြာ အက်င့္ပ်က္ျခစားမႈ မ်ား ရွိေနသျဖင့္ အနိမ့္ဆုံးအဆင့္ က်ဆင္းသြားရျခင္း ျဖစ္ေၾကာင္း အဆိုပါ အစီရင္ခံစာအရ သိရွိရသည္။

၎ျပင္ အစိုးရ၏ ေရြးေကာက္ပြဲ ေၾကညာစာတမ္းတြင္ “တရားမွ်တျပီး ဘက္လိုက္မႈကင္းသည့္ တရားစီရင္ေရးစနစ္ကို ထူေထာင္မည္” ဟု ေဖာ္ျပထားေသာ္လည္း ထိုအခ်က္ကို အေကာင္အထည္ေဖာ္ရာတြင္ ေႏွာင့္ေႏွးမႈမ်ားရွိဆဲျဖစ္ သည္။ တရားစီရင္ေရးသည္ တိုင္းျပည္၏ အဓိကက်သည့္ မ႑ိဳင္ႀကီးသံုးရပ္တြင္ ပါဝင္ေနသည့္အတြက္ တရားစီရင္ေရးက႑ကို ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈမ်ား အျမန္ဆံုး မျပဳလုပ္သေရြ႕ ျပည္သူမ်ားသည္ ၿခိမ္းေျခာက္မႈမ်ားကို ရင္ဆိုင္ေနရဦးမည္ျဖစ္သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ တရားစီရင္ေရးက႑ကို အျမန္ဆံုးျပဳျပင္ ေျပာင္းလဲမႈျပဳလုပ္ရန္ ေအေအပီပီမွ အစိုးရအား တိုက္တြန္းပါသည္။

သိမ္းဆည္းလယ္ယာေျမအေရးသည္ အဆံုးသတ္ႏိုင္ျခင္းမရွိေသးေသာ ကိစၥရပ္တစ္ခုအျဖစ္ ဆက္လက္ရွိ ေနဆဲျဖစ္သည္။ စက္တင္ဘာလအတြင္းတြင္လည္း ႏိုင္ငံေတာ္မွ စြန္႔လႊတ္လယ္ယာေျမမ်ားကို ျပန္လည္ေပးအပ္ျခင္း၊ သိမ္းဆည္း လယ္ယာေျမမ်ားအတြက္ ေလ်ာ္ေၾကးမ်ား ျပန္လည္ေပးအပ္ျခင္းတို႔ကို လုပ္ေဆာင္လွ်က္ရွိသည္။ ထိုအျခင္းအရာသည္ အျပဳသေဘာေဆာင္ေသာ တိုးတက္မႈျဖစ္ေသာ္လည္း ေဒသတခ်ိဳ႕တြင္ စြန္႔လႊတ္ေျမမ်ားကို ျပန္လည္ ေပးအပ္ျခင္းမရွိျခင္း၊၊ တပ္သိမ္းေျမမ်ား ျပန္လည္ရရွိရန္ ဆႏၵထုတ္ေဖာ္ျခင္းတို႔ ဆက္လက္ ျဖစ္ပြားဆဲ ျဖစ္သည့္ျပင္ ေဒသခံတခ်ိဳ႕သည္လည္း ၿခိမ္းေျခာက္မႈမ်ားကိုပါ ရင္ဆုိင္ေနၾကရသည္ကို ေအာက္တြင္ ေကာက္ႏႈတ္ ေဖာ္ျပထားသည္။

  • စက္တင္ဘာလ ၁၆ ရက္ေန႔တြင္ ရခိုင္ျပည္နယ္၊ ေက်ာက္ေတာ္ၿမိဳ႕နယ္မွ လယ္သမား ၂၀၀ ခန္႔မွ တပ္သိမ္း ေျမဧက တစ္ေထာင္ေက်ာ္အား ျပန္ေပးရန္ ဆႏၵျပ ေတာင္းဆိုခဲ့ၾကျခင္း
  • ရခုိင္ျပည္နယ္၊ ေက်ာက္ေတာ္ၿမိဳ႕နယ္၊ ေျပာင္းဆိပ္၊ ၿပိန္းေခ်ာင္း၊ အုတ္ေတာင္ျပင္ ေက်းရြာသားမ်ားအပိုင္ စားက်က္ေျမ ၃၀ ဧကႏွင့္ ဥယ်ာဥ္ၿခံေျမ ၉၀ ဧကကို ကာကြယ္ေရးဝန္ႀကီးဌာနမွ ျပန္လည္စြန္႔လႊတ္ၿပီး ျဖစ္ေသာ္လည္း ယေန႔ထိ မူလပိုင္ရွင္မ်ားထံ လႊဲေျပာင္းျခင္းမရွိဘဲ ခမရ ၅၃၉ မွ ေက်ာက္ထုတ္လုပ္ လွ်က္ရွိျခင္း
  • စက္တင္ဘာလ ၁၄ ရက္ေန႔တြင္ ရွမ္းျပည္နယ္၊ သီေပါၿမိဳ႕နယ္၊ မန္လီရြာရွိ ရြာသားမ်ားမွ ၎တိုု႔၏ လယ္ကြင္း မ်ားအား စစ္တပ္မွ ဖ်က္ဆီးျခင္း ႏွင့္ပတ္သက္၍ လက္ခံသည္ဟူေသာ သေဘာတူညီခ်က္ကိုု လက္မွတ္ေရးထိုုးရန္ အတင္းအက်ပ္ ဖိအားေပး ခိုုင္းေစျခင္းခံခဲ့ရျခင္း

လယ္ယာေျမအျငင္းပြားမႈမ်ားကို တင္းက်ပ္စြာ ကိုင္တြယ္ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ျခင္းမရွိေသးသေရြ႕ ထိုျပႆနာမ်ားသည္ ေျပလည္ ႏိုင္မည္မဟုတ္ပါ။ လယ္ယာေျမက႑သည္ တိုင္းျပည္၏ထုတ္ကုန္က႑၌ အဓိကက်ေသာ အသက္ ေသြးေၾကာျဖစ္သလို တိုင္းျပည္၏ အဓိကက်ေသာ စီးပြားေရးက႑တစ္ခုလည္းျဖစ္သည္။ လယ္သမားမ်ား ထိခိုက္နစ္နာမႈမ်ားႀကံဳေတြ႔ရလွ်င္ လယ္ယာေျမက႑၌လည္း သက္ေရာက္မႈမ်ား ရွိလာမည္ျဖစ္သည္။ ႏုိင္ငံေတာ္ သမၼတဦးဝင္းျမင့္မွ သိမ္းဆည္းခံထားရသည့္ လယ္ယာေျမႏွင့္ အျခားေျမမ်ားကိစၥအား ဒီဇင္ဘာလ ၃၁ ရက္ေန႔ မတိုင္မီ အၿပီးစစ္ေဆးရန္ တစ္နိုင္ငံလုံးရွိ ျပည္နယ္ႏွင့္ တိုုင္းေဒသႀကီး အစိုးရအဖြဲ႔ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္မ်ားကို လမ္းၫႊန္ခ်က္ ေပးပို႔၍ ၫႊန္ၾကားထားသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ေအေအပီပီမွလည္း သိမ္းဆည္းလယ္ယာေျမအေရးကို အျမန္ဆံုးေျဖရွင္း၍ ကိုင္တြယ္ေဆာင္ရြက္ပါရန္ တိုက္တြန္းပါသည္။

စက္တင္ဘာလအစီရင္ခံစာတြင္ တပ္မေတာ္ႏွင့္ တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္တပ္ဖဲြ႕မ်ားၾကား ပဋိပကၡမ်ား ဆက္လက္ ျဖစ္ပြားေနျခင္း၊ လယ္သမားမ်ား၏ လယ္ယာေျမအခြင့္အေရးမ်ား ဆက္လက္ခ်ိဳးေဖာက္ခံေနရျခင္း၊ ႏိုင္ငံသားမ်ား၏ လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုခြင့္ႏွင့္ ႏိုင္ငံေရးႏွင့္ ႏိုင္ငံသား အခြင့္အေရးမ်ားကို ကန္႕သတ္ထားမႈမ်ား ဆက္လက္ ရွိေနျခင္းတို႕ကို ေတြ႕ျမင္ႏိုင္သည္။ ထို႕ေၾကာင့္ AAPP မွ အစိုးရအား ႏိုင္ငံသားမ်ား၏ ႏိုင္ငံေရးႏွင့္ ႏိုင္ငံသားအခြင့္အေရး ကို ကာကြယ္ေပးရန္အတြက္ ဖိႏွိပ္ထားေသာ ဥပေဒမ်ားကို ျပန္လည္ သံုးသပ္၍ ျပင္ဆင္ ျဖည့္စြက္ျခင္းကို ဦးစားေပး အေနျဖင့္ ေဆာင္ရြက္ပါရန္ တိုက္တြန္းပါသည္။ ထိုသို႕ ျပင္ဆင္ျဖည့္စြက္ျခင္းအားျဖင့္ အမ်ိဳးသားၿငိမ္းခ်မ္းေရးႏွင့္ ျပန္လည္ သင့္ျမတ္ေရး ရရွိႏိုင္မည္ ျဖစ္ပါသည္။ ထိုမွ်သာမက အစိုးရအား လက္က်န္ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားမ်ားကို အျမန္ဆံုး လႊတ္ေပးရန္လည္း တိုက္တြန္းပါသည္။

ဆက္သြယ္ေမးျမန္းရန္

ႏုိင္ငံေရးအက်ဥ္းသားမ်ားကူညီေစာင့္ေရွာက္ေရးအသင္း

တိတ္ႏုိင္ အတြင္းေရးမွဴး + ၉၅(၀) ၉၄၂၈ ၀၂၃ ၈၂၈

ေအာင္မ်ိဳးေက်ာ္ ရန္ကုန္ရုံးတာဝန္ခံ +၉၅(၀) ၄၂၈ ၁၁၇ ၃၄၈

တလအတြင္းသုံးသပ္ခ်က္အားေဒါင္းေလာ့ရယူရန္ Burmese MiR Template for September

တလအတြင္းသတင္းစုစည္းမႈ                 Burmese Chronology Template for September

လက္က်န္ႏုိင္ငံေရးအက်ဥ္းသားစာရင္း 27 Remaining PP list Updated On Sep 30, 2018 Burmese

အမႈရင္ဆုိင္ဆဲစာရင္း ေဒါင္းေလာ့ရယူရန္ 257 facing trial list updated on Sep 30, 2018 (Updated)