ေအေအပီပီ မွ၂၀၁၅ခုႏွစ္ ဇန္နဝါရီလအတြင္း ႏုိင္ငံေရးျဖစ္စဥ္မ်ားအေပၚ သုံးသပ္တင္ျပခ်က္

Than Swe

လက္ရွိအေျခအေန အက်ဥ္းခ်ဳပ္

၂၀၁၅ ခုႏွစ္၊ ဇန္နဝါရီ လကုန္တြင္ ႏုိင္ငံေရးအက်ဥ္းသား စုစုေပါင္း ၁၅၉ ဦး ျမန္မာႏုိင္ငံရွိ အက်ဥ္းေထာင္မ်ားအတြင္း ထိန္းသိမ္းခံေန ရဆဲျဖစ္ၿပီး၊ တက္ႂကြလႈပ္ရွားသူ ၂၁၃ ဦးတို႔ တရားရင္ဆုိင္ေနရ ဆဲျဖစ္ပါသည္။ ေအာက္ပါ ေရးသားေဖၚျပခ်က္မ်ားသည္ သတင္းမီဒီ ယာမ်ားႏွင့္ ေအေအပီပီ ျမန္မာႏုိင္ငံအတြင္းမွ လက္ခံရရွိေသာ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသား အေရး၊ ျမန္မာႏုိင္ငံရွိ ႏုိင္ငံသား အခြင့္အေရး မ်ားႏွင့္ လြတ္လပ္မႈတို႔ႏွင့္စပ္လ်ဥ္းသည့္ တိုးတက္ျဖစ္ထြန္းမႈမ်ား အေပၚ မီးေမာင္းထုိးျပထားသည့္ သတင္း အခ်က္အလက္မ်ားကုိ ဆန္းစစ္ ေလ့လာထားျခင္းျဖစ္ပါသည္။

တစ္လအတြင္း သံုးသပ္ခ်က္

၂၀၁၅ ခုႏွစ္၊ ဇန္နဝါရီလတြင္ တက္ႂကြလႈပ္ရွားသူ ၁ ဦး ဖမ္းဆီးခံခဲ့ရၿပီး၊ ၁၇ ဦး တရားစြဲဆုိခံရကာ၊ တက္ႂကြလႈပ္ရွားသူ ၁ ဦး ေထာင္ဒဏ္ ခ်မွတ္ခံခဲ့ရပါသည္။ ဇန္နဝါရီလတြင္ ႏုိင္ငံေရးအက်ဥ္းသား ၁ ဦး သာ အက်ဥ္းေထာင္မွ ျပန္လည္လြတ္ေျမာက္ခဲ့ပါသည္။ ယခုႏွစ္ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္အစတြင္ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ႏွင့္ အဓိက က်သည့္ အစုိးရ အာဏာပိုင္မ်ားမွ တုိင္းျပည္အတြင္း ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးလုပ္ငန္းစဥ္မ်ား ဆက္လက္ လုပ္ေဆာင္သြားရန္ ရည္ညႊန္း ေျပာဆုိသြားၾကၿပီး၊ ယံုၾကည္မႈေၾကာင့္ အက်ဥ္းခ်ခံေနရသည့္ အက်ဥ္းသားမ်ားအား ဆက္ လက္လႊတ္ေပးရန္၊ လြတ္လပ္စြာ ဆႏၵထုတ္ေဖၚခြင့္ အစရွိသည့္ လူ႔အခြင့္အေရး က႑မ်ားကို တိုးျမႇင့္ေဆာင္ရြက္သြားရန္ ေျပာၾကား သြားခဲ့ပါသည္။ ထုိကဲ့သုိ႔ ကတိကဝတ္ျပဳမႈမ်ား လုပ္ေဆာင္မႈ ရွိ/မရွိဆို သည္ကို ဆက္လက္ၾကည့္ရႈသြားရမည္ျဖစ္ၿပီး၊ လက္ရွိ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ ႏုိင္ငံေရးအက်ဥ္းသား ၁၅၉ ဦး ဆက္လက္ထိန္းသိမ္းခံေနရျခင္း၊ တက္ႂကြလႈပ္ရွားသူ ၂၁၃ ဦးတုိ႔ တရားရင္ဆုိင္ေနရျခင္းႏွင့္ အစိုးရမွ အေရးႀကီးလွသည့္ အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာ လူ႔အခြင့္အေရး သေဘာတူ ညီခ်က္အား လက္မွတ္ထုိးရန္ ပ်က္ကြက္ျခင္းတုိ႔သည္ ထိုေပးခဲ့သည့္ ကတိကဝတ္မ်ားႏွင့္ ဆီေလ်ာ္မႈ မရွိပဲ ယံုၾကည္စရာ မရွိျဖစ္ေနသည္ ကိုလည္း ေတြ႕ရွိရပါသည္။

ယခုလတြင္ အျငင္းပြါးဖြယ္ရာ လက္ပန္းေတာင္းေတာင္ ေကာ့ပါးမုိင္း စီမံကိန္းႏွင့္ပတ္သက္သည့္ ဆႏၵျပမႈအတြင္း ပါဝင္ဆႏၵျပခဲ့သူ ေဒၚခင္ ဝင္း ေသဆံုးရျခင္းသည္ ရဲမ်ား၏ မွားယြင္းမႈျဖစ္ေၾကာင္း ျမန္မာ ႏုိင္ငံ အမ်ိဳးသား လူ႔အခြင့္အေရး ေကာ္မရွင္ (MNHRC) မွ ေတြ႕ရွိခဲ့ပါသည္။ ရဲမ်ားမွ ေသနတ္ျဖင့္ မပစ္ခတ္မွီ လူအုပ္စုအား လူစုခြဲရန္ ျပဳလုပ္ရသည့္ အဆင့္မ်ားစြာကုိ ေက်ာ္ခဲ့ေၾကာင္း (MNHRC) ၏ ထုတ္ျပန္ခ်က္မွ ေျပာၾကားသြားခဲ့ပါသည္။

ဇန္နဝါရီလ ၁၉ ရက္ေန႔တြင္ ကခ်င္ ေက်ာင္းဆရာမ ၂ ဦးျဖစ္သူ ေခါင္နန္စင္ႏွင့္ မရန္လုလာတုိ႔ ၂ ဦး အဓမၼျပဳက်င့္ခံရၿပီး သတ္ျဖတ္ခံ ခဲ့ရျခင္းသည္ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖါက္မႈမ်ား ျဖစ္ေနေၾကာင္း ထပ္မံ မီးေမာင္း ထုိးျပလုိက္ျခင္းပင္ျဖစ္သည္။ ထိုကိစၥ အား ျမန္မာစစ္တပ္မွ စစ္သားတုိ႔ က်ဴးလြန္ခဲ့ျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း စြပ္စြဲမႈ မ်ားလည္း ျဖစ္ေပၚေနၿပီး၊ အမႈျဖစ္သည့္ေနရာသုိ႔ ရဲမ်ားမွ သြားေရာက္ ၾကည့္ရႈၿပီး စစ္ေဆးခဲ့ပါသည္။ ထိုကဲ့သို႔မတရား ျပဳက်င့္ခံရၿပီး ေသဆံုးခဲ့ ရမႈႏွင့္ပတ္သက္၍ ျပည္တြင္းႏွင့္ ႏုိင္ငံတကာ အဖြဲ႔အစည္းမ်ားစြာတို႔မွ ေတာင္းဆိုေနေသာ္လည္း အစိုးရမွ တရားဝင္ စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈအား ယခုအခ်ိန္အထိ ျပဳလုပ္ျခင္းမရွိပါ။ ထို ကခ်င္ဆရာမ ၂ ဦး မတရား ျပဳက်င့္ခံရၿပီး ေသဆံုးျခင္းႏွင့္ပတ္သက္၍ စစ္တပ္တြင္ တာဝန္ လံုးဝမ ရွိေၾကာင္း၊ ဇန္နဝါရီလ ၂၉ ရက္ေန႔တြင္ စစ္တပ္မွ စာတစ္ေစာင္ ထုတ္ျပန္ၿပီး ျငင္းဆိုခဲ့ကာ၊ ကခ်င္ဆရာမ ၂ ဦးအား စစ္တပ္မွ သတ္ျဖတ္ခဲ့သည္ဟု စြပ္စြဲေျပာဆိုသူ မည္သူကိုမဆုိ ဥပေဒအရ အေရးယူသြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ကာကြယ္ေရးဝန္ႀကီးမွ သတိေပး ေျပာၾကားခဲ့ပါသည္။ သုိ႔ေသာ္လည္း စစ္တပ္မွ ေသဆံုးသူမ်ား၏ မိသားစုဝင္မ်ားအား ေလ်ာ္ေၾကးေငြ ေထာက္ပံ့ေပးရန္ ႀကိဳးစားမႈသည္ သံသယျဖစ္ဖြယ္ျဖစ္ေၾကာင္း စြပ္စြဲေျပာဆုိမႈမ်ားလည္း ရွိေနပါသည္။

ယခုလတြင္ပင္ လက္က်န္ႏုိင္ငံေရး အက်ဥ္းသားစီစစ္ေရးေကာ္မတီအား

ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသားမ်ားေရးရာ ေကာ္မတီအျဖစ္ ေျပာင္းလည္း ဖြဲ႔စည္းခဲ့ ေၾကာင္းလည္း သိရွိရပါသည္။ သမၼတဦးသိန္းစိန္၏ သေဘာအရ ထိုကဲ့သုိ႔ ေျပာင္းလည္းဖြဲ႔စည္းခဲ့ျခင္းျဖစ္ၿပီး ထုိအဖြဲ႔ ဖြဲ႔စည္းၿပီး ေနာက္ ဖမ္းဆီးခံရသည့္ ႏုိင္ငံေရးအက်ဥ္းသားမ်ား၏ အမႈမ်ားကိုသာ ျပန္လည္စစ္ေဆး ၾကည္ရႈမည္ ျဖစ္သလို မူလ လက္က်န္ႏုိင္ငံေရး အက်ဥ္းသား စီစစ္ေရးေကာ္မတီ၏ အမည္အရ အမည္အတြင္း “လက္က်န္” ဆုိသည့္ စကားလံုး ပါရွိသည့္အတြက္ ယခင္အမႈအမ်ားအတြက္သာ လုပ္ေဆာင္ႏုိင္ မည္ျဖစ္ေၾကာင္း သိရွိရပါသည္။ အသစ္ေျပာင္းလည္း ဖြဲ႔စည္းလို္က္သည့္ ေကာ္မတီအသစ္တြင္ ေအေအပီပီ အား တရားဝင္ အေၾကာင္းျပခ်က္မရွိပါပဲ ထုတ္ပါယ္လုိက္ျခင္းသည္ မျဖစ္သင့္ပါပဲ ယခင္ေကာ္မတီေဟာင္း၏ အဖြဲ႔ဝင္ ျဖစ္သူ ဦးရဲေအာင္မွ အစုိးရ၏ ထိုသို႔လုပ္ေဆာင္ခ်က္အား ေဝဖန္ေျပာဆုိ လုိက္ပါသည္။ ဦးရဲေအာင္မွ “ေအေအပီပီက အခ်က္အလက္ ေကာက္ခံတဲ့ေန ရာမွာ ေကာင္းတယ္ သူတို႔မွာ အေတြ႔အၾကံဳရွိတယ္ ၿပီးေတာ့ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသား စာရင္းကို သူတုိ႔ပဲ ျပဳစုထားတာ ျဖစ္တယ္” ဟုေျပာၾကားလိုက္ၿပီး၊ ေအေအပီပီ အား အဖြဲ႔အသစ္မွ ထုတ္ပါယ္လုိက္ျခင္းသည္ ခက္ခဲသြားေစမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း ၎မွ ထပ္မံေျပာၾကားလိုက္ပါသည္။ အစုိးရဖက္မွလည္း အဖြဲ႔အသစ္တြင္ ေအေအပီပီအား မည္သည့္အတြက္ ထုတ္ပါယ္ေၾကာင္းဆို သည္ကို ေကာ္မ တီအသစ္မွ ျပဳလုပ္မည့္ ပထမဦးဆံုးအစည္းအေဝးတြင္ ေျပာၾကားမည္ ျဖစ္ ေၾကာင္း သိရွိရပါသည္။

 

ေက်ာင္းသားမ်ားမွ ပညာေရးဥပေဒသည္ အစုိးရအား ၾသဇာအာဏာ အလြန္ အမင္း ေပးအပ္ထားသည္ဟု ယူဆသည့္အတြက္ ထိုဥပေဒအား ဆန္႔က်င္ဆႏၵ

ျပရန္အတြက္ ရာဂဏန္းရွိသည့္ ေက်ာင္းသားမ်ား မႏၱေလးမွ ရန္ကုန္သုိ႔ ခ်ီတက္ေနၾကၿပီး၊ ယခုလတြင္ အမ်ိဳးသား ပညာေရးဥပေဒ အေရးကိစၥ သည္လည္း ေရွ႕တန္းသုိ႔ ေရာက္ရွိေနပါသည္။ ထိုခ်ီတက္ဆႏၵျပမႈအား ရဲမ်ားမွ ေစာင့္ၾကည့္ မွတ္တမ္းယူမႈမ်ား ရွိခဲ့ၿပီး၊ ေနာက္ဆံုးတြင္ ပညာေရးဥပေဒႏွင့္ ပတ္သက္သည့္ ေက်ာင္းသားတုိ႔၏ ေတာင္းဆုိခ်က္ ၁၁ ခ်က္အား ေဆြးေႏြး ရန္အတြက္ အစုိးရအာဏာပိုင္တုိ႔မွ ေလးပြင့္ဆုိင္ ေဆြးေႏြးပြဲအား ေနျပည္ ေတာ္တြင္၊ ေဖေဖၚဝါရီလ ၁ ရက္ေန႔၌ ျပဳလုပ္ရန္ သေဘာတူညီခဲ့ၿပီး ရက္သတ္ မွတ္ခဲ့ပါသည္။

 

ေနာက္ဆံုးတစ္ခုအေနျဖင့္ သမီးျဖစ္သူ ေသဆံုးျခင္းသည္ စစ္တပ္၏လက္ ခ်က္ေၾကာင့္ဟု စြပ္စြဲခဲ့သည့္ ဖခင္ျဖစ္သူ ဦးဘရန္ေရွာင္သည္ ၎၏အမႈတြင္ အဓိကသက္ေသျဖစ္သည့္ ဆရာဝန္အား အျခားနယ္သို႔ ေျပာင္းေရႊ႕လုိ္က္သည့္ အတြက္ ေထာင္ဒဏ္က်ခံရဖြယ္ ျဖစ္ေနပါသည္။ ယခင္ တရားသူႀကီးအား လည္း တရားသူႀကီး အသစ္တစ္ဦးႏွင့္အစားထုိးလုိက္ၿပီး၊ ထိုတရားသူႀကီး အသစ္မွ သက္ေသမ်ားအား ၾကားနာစစ္ေဆးမႈ မျပဳမီ ထိုအမႈအား အတည္ ျပဳလုိက္ေၾကာင္းလည္း သိရွိရပါသည္။

၂၀၁၅ ခုႏွစ္၊ ဇန္နဝါရီလ ၁ ရက္၊ ျမန္မာ့အလင္း သတင္းစာ (အဂၤလိပ္)

၂၀၁၅ ခုႏွစ္၊ ဇန္နဝါရီလ ၃ ရက္၊ ျမန္မာ့အလင္း သတင္းစာ (အဂၤလိပ္)

၂၀၁၅ ခုႏွစ္၊ ဇန္နဝါရီလ ၁၅ ရက္၊ ဧရာဝတီ (အဂၤလိပ္)

၂၀၁၅ ခုႏွစ္၊ ဇန္နဝါရီလ ၂၀ ရက္၊ ဧရာဝတီ (အဂၤလိပ္)

၂၀၁၅ ခုႏွစ္၊ ဇန္နဝါရီလ ၂၆ ရက္၊ ဒီဗီြဘီ (အဂၤလိပ္)

၂၀၁၅ ခုႏွစ္၊ ဇန္နဝါရီလ ၂၇ ရက္၊ ဧရာဝတီ (အဂၤလိပ္)

ေဒါင္းေလာ့ရယူရန္ January 2015, Chronology (Bur)