ၾသဂုတ္လအတြက္လစဥ္အစီရင္ခံစာ၊ သတင္းလႊာႏွင့္ လက္က်န္ႏုိင္ငံေရးအက်ဥ္းသားစာရင္းထုတ္ျပန္ခ်က္

cover burmese

တစ္လအတြင္းသံုးသပ္ခ်က္

ၾသဂုတ္လတြင္းတြင္ တိုင္းရင္းသားေဒသမ်ားမွ တိုင္းရင္းသား ၂၀ ဦး၊ ရာဇသတ္ႀကီးပုဒ္မ ၄၄၇၊ ၄၂၇တုိ႕အပါအဝင္ ရာဇသတ္ႀကီး ပုဒ္မမ်ားျဖင့္ လယ္သမား ၁၄ ဦး၊ ဆက္သြယ္ေရးဥပေဒပုဒ္မ ၆၆(ဃ)ျဖင့္ သတင္းေထာက္တစ္ဦး၊ ရာဇသတ္ႀကီး ပုဒ္မ ၅၀၅(ခ)ျဖင့္ ဗကသေက်ာင္းသားေဟာင္း တစ္ဦးႏွင့္ ကေလးစစ္သားျဖစ္ခဲ့ဖူးသူ တစ္ဦး၊ ရာဇသတ္ႀကီးပုဒ္မ ၃၅၃ ျဖင့္ တက္ၾကြလႈပ္ရွား သူတစ္ဦး အပါအဝင္ စုစုေပါင္း ၃၈ ဦး ဖမ္းဆီးခံခဲ့ရသည္။ ၾသဂုတ္လတြင္း ရာဇသတ္ႀကီးပုဒ္မ ၅၀၅(ခ)ျဖင့္ ကေလးစစ္သားျဖစ္ ခဲ့ဖူးသူ တစ္ဦး၊ ဆက္သြယ္ေရးဥပေဒ ပုဒ္မ၆၆(ဃ)ျဖင့္ သတင္းေထာက္တစ္ဦးႏွင့္ အလုပ္သမားအခြင့္အေရးလႈပ္ရွားသူ တစ္ဦးတို႕ တရားစြဲဆိုခံခဲ့ရသည္၊ ထို႕ျပင္ ပုဒ္မ ၄၄၇၊၄၂၇ တို႕ျဖင့္ လယ္သမား ရွစ္္ဦး၊ မတရားအသင္းအက္ဥပေဒ ပုဒ္မ၁၇(၁)ျဖင့္ တက္ၾကြ လႈပ္ရွားသူ ႏွစ္ဦး၊ ရာဇသတ္ႀကီးပုဒ္မ ၃၅၃ ျဖင့္ တက္ၾကြလႈပ္ရွားသူ တစ္ဦးအပါအဝင္ စုစုေပါင္း ၁၁ ဦး ျပစ္ဒဏ္ခ်မွတ္ခံခဲ့ရသည္။ ၾသဂုတ္လတြင္ တိုင္းရင္းသား ကိုးဦး၊ လယ္သမား ရွစ္ဦးတို႕အပါအဝင္ စုစုေပါင္း ၁၇ ဦး ျပန္လည္လြတ္ေျမာက္လာခဲ့သည္။ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားေလးဦးျဖစ္သည့္ ကိုစိုင္းတင္မင္းထြန္း၊ ကိုေဇာ္သက္ေအာင္ ေခၚ ကိုကတံုး၊ ကိုလဖိုင္ဂမ္ ႏွင့္ ဦးဒြမ္ေဒါ့ေနာင္လတ္တို႕မွာမႈ က်န္းမာေရးဆိုးရြားလ်က္ရွိေၾကာင္းသိရွိရသည္။

ရွစ္ေလးလံုးလႈပ္ရွားမႈဟုေခၚဆိုေသာ ဒီမိုကေရစီအေရးလႈပ္ရွားမႈတြင္ ပါဝင္ခဲ့ျခင္းအတြက္ အသက္စြန္႕လႊတ္ခဲ့ၾကသူမ်ားကို ဂုဏ္ျပဳေသာအခမ္းအနားမ်ားကို ၾသဂုတ္လ ၈ ရက္ေန႕တြင္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕၊ မဟာဗႏၶဳလပန္းၿခံတြင္ က်င္းပခဲ့သည္။ ခ်ီတက္ဆႏၵျပပဲြ မ်ားႏွင့္ လူထုအံုၾကြမႈမ်ား၏ အထြတ္အထိပ္ျဖစ္ခဲ့ေသာ ၁၉၈၈ ခုႏွစ္၊ ၾသဂုတ္လ ၈ ရက္ေန႕သည္ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္း လြတ္လပ္ခြင့္ ႏွင့္ ဒီမိုကေရစီအေရးတို႕အတြက္ တိုက္ပဲြဝင္ခဲ့သူမ်ားႏွင့္ ဆက္လက္၍ တိုက္ပြဲဝင္ေနသူမ်ားအတြက္ အၿမဲအမွတ္ရေစမည့္ ေန႕တစ္ ေန႕ျဖစ္သည္။ (၂၉) ႏွစ္ ေျမာက္ ရွစ္ေလးလံုးအထိမ္းအမွတ္အျဖစ္ ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသားမ်ား ကူညီေစာင့္ေရွာက္ေရး အသင္း (AAPP)၏ တြဲဘက္အတြင္းေရးမွဴး ဦးဘိုၾကည္မွ ထိုအေရးအခင္းတြင္ ပါဝင္ခဲ့သူမ်ားသည္ ၎တို႕၏ ဘဝမ်ားကို စြန္႕လႊတ္ခဲ့ရသည့္အတြက္ မွတ္တင္းတင္ဂုဏ္ျပဳပါေၾကာင္း၊ လူ႕အခြင့္အေရးႏွင့္ ဒီမိုကေရရရွိေရးတို႕အတြက္ ဆက္လက္ႀကိဳးပမ္း သြားမည့္အေၾကာင္းကို ေၾကညာခ်က္တစ္ေစာင္ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။ ၈၈ လူထုလႈပ္ရွားမႈမွ စတင္ခဲ့ေသာ ဦးဘိုၾကည္ကဲ့သို႕ေသာ ႏိုင္ငံေရး လႈပ္ရွားသူမ်ား၊  မ်ားစြာေသာ ေက်ာင္းသားေခါင္းေဆာင္မ်ားသည္ လူ႕အခြင့္အေရးေခါင္းေဆာင္မ်ား၊ တက္ၾကြလႈပ္ရွားသူ မ်ားျဖစ္လာခဲ့ၿပီး အက်ဥ္းေထာင္အတြင္းတြင္ ႏွစ္မ်ားစြာၾကာ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားမ်ားအျဖစ္ မၾကာခဏအက်ဥ္းက်ခံခဲ့ရသည္။ ဒီမိုကေရစီအတြက္ ႏိုင္ငံတြင္း ျပည္သူမ်ား၏ ခိုင္မာေသာ ဆႏၵကို ျပသခဲ့ၾကသည့္ ထုိအေရးပါေသာ အျဖစ္အပ်က္ကို အမွတ္တရ က်င္းပျခင္းအားျဖင့္ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္တြင္ အရပ္သားအစိုးရမွ ေရြးေကာက္ပဲြ အႏိုင္ရရွိခဲ့ေသာ္လည္း ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္း လူ႕အခြင့္ အေရးႏွင့္ ဒီမိုကေရစီအေရးတို႕အေပၚတြင္ ထိေရာက္စြာေဆာင္ရြက္ႏိုင္ျခင္းမရွိေသးသည္ကို သတိျပဳမိေစပါသည္။

မတရားအသင္း အက္ဥပေဒပုဒ္မ ၁၇(၁)ျဖင့္ ဇူလိုင္လတြင္းတြင္ တရားစြဲဆိုခံခဲ့ရေသာ သတင္းေထာက္သံုးဦးႏွင့္ အရပ္သား သံုးဦးတို႕သည္ ၾသဂုတ္လတြင္းတြင္ သီေပါၿမိဳ႕နယ္ တရားရံုးတြင္ ဆက္လက္ တရားရင္ဆိုင္ေနၾကရသည္။ ဇြန္လ ၂၆ ရက္ေန႕ တြင္ သတင္းေထာက္မ်ား ျဖစ္ၾကေသာ ဒီမိုကရက္တစ္ျမန္မာ့ အသံ (DVB) သတင္း ဌာနမွ အႀကီးတန္းသတင္းေထာက္ ဦးေအးႏိုင္ႏွင့္ ဦးျပည့္ဘုန္းႏိုင္၊ ဧရာဝတီသတင္းဌာနမွ သတင္းေထာက္ ဦးသိန္းေဇာ္(ခ) လဝီဝမ္ႏွင့္ အရပ္သားမ်ားျဖစ္ၾကေသာ မိုင္းထြန္းေအး၊ မိုင္းဆန္းညႊန္႕ႏွင့္ မိုင္းေအာင္ခမ္းတို႕ သည္ ရွမ္းျပည္နယ္ ေျမာက္ပိုင္း၊ တအာင္း(ပေလာင္) TNLA နယ္ေျမ အတြင္း အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ မူးယစ္ေဆးဝါး အလြဲသုံး စားမႈႏွင့္ တရားမဝင္ေရာင္းဝယ္မႈ တိုက္ဖ်က္ေရးေန႕ အထိမ္း အမွတ္အျဖစ္ မူးယစ္ေဆးဝါးမ်ား ဖ်က္ဆီးမႈ အခမ္းအနားသို႕ သြားေရာက္ၿပီးအျပန္တြင္ တပ္မေတာ္မွ ဖမ္းဆီးျခင္းကို ခံခဲ့ၾကရသည္။ ၎တို႕သည္ မတရားအသင္းအျဖစ္ သတ္မွတ္ျခင္းခံထားရၿပီး တပ္မေတာ္ႏွင့္ မၾကာခဏတိုက္ပဲြမ်ား ျဖစ္ပြားေနေသာ တအာင္းလြတ္ ေျမာက္ေရးတပ္မေတာ္ (TNLA) အဖြဲ႕ႏွင့္ ဆက္သြယ္ခဲ့ေသာေၾကာင့္ ဖမ္းဆီးခံခဲ့ရျခင္းျဖစ္သည္။ ၁၉၀၈ ခုႏွစ္တြင္ ျပ႒ာန္းခဲ့ေသာ မတရားအသင္း အက္ဥပေဒ ပုဒ္မ ၁၇(၁)ႏွင့္ ၁၇(၂) တို႕ကို ႏိုင္ငံေရး တက္ၾကြလႈပ္ရွားသူမ်ား၊ သတင္းသမားမ်ားႏွင့္ တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕ဝင္မ်ားအား ဖိႏွိပ္ရန္ လက္နက္သဖြယ္ ဆက္လက္ အသံုး ျပဳလ်က္ရွိသည္။ ပုဒ္မ ၁၇(၁)ႏွင့္ ၁၇(၂) တို႕သည္ အဖြဲ႕အစည္းမ်ား ဖြဲ႕စည္းျခင္း သို႕မဟုတ္ အစိုးရမွ တရားမဝင္ဟုသတ္မွတ္ထားေသာ တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႕မ်ားကဲ့သို႕ေသာ အဖြဲ႕အစည္းမ်ားႏွင့္ ဆက္ႏြယ္ျခင္းတို႕ကို တားျမစ္ထားသည္။ အမ်ားအားျဖင့္ ျပည္သူမ်ားအား တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္အဖဲြ႕မ်ားတြင္ ပါဝင္ျခင္းကို ႏွိပ္ကြပ္ရန္ သို႕မဟုတ္ ႏိုင္ငံ၏ ကာလၾကာရွည္စြာျဖစ္ပြားေနေသာ ျပည္တြင္း စစ္အေၾကာင္းကို သတင္းေရးသားျခင္းကို ႏွိပ္ကြပ္ရန္ မတရားအသင္းအက္ဥပေဒကို အသံုးျပဳလ်က္ရွိၿပီး ထိုဥပေဒသည္ ႏိုင္ငံသားမ်ား၏ လြတ္လပ္စြာ စုေဝးခြင့္ႏွင့္ ထုတ္ေဖာ္ခြင့္တို႕ကို တိုက္ရိုက္ ခ်ိဳးေဖာက္လ်က္ရွိသည္။

ႏိုင္ငံ၏ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္ႏွင့္ ဒီမိုကေရစီကူးေျပာင္းေရးကဲ့သို႕ အေရးႀကီးေသာ ကိစၥရပ္မ်ားကို ျပည္သူမ်ား သိရွိေစရန္ သတင္းေရးသားေနေသာ ရွမ္းျပည္နယ္တြင္ ထိန္းသိမ္းခံထားရသည့္ သတင္းေထာက္မ်ားကဲ့သို႕ေသာ သတင္းေထာက္မ်ားကို နယ္ေျမမ်ားအားလံုးတြင္ သတင္းမ်ားရယူရန္ ခြင့္ျပဳရမည္ျဖစ္သည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ တိုင္းရင္းသား လူမ်ိဳးစုမ်ားစြာရွိျခင္းေၾကာင့္ တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕မ်ား ထိန္းခ်ဳပ္ထားေသာ နယ္ေျမမ်ားတြင္ ခရီးသြားလာျခင္းႏွင့္ ၎တို႕၏ အဖြဲ႕ဝင္မ်ားႏွင့္ ဆက္သြယ္မႈရွိျခင္းကို ေရွာင္လႊဲ၍ မရႏိုင္ပါ။ အေျခခံလူ႕ အခြင့္အေရးမ်ားကို ခ်ိဳးေဖာက္ရန္ အားေပးျမွင့္တင္ေပးသကဲ့သို႕ျဖစ္ေန ေသာ ပုဒ္မ ၁၇(၁)ႏွင့္ ၁၇(၂) တို႕သည္ အစိုးရကို ဆန္႕က်င္သူမ်ား ၎တို႕၏ အျမင္မ်ားကို ထုတ္ေဖာ္ျခင္းမွ ရပ္တန္႕သြားေစၿပီး အစိုးရသစ္လက္ထက္တြင္ ထိုအျခင္းအရာသည္ မျဖစ္သင့္ပါ။ ထို႕ျပင္ ဒီမိုကေရစီသို႕ဦးတည္ေနခ်ိန္တြင္ မတရား အသင္း အက္ဥပေဒကို ျပင္ဆင္ျဖည့္စြက္ရမည္ျဖစ္သည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံ အမ်ိဳးသား လူ႕အခြင့္အေရးေကာ္မရွင္ (MNHRC) ၏ ရွမ္းျပည္နယ္၊ လား႐ႈိးႏွင့္ သီေပါၿမိဳ႕နယ္မ်ားရွိ အက်ဥ္းေထာင္မ်ား၊ အခ်ဳပ္ခန္းမ်ာႏွင့္ ရဲဘက္စခန္းမ်ားကို စစ္ေဆးရန္ သြားေရာက္ခဲ့သည့္ ငါးရက္တာ ခရီးစဥ္အတြင္း ၾသဂုတ္လ ၉ ရက္ေန႕တြင္ MNHRC အဖြဲ႕ဝင္ ဦးယုဝင္ေအာင္မွ သီေပါအက်ဥ္းေထာင္တြင္ ထိန္းသိမ္းခံထားရေသာ သတင္းေထာက္ သံုးဦးအား သြားေရာက္ေတြ႕ဆံု ေမးျမန္းခဲ့သည္။ ေတြ႕ဆံုေမးျမန္းၿပီးေနာက္ ဦးယုလြင္ေအာင္မွ သတင္းေထာင္မ်ားသည္ ၎တို႕ ထိန္းသိမ္းခံထားရေသာ အေျခအေနအေသးစိပ္ကို ဖြင့္ဟေျပာဆိုခဲ့သည္ဟု ေျပာၾကားခဲ့သည္။ သတင္းေထာက္မ်ားမွ ၎တို႕ဖမ္းဆီးခံခဲ့ရၿပီးေနာက္ နမ့္ဆန္ၿမိဳ႕နယ္အတြင္းရွိ တပ္မေတာ္အေျခစိုက္စခန္းတြင္ ၂၄ နာရီထက္ပို၍ လွ်ိဳ႕ဝွက္စြာ ထိန္းသိမ္း ထားျခင္းခံခဲ့ရၿပီး တစ္ရက္တာ မည္သည့္ အစားအစာမွ စားရျခင္းမရွိဘဲ ကြန္ကရစ္ၾကမ္းျပင္တြင္ တစ္ညတာအိပ္ခဲ့ရျခင္း၊ တရားသူႀကီးထံတြင္ ရမန္မယူႏိုင္ျခင္း တို႕သည္ ဖမ္းဆီးထားသူကို ၂၄ နာရီထက္ေက်ာ္လြန္၍  ခ်ဳပ္ေႏွာင္ထားျခင္းမျပဳရဟူေသာ ျပစ္မႈဆိုင္ရာ က်င့္ထံုး ဥပေဒ ပုဒ္မ ၆၁ ကို ခ်ိဳးေဖာက္သည့္အျပင္ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ လူ႕အခြင့္အေရးေၾကညာစာတမ္း ပုဒ္မ ၉ ႏွင့္ ၁၀ တို႕အားလည္း ခ်ိဳးေဖာက္ လ်က္ရွိသည္။

ၾသဂုတ္လေႏွာင္းပိုင္းတြင္ MNHRC မွ ၎တို႕သြားေရာက္ စစ္ေဆးခဲ့ေသာ အက်ဥ္းေထာင္ (၁၄)ခု၏ အေျခအေနမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ ေတြ႕ရွိခ်က္မ်ားကို ျပည္ထဲေရးဝန္ႀကီးဌာနသို႕ တင္သြင္းခဲ့ၿပီး ရွမ္းျပည္နယ္တြင္ ထိန္းသိမ္းခံထားရေသာ သတင္းေထာက္သံုးဦးႏွင့္ အရပ္သား သံုးဦးတို႕၏ အမႈႏွင့္ စပ္လ်ဥ္း၍ ကာကြယ္ေရးဝန္ႀကီးဌာနသို႕လည္း အႀကံျပဳခ်က္မ်ား ေပးပို႕ခဲ့သည္။ ျပည္သူမ်ား၊ အစိုးရဝန္ထမ္းမ်ားပါတက္ေရာက္ခဲ့ေသာ မူးယစ္ေဆးဝါးဖ်က္ဆီးမႈအခမ္းအနားသို႕ သြားေရာက္ သတင္းယူခဲ့ေသာ သတင္းေထာက္သံုးဦးအား အေရးမယူသင့္ပါဟု MNHRC မွ ကာကြယ္ေရး ဝန္ႀကီးဌာနသို႕ အႀကံျပဳခဲ့သည္။ AAPP မွ ျပည္ထဲေရးဝန္ႀကီးဌာနႏွင့္ ကာကြယ္ေရးဝန္ႀကီးဌာနတို႕အား MNHRC ၏ ေတြ႕ရွိခ်က္မ်ား၊ အႀကံျပဳခ်က္မ်ားအတိုင္း ေဆာင္ရြက္ေပးရန္ႏွင့္ ရွမ္းျပည္နယ္တြင္ မတရား ဖမ္းဆီး၊ ထိန္းသိမ္းထားျခင္းခံေနရေသာ သတင္းေထာက္သံုးဦးႏွင့္ အရပ္သား သံုးဦးတို႕ အျမန္ဆံုး လြတ္ေျမာက္ရန္အတြက္ ေဆာင္ရြက္ေပးရန္ တိုက္တြန္းပါသည္။

ၾသဂုတ္လ ၄ ရက္ေန႕ႏွင့္ ၾသဂုတ္လ ၁၈ ရက္ေန႕တို႕တြင္ သီေပါၿမိဳ႕နယ္တရားမွ ႏွစ္လေက်ာ္ၾကာထိန္းသိမ္းခံထားရေသာ သတင္းေထာက္သံုးဦးႏွင့္ အရပ္သား သံုးဦးတို႕ကို အာမခံပယ္ခ်ခဲ့သည္။ ယခုအမႈသည္ နိုင္ငံေတာ္လုံၿခဳံေရး ႏွင့္ ပတ္သက္သည့္ အမႈျဖစ္အခင္း ျဖစ္ၿပီး အမ်ားျပည္သူသိရွိနိုင္ေစရန္ သတင္းေရးသားေပးပို႔ေနေသာ သတင္းမီဒီယာသမားမ်ားျဖစ္သျဖင့္ အာမခံေပးလွ်င္ အမႈၾကန႔္ၾကာသြားနိုင္ျခင္း၊ လံုၿခံဳေရးအတြက္ အမ်ားအျပားလုပ္ေဆာင္ေနရျခင္း စသည့္ အေၾကာင္းျပခ်က္မ်ားျဖင့္ အာမခံပယ္ခ်ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ ၎တို႕သည္ မည္သည့္ ရာဇဝတ္မႈမွ် က်ဴးလြန္ျခင္း မရွိပဲ ႏိုင္ငံေတာ္လံုၿခံဳေရးႏွင့္ ပတ္သက္သည္ဟူေသာ အေၾကာင္းျပခ်က္ျဖင့္ အာမခံျငင္းပယ္ျခင္းသည္ ခိုင္မာေသာ အေၾကာင္းျပခ်က္မဟုတ္ပါ။ ထို႕ျပင္ အမႈၾကန္႕ၾကာသြားေစႏိုင္သည့္အတြက္ အာမခံခြင့္မျပဳျခင္းဟုေျပာၾကားခဲ့ေသာ္လည္း အမွန္စင္စစ္တြင္ တရားလိုဘက္မွ တရားခြင္ သို႕ လာေရာက္ရန္ ပ်က္ကြက္ခဲ့၍ အမႈၾကန္႕ၾကာသြားခဲ့သည္။ ၾသဂုတ္လ ၁၁ ရက္ေန႕ ရံုးခ်ိန္းသို႕ တရားလိုျပ သက္ေသႏွစ္ဦးျဖစ္ေသာ ဗိုလ္မွဴး ျမတ္မြန္ေအာင္ႏွင့္ ဗိုလ္ႀကီးေသာ္ဇင္ေအာင္ တို႕တက္ေရာက္ႏိုင္ျခင္းမရွိသည့္အတြက္ အမႈ ၾကန္႕ ၾကာသြားခဲ့ၿပီး ေနာက္တစ္ႀကိမ္ရံုးခ်ိန္းတြင္သာ ၎တို႕အား ၾကားနာစစ္ေဆး ႏိုင္မည္ျဖစ္သည္။

သတင္းေထာက္သံုးဦးႏွင့္ အရပ္သားေျခာက္ဦးတို႕သည္ ဥပေဒခ်ိဳးေဖာက္မႈမရွိျခင္း၊ ႏိုင္ငံေတာ္လံုၿခံဳေရးကို ထိခိုက္မႈမရွိျခင္း တို႕ေၾကာင့္ ၎တို႕အား အျမန္ဆံုး အာမခံေပးသင့္ပါသည္။ တရားရင္ဆိုင္ေနရမႈ ရွည္ၾကာေနျခင္းသည္ ႏိုင္ငံတြင္း ျဖစ္ရိုးျဖစ္စဥ္ျဖစ္ၿပီး ထိန္းသိမ္းခံထားရသူမ်ားအတြက္ နစ္နာမႈျဖစ္ေစပါသည္။ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္၊ ဒီဇင္ဘာလ ၂၈ ရက္ေန႕တြင္ ဖမ္းဆီးခံခဲ့ရေသာ ျမန္မာႏုိင္ငံလံုးဆုိင္ရာ ေက်ာင္းသားမ်ား ဒီမုိကရက္တစ္ တပ္ဦး (ABSDF) မွ ဗဟို ေကာ္မတီဝင္ ကိုမင္းေဌးသည္ ဖမ္းဆီးခံရၿပီးေနာက္ ေျခာက္လေက်ာ္တိုင္ေအာင္ မတရားအသင္းအက္ဥပေဒ ပုဒ္မ ၁၇(၁)စြဲခ်က္ျဖင့္ တရားရင္ဆိုင္ေနရဆဲျဖစ္ သည္။ ထိုမွ်သာမက ဆက္သြယ္ေရးဥပေဒ ပုဒ္မ ၆၆(ဃ)၊ သတင္းမီဒီယာဥပေဒ ပုဒ္မ ၂၅(ခ)တို႕ျဖင့္ တရားရင္ဆိုင္ေနရေသာ The Voice ေန႕စဥ္သတင္းစာ၏ အယ္ဒီတာခ်ဳပ္ ဦးေက်ာ္မင္းေဆြသည္ ကိုးႀကိမ္ေျမာက္အာမခံျငင္းပယ္ခံခဲ့ရၿပီးေနာက္ ၾသဂုတ္လ ၄ ရက္ေန႕တြင္ အာမခံရရွိခဲ့သည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္စဥ္ကို သေရာ္ထားေသာ သေရာ္စာေဆာင္းပါးကို မတ္လတြင္းတြင္ ထုတ္ေဝခဲ့ျခင္းႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး တပ္မေတာ္အား အသေရဖ်က္သည္ဟူေသာ စြပ္စြဲခ်က္ျဖင့္ ဒုတိယဗိုလ္ မွဴးႀကီး လင္းထြန္းမွ  ဦးေက်ာ္မင္းေဆြအား အမႈဖြင့္ခဲ့ၿပီးေနာက္ ဇြန္လ ၂ ရက္ေန႕တြင္ ဦးေက်ာ္မင္းေဆြ သည္ ဖမ္းဆီးျခင္းခံခဲ့ရသည္။

အစိုးရတြင္း ဒီမိုကေရစီျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈမ်ားရွိလာသည္ဟု ထင္ရဟန္ရွိေသာ္လည္း လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုခြင့္ႏွင့္ ေဝဖန္ေျပာဆိုခြင့္တို႕ကို ဖိႏွိပ္ရန္ ပုဒ္မ ၆၆(ဃ)ကဲ့သို႕ေသာ ဖိႏွိပ္ထားသည့္ ဥပေဒမ်ားကို တပ္မေတာ္မွ ဆက္လက္ အသံုးျပဳေနသည္ကို ဦးေက်ာ္မင္းဆြ၏အမႈမွ ျပသေနသည္။ ထို႕ေၾကာင့္ မီဒီယာသမားမ်ားမွ ေၾကာက္ရြံ႕မႈ၊ စိုးရြံ႕မႈမ်ားကို ျပန္လည္ ရင္ဆိုင္ေနၾကရသည္။ အစိုးရတာဝန္ စတင္ထမ္းေဆာင္သည့္ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္ကတည္းက အစိုးရအရာရွိမ်ား သို႕မဟုတ္ တပ္မေတာ္အရာရွိမ်ားမွ ပုဒ္မ ၆၆(ဃ)ျဖင့္ အမႈဖြင့္ တရားစြဲဆိုမႈမ်ားသည္ သိသာထင္ရွားစြာ တိုးလာခဲ့သည္။ ဆက္သြယ္ေရး ဥပေဒျပ႒ာန္း ၿပီးကတည္းက  အစိုးရမွ ပုဒ္မ ၆၆(ဃ)ျဖင့္ အမႈဖြင့္တရားစြဲဆိုမႈ ၆၅ မႈရွိခဲ့သည္ဟု New York Times သတင္းစာ အရ သိရွိရပါသည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္းရွိ မီဒီယာသမားမ်ားသည္ အစိုးရေဟာင္းမ်ားလက္ထက္တြင္ တရားစြဲဆိုခံခဲ့ရေသာေၾကာင့္ ဆက္လက္ ျဖစ္ပြားလ်က္ရွိေသာ ျပည္တြင္းစစ္ ကဲ့သို႕ေသာ ထိခိုက္လြယ္ေသာ ကိစၥရပ္မ်ားကို သတင္းေရးသားျခင္း သို႕မဟုတ္ တပ္မေတာ္ သို႕မဟုတ္ အစိုးရကို ဆန္႕က်င္၍ ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုျခင္းအတြက္ ၎တို႕သည္ တရားစြဲဆိုခံရႏိုင္၍ စိုးရိမ္မႈမ်ားျဖစ္ေပၚလ်က္ရွိသည္။

အရပ္သားအစိုးရသည္ လူ႕အခြင့္အေရးကို ကာကြယ္ရန္ ႏွင့္ ျပည္သူမ်ား ကာလၾကာရွည္စြာ ေမွ်ာ္လင့္ေစာင့္ဆိုင္းခဲ့ရေသာ ဒီမိုကေရစီေျပာင္းလဲေရးကို ျမွင့္တင္ရန္ ကတိျပဳကာ ေရြးေကာက္ခံခဲ့ၿပီး ၿပီးခဲ့သည့္ႏွစ္တြင္ အာဏာလႊဲေျပာင္းရယူခဲ့ေသာ္လည္း ထိုကတိျပဳထားမႈကို ျဖည့္ဆည္းေပးႏိုင္ျခင္း မရွိေသးပါ။ ဒီမိုကေရစီတြင္ အကာအကြယ္ေပးထားျခင္းခံေနရသည္ဟု ထင္ရဟန္ရွိေသာ လူ႕အခြင့္အေရးသည္ အာမခံခ်က္ရွိရန္ အလွမ္းေဝးလ်က္ရွိသည္။ အထူးသျဖင့္ မီဒီယာသမားမ်ားသည္ ၎တို႕၏  ပံုမွန္လုပ္ရိုးလုပ္စဥ္အလုပ္ျဖစ္ေသာ သတင္းေရးသားေဖာ္ျပျခင္းေၾကာင့္ ပုဒ္မ ၆၆(ဃ) ကဲ့သို႕ေသာ ဖိႏွိပ္ထားေသာ ဥပေဒမ်ားျဖင့္ အႏၱရာယ္မ်ားကို ရင္ဆိုင္ေနၾကရသည္။

ၾသဂုတ္လ ၂၉ ရက္ေန႕တြင္ ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္မွ ျပင္ဆင္ခ်က္အနည္းငယ္သာပါဝင္ေသာ ဆက္သြယ္ေရးဥပေဒ ပုဒ္မ ၆၆ ကို ျပင္ဆင္သည့္ ဥပေဒမူၾကမ္းကို အတည္ျပဳခဲ့သည္။ သို႕ေသာ္လည္း မူလဥပေဒႏွင့္ ထူးျခားစြာ ေျပာင္းလဲမႈမရွိသည့္အတြက္ အျငင္းပြားမႈမ်ားႏွင့္ ေဝဖန္မႈမ်ားစြာ ျဖစ္ေပၚခဲ့သည္။ ျပင္ဆင္ခ်က္တြင္ ေထာင္ဒဏ္ သံုးႏွစ္ သို႕မဟုတ္ သံုးႏွစ္ထက္ပိုေသာ ျပစ္မႈမ်ားအတြက္ အာမခံေပးျခင္းကို ကန္႕သတ္ထားေသာ ျပစ္မႈဆိုင္ရာ က်င့္ထံုးဥပေဒအရ ေထာင္ဒဏ္သုံးႏွစ္အစား သုံးႏွစ္ေအာက္ ေထာင္ဒဏ္ဟု ေျပာင္းလဲျပင္ဆင္ခဲ့သည္။ ဆက္သြယ္ေရးဥပေဒ ပုဒ္မ၆၆ ျဖင့္ တရားစြဲဆုိခံရမႈမ်ား အာမခံရရွိႏုိင္ေသာ္လည္း ျပင္ဆင္ျဖည့္စြက္ခ်က္သည္ အာမခံရရွိရန္ မေသခ်ာျခင္းကို သတိျပဳမိေစပါသည္။ အဘယ္ေၾကာင့္ဆို ေသာ္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ တရားေရးစနစ္တြင္ အာမခံေပးျခင္းအတြက္ ျမင္သာေသာ သတ္မွတ္ခ်က္ မရွိသည့္အတြက္ျဖစ္သည္။ ထို႕ ေၾကာင့္ ျပင္ဆင္ျဖည့္စြက္ခ်က္သည္ စြပ္စြဲခံရသူအတြက္ အာမခံရရွိရန္ မေသခ်ာေသာေၾကာင့္ တရားရင္ဆိုင္ရမႈမ်ားကို ရွည္ၾကာေစပါသည္။

ဆက္သြယ္ေမးျမန္းရန္
ႏုိင္ငံေရးအက်ဥ္းသားမ်ားကူညီေစာင့္ေရွာက္ေရးအသင္း
တိတ္ႏုိင္အတြင္းေရးမွဴး            +၉၅() ၉၄၂၈၀၂၃၈၂၈
ဘုိၾကည္တဲြဘက္အတြင္းေရးမွဴး  +၆၆() ၈၁၉ ၆၂၈ ၇၁၃

ဦးေအာင္မ်ိဳးေက်ာ္ ရန္ကုန္ရုံးတာဝန္ခံ +၉၅() ၉၄၂၈၁၁၇၃၄၈

တလအတြင္းသုံးသပ္ခ်က္ေဒါင္းေလာ့ရယူရန္ August Month in Review(Burmese)

လစဥ္သတင္းမွတ္တမ္းေဒါင္းေလာ့ရယူရန္ August Chronology(Burmese)

လစဥ္ေအေအပီပီသတင္းလႊာ ေဒါင္းေလာ့ရယူရန္ August Newsletter (Burmese)

လက္က်န္ႏုိင္ငံေရးအက်ဥ္းသားစာရင္းေဒါင္းေလာ့ရယူရန္ 42 remainging PP list burmese version Updated on Aug 31, 17

အမႈရင္ဆုိင္ေနရဆဲစာရင္းေဒါင္းေလာ့ရယူရန္ Aug 187 facing trial list (burmese) updated on Aug 31, 17 (Updated)

ဆက္သြယ္ေရးဥပေဒျဖင့္တရားရင္ဆုိင္ေနရသူမ်ားစာရင္း 66 (D) total list(new) Updated