ေအေအပီပီမွ လက္က်န္ႏုိင္ငံေရးအက်ဥ္းသားစာရင္းႏွင့္ ဧၿပီလအတြက္ လစဥ္အစီရင္ခံစာထုတ္ျပန္ခ်က္

cover (bur)

လက္ရွိအေျခအေနအက်ဥ္းခ်ဳပ္
၂၀၁၇ ခုႏွစ္၊ ဧၿပီလကုန္တြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္း၌ ႏိုင္ငံေရးလႈပ္ရွားမႈမ်ားေၾကာင့္ ဖမ္းဆီး ထိန္း သိမ္းခံထားရသူ ၃၀၅ ဦးရွိသည္။ ထိုထဲမွ ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသား စုစုေပါင္း ၉၉ ဦး အက်ဥ္းက်ခံေန ရၿပီး တက္ႂကြလႈပ္ရွားသူ ၉၁ ဦးသည္ ေထာင္တြင္း မွေန၍ တရားရင္ဆိုင္ေနရကာ ၁၁၅ ဦးသည္ ေထာင္ျပင္ပမွေန၍ တရားရင္ဆိုင္ေနရ သည္။
တစ္လအတြင္းသံုးသပ္ခ်က္
ဧၿပီလတြင္းတြင္ လယ္သမား ၁၆ ဦး၊ ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ စုေဝးခြင့္ႏွင့္ စီတန္းလွည့္လည္ခြင့္ (ၿငိမ္း၊စု၊စီ) ဥပေဒ၊ ပုဒ္မ ၁၉ ျဖင့္ ေက်ာင္းသား ေလးဦး၊ မတရားအသင္း အက္ဥပေဒျဖင့္ တိုင္းရင္းသား ႏွစ္ဦး၊ ဆက္သြယ္ေရးဥပေဒ ပုဒ္မ ၆၈(က) ျဖင့္ အမ်ိဳးသား တစ္ဦး အပါအဝင္ စုစုေပါင္း ၂၃ ဦး ဖမ္းဆီးခံခဲ့ရသည္။ ထိုခုႏွစ္ဦးထဲမွ တိုင္းရင္းသားႏွစ္ဦးသည္ မတရားအသင္း အက္ဥပေဒ၊ ေက်ာင္းသား ေလးဦးသည္ ၿငိမ္း၊စု၊စီဥပေဒ ပုဒ္မ ၁၉၊ အမ်ိဳးသား တစ္ဦးသည္ ဆက္သြယ္ေရးဥပေဒ ပုဒ္မ ၆၈(က) ျဖင့္ တရားစြဲ ဆိုခံခဲ့ရသည္။ ဧၿပီလတြင္းတြင္ လယ္သမား ၁၇ ဦး၊ ဆက္သြယ္ ေရးဥပေဒ ပုဒ္မ ၆၆(ဃ) ျဖင့္ အမ်ိဳးသား သံုးဦးအပါအဝင္ စုစုေပါင္း ၂၀ ဦး ျပစ္ဒဏ္ခ်မွတ္ခံခဲ့ရသည္။ ဧၿပီလတြင္း စုစုေပါင္း ကိုးဦးလြတ္ေျမာက္ခဲ့သည္။ ထိုထဲမွ အမ်ိဳးသား ေလးဦးသည္ ဆက္သြယ္ေရးဥပေဒ ပုဒ္မ ၆၆(ဃ)၊ အမ်ိဳးသား တစ္ဦးသည္ ဆက္သြယ္ေရး ဥပေဒ ပုဒ္မ ၆၈(က)၊ ေလးဦးသည္ အလုပ္သမား အခြင့္အေရးအတြက္ ေတာင္းဆုိ ဆႏၵျပခဲ့ေသာ စစ္ကိုင္း ဆႏၵျပ အလုပ္သမားမ်ားျဖစ္ၾကသည္။ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားသံုးဦးျဖစ္သည့္ ကိုစိုင္းတင္မင္းထြန္း ႏွင့္ ကိုေဇာ္သက္ေအာင္ ေခၚ ကိုကတံုး ႏွင့္ ကိုလဖိုင္ဂမ္တို႕မွာမႈ က်န္းမာေရး ဆိုးရြားလ်က္ရွိေၾကာင္းသိရွိရသည္။
တိုင္းရင္းသားေဒသမ်ားတြင္ ေနထိုင္ၾကသူမ်ားသည္ တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္ အဖဲြ႕မ်ားတြင္ ပါဝင္သည္ဟု စြပ္စဲြခံေနၾကရဆဲ ျဖစ္သည္။ ျမတန္ေဆာင္း ဆရာေတာ္ႏွင့္ ကိုခိုင္နီမင္းတို႕သည္ ရကၡိဳင့္တပ္မေတာ္ ရွစ္ႏွစ္ေျမာက္ ႏွစ္ပတ္လည္ေန႕အတြက္ ရကၡိဳင့္တပ္မေတာ္ ဖလားေခါင္းစဥ္ျဖင့္ ေဘာလံုးၿပိဳင္ပြဲကို ဦးေဆာင္ က်င္းပခဲ့သည္။ ထို႕ေၾကာင့္ ေျမာက္ဦးအေျခစိုက္ ခမရ ၅၄၀ တပ္ရင္းမွ ၎တို႕အား အမႈဖြင့္ခဲ့ၿပီး ဧၿပီလ ၁၀ ရက္ေန႕တြင္ ၎တို႕ကို ဖမ္းဆီးခဲ့သည္။ ဧၿပီလ ၁၀ ရက္ေန႕တြင္ ၎တို႕အား ပထမအႀကိမ္ ရံုးထုတ္စစ္ေဆးခဲ့ၿပီး မတရားအသင္း အက္ဥပေဒ ပုဒ္မ ၁၇(၁)ျဖင့္ တရားစဲြဆိုခဲ့သည္။ လူ႕အခြင့္အေရး ကာကြယ္ ေစာင့္ ေရွာက္သူ၊ ရကၡိဳင့္လြတ္ေျမာက္ေရးပါတီ၏ ဒုတိယ ျပန္ၾကားေရး တာဝန္ခံ ကိုခိုင္မ်ိဳးထြန္းသည္ ကိုးလၾကာ ထိန္းသိမ္းခံ ထားရၿပီးေနာက္တြင္ စဲြခ်က္တင္ခံခဲ့ရသည္။ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္၊ ေမလ ၅ ရက္ေန႕တြင္ တပ္မတာ္မွ ဒုတိယ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီး တင္ႏိုင္ထြန္းမွ သူ႕အား ႏိုင္ငံေတာ္ အၾကည္အညိဳပ်က္ေစမႈ၊ ေသြးထိုး လႈံ႕ေဆာ္မႈ၊ ရာဇသတ္ႀကီးပုဒ္မ ၅၀၅(ခ)ႏွင့္ (ဂ)တို႕ျဖင့္ အမႈဖြင့္ခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။ တပ္မေတာ္ႏွင့္ ရကၡိဳင့္တပ္မေတာ္ (AA) တို႕ၾကား တိုက္ပြဲမ်ားျဖစ္ပြားေနခ်ိန္တြင္း တပ္မေတာ္မွ ေဒသခံမ်ားအား အဓမၼ လုပ္အားေပး ခိုင္းေစခဲ့ၿပီး ႏွိပ္စက္ညွဥ္းပန္းခဲ့ေၾကာင္းကို ၂၀၁၆ ခုႏွစ္၊ ဧၿပီလ ၂၄ ရက္ေန႕တြင္ ALP ကိုယ္စား ကိုခိုင္မ်ိဳးထြန္းမွ ေၾကျငာခ်က္ ထုတ္ျပန္ခဲ့၍ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္၊ ဇူလိုင္လ ၂၅ ရက္ေန႕တြင္ ဖမ္းဆီးခံခဲ့ရသည္။ ထိုတရားစြဲဆိုမႈမ်ားသည္ အစိုးရမွ အေကာင္အထည္ေဖာ္ ေဆာင္ရြက္လ်က္ရွိေသာ အမ်ိဳးသား ျပန္လည္ သင့္ျမတ္ေရးကို ဆန္႕က်င္လ်က္ရွိ ၿပီး လြတ္လပ္စြာ စုေဝးခြင့္၊ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ လူ႕အခြင့္အေရးေၾကျငာစာတမ္း(UDHR) ပုဒ္မ ၂၀ ကိုလည္း ခ်ိဳးေဖာက္လ်က္ရွိသည္။ ထို႕ေၾကာင့္ AAPP မွ အစိုးရအား ေမလတြင္ က်င္းပမည့္ ၂၁ ရာစု ပင္လံုညီလာခံတြင္ တႏိုင္ငံလံုးဆိုင္ရာ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရးစာခ်ဳပ္ (NCA) ကို လက္မွတ္ထိုးထားျခင္းမရွိေသာ တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕မ်ားအပါအဝင္ တိုင္းရင္းသား အဖဲြ႕အားလံုးပါဝင္ႏိုင္ေရး အတြက္ ဆက္လက္ ေဆာင္ရြက္ပါရန္ တိုက္တြန္းပါသည္။ ေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာခြင့္သာရရွိေသာေၾကာင့္ တရားမွ်တမႈမရွိဆိုသည့္ ေစာဒကတက္မႈမ်ားကို ေရွာင္ရွားႏိုင္ရန္ ညီလာခံအား ပိုမိုေကာင္းမြန္ေအာင္ စီစဥ္ ေဆာင္ရြက္သင့္သည္။ တိုင္းရင္းသား ေဒသမ်ားတြင္ ေနထိုင္ၾကသူမ်ားသည္ မတရား ဖမ္းဆီးခံရၿပီးေနာက္ မွ်တမႈမရွိစြာ ဆက္လက္ ျပဳမႈဆက္ဆံခံေနၾကရသည္။ အသက္ ၅၆ ႏွစ္အရြယ္ရွိ ဦးလဖိုင္ဂမ္သည္ အူက်ေရာဂါ၊ အစာအိမ္ေရာဂါႏွင့္ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္တြင္ ဖမ္းဆီးခံရစဥ္က ညွဥ္းပန္း ႏွိပ္စက္ခံထားရသည့္ ဒဏ္ရာမ်ားေၾကာင့္ က်န္းမာေရး ဆိုးရြားလ်က္ရွိသည္။ သူသည္ ကခ်င္ျပည္နယ္တြင္း ဗံုးေထာင္ျခင္းႏွင့္ ဆက္ႏြယ္ကာ ေဖာက္ခြဲမႈဥပေဒ၊ ပုဒ္မ ၃၊ ပုဒ္မ ၄ တို႕ျဖင့္ ေထာင္ဒဏ္ ရွစ္ႏွစ္ ခ်မွတ္ျခင္းခံခဲ့ရသည္။ ဦးလဖိုင္ဂမ္ ေထာင္တြင္းတြင္ လံုေလာက္ေသာ ေဆးကုသမႈရရွိရန္ႏွင့္ ပတ္သက္၍ စိုးရိမ္မႈမ်ား ျမင့္တက္လ်က္ရွိသည္။ သူသည္ က်န္းမာေရး အလြန္ဆိုးရြားလာ ခဲ့ေသာေၾကာင့္ မတ္လတြင္းတြင္ ေဆးရံုသို႕ တက္ေရာက္ ေဆးကုသမႈ ခံယူခဲ့ရၿပီး ဧၿပီလတြင္ ျပန္လည္ သက္သာလာ၍ ေဆးရံုမွ ဆင္းခဲ့သည္။ သို႕ေသာ္လည္း ဦးလဖိုင္ဂမ္သည္ သူ၏က်န္းမာေရးအေျခအေန၊ လိုအပ္ေသာ ေဆးကုသမႈမ်ားရရွိရန္ႏွင့္ ပတ္ သက္ၿပီး မသိရွိရေသးပါ။ ေထာင္တြင္း ေနထိုင္မႈအေျခအေနမ်ားႏွင့္ လံုေလာက္ေသာ က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈရရွိရန္အတြက္ အက်ဥ္းေထာင္ျပဳျပင္ေျပာင္းေျပာင္းလဲေရးျပဳလုပ္ရန္ လိုအပ္သည္ကို ထိုအျခင္းအရာမွ ျပသလ်က္ရွိသည္။ ကခ်င္ လြတ္ေျမာက္ေရး တပ္မေတာ္ (KIA) အတြက္ ဓာတ္ဆီမ်ား သယ္ယူပို႕ေဆာင္ေပးျခင္း၊ သတင္းေပးျခင္း၊ လူသစ္စုေဆာင္းေပးျခင္းႏွင့္ မဟုတ္မမွန္ လုပ္ႀကံဝါဒျဖန္႕ျခင္းတို႕ျပဳလုပ္ သည္ဟု စြပ္စြဲခံခဲ့ရၿပီး ၂၀၁၆ ခုႏွစ္၊ ဒီဇင္ဘာလတြင္ ကခ်င္ျပည္နယ္၊ မုံုးကိုးၿမိဳ႕နယ္၌ ဖမ္းဆီးခံခဲ့ရ ေသာ ကခ်င္သင္းအုပ္ဆရာႏွစ္ဦးတို႕၏ အမႈရံုးခ်ိန္းတြင္ တရားလိုမွ တရားရံုး သို႕ေရာက္လာျခင္းမရွိသည့္အတြက္ စစ္ေဆးမႈမရွိပဲ ရံုုးခ်ိန္းသာေပးေနရသည္။ ထို႕ေၾကာင့္ ၎တို႕၏ ေရွ႕ေန ဦးဘရန္ဒီးမွ အာမခံေပးရန္ သို႕မဟုတ္ လႊတ္ေပးရန္အတြက္ ေလွ်ာက္ ထားမည္ျဖစ္ ေၾကာင္း ေျပာၾကားခဲ့သည္။ တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႕မ်ားႏွင့္ ဆက္ႏြယ္ျခင္းအတြက္ ဖမ္းဆီးခံရျခင္းမရွိေစ ရန္ မတရားအသင္းအက္ဥပေဒအား ျပင္ဆင္၊ ျဖည့္စြက္ပါရန္ AAPP မွ အစိုးရအား တိုက္တြန္းၿပီး တရားစဲြဆိုခံရျခင္းမျပဳမီ ထိန္း သိမ္းထားျခင္းကို ေနာက္ဆံုးနည္းလမ္းအျဖစ္ အသံုးျပဳပါရန္ တိုက္တြန္းပါသည္။ ထို႕ျပင္ စစ္ေဆး ေမးျမန္းျခင္းႏွင့္ ထိန္းသိမ္းထား ျခင္းအား မွ်တမႈရွိစြာ ေဆာင္ရြက္ရန္၊ က်န္းမာေရး အေျခမေနဆိုးရြားေနေသာ ျပစ္ဒဏ္ခ်မွတ္ ခံထားရသူမ်ားကို လံုေလာက္ေသာ ေဆးကုသမႈေပးရန္လည္း အာဏာပိုင္မ်ားအား တိုက္တြန္းပါ သည္။

ဧၿပီလတြင္ သိမ္းဆည္းခံလယ္ယာေျမအေရးႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး လယ္သမားမ်ားသည္ ဖမ္းဆီး၊ ျပစ္ဒဏ္ခ်မွတ္ခံေနရဆဲျဖစ္သည္။ ဧၿပီလ ၂၄ ရက္ေန႕တြင္ ရွမ္းျပည္နယ္၊ ေနာင္ခ်ိဳၿမိဳ႕နယ္ တရားရံုးမွ ေနာင္ခ်ိဳၿမိဳ႕နယ္၊ ႀကိမ္ဂႏိုင္အုပ္စု၊ နမ့္လင္းခမ္ေက်းရြာမွ လယ္သမား ဆယ္ဦးအား ရာဇသတ္ႀကီးပုဒ္မမ်ားျဖစ္သည့္ ပိုင္နက္က်ဴးလြန္မႈ ပုဒ္မ ၄၄၇၊ အက်ိဳးဖ်က္ဆီးမႈ ပုဒ္မ ၄၂၇၊ အျခားသူမ်ား စိတ္ျငိဳျငင္ေအာင္ ျပဳလုပ္ျခင္း ပုဒ္မ ၂၉၄၊ ရာဇဝတ္မႈ မကင္း ေသာ ၿခိမ္းေျခာက္မႈျပဳျခင္း ပုဒ္မ ၅၀၆ တို႕ျဖင့္ အလုပ္ၾကမ္းႏွင့္ ေထာင္ဒဏ္ ၁၆ လ က်ခံေစရန္ အမိန္႕ခ်မွတ္ခဲ့သည္။ ေကာ္ဖီစီမံကိန္းျပဳလုပ္ရန္ စိုက္ပ်ိဳးေရးႏွင့္ ဆည္ေျမာင္း ဝန္ႀကီးဌာနမွ ၂၀၀၃ ခုႏွစ္တြင္ သိမ္းယူခဲ့ေသာ လယ္ယာေျမမ်ားေပၚတြင္ လယ္သမားမ်ားမွ ထြန္တံုး တိုက္ပဲြဝင္ ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ စဥ့္ကိုင္ၿမိဳ႕နယ၊္ စြန္ရဲ အင္းစိုက္ကြင္းအတြင္း ဝင္ေရာက္ထြန္ယက္စိုက္ပ်ိဳးမႈေၾကာင့္ တရားစြဲဆိုခံထားရေသာ ေတာင္သူခုနစ္ဦးကို ဧၿပီ ၂၆ ရက္ေန႕တြင္ စဥ့္ကိုင္ ၿမိဳ႕နယ္ တရား႐ံုးမွ ရာဇသတ္ႀကီးပုဒ္မမ်ားျဖစ္သည့္ ပိုင္နက္က်ဴးလြန္မႈ ပုဒ္မ ၄၄၇၊ အက်ိဳးဖ်က္ စီးမႈ ပုဒ္မ၄၂၇ တို႕ျဖင့္ ေထာင္ဒဏ္ႏွစ္လစီ ျပစ္ဒဏ္ ခ်မွတ္ခဲ့သည္။ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္တြင္ လယ္ယာစိုက္ပ်ိဳးေရးႏွင့္ ဆည္ေျမာင္းဝန္ႀကီးဌာန စက္မႈ သီးႏွံႏွင့္ ေကာ္ဖီစီမံကိန္းဌာနခြဲမွ စြန္ရဲအင္းစိုက္ကြင္းအတြင္း ေျမ ဧက ၁,၁၀၀ အား မုဒံု ေမာင္ေမာင္ကုမၸဏီအား ႏွစ္ ၂၀ အငွားခ်ထားခဲ့သည္။ ထို႕ေၾကာင့္ ရွမ္းကန္၊ စြန္ရဲအင္း၊ ေက်ာက္ကုန္း စသည့္ ေက်းရြာမ်ားမွ ေဒသခံ ေတာင္သူမ်ားသည္ ၎တုိ႔၏ ဘိုးဘြားစဥ္ဆက္ ဓားမဦးခ် လုပ္ကိုင္ေသာ ေျမဟုဆုိကာ ထြန္တံုးတိုက္ပြဲ ဆင္ႏႊဲခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ လယ္သမားအေရးသည္ ေျဖရွင္းႏိုင္ျခင္းမရွိေသာေၾကာင့္ လယ္ယာေျမမ်ား ျပန္လည္ရရွိရန္ ေတာင္းဆို ဆႏၵျပမႈမ်ား တိုးလာခဲ့သည္။ ဧၿပီလ ၂၃ ရက္ေန႕ တြင္ စစ္ကိုင္းတိုင္း၊ ကန္႕ဘလူၿမိဳ႕နယ္မွ လယ္သမား အေယာက္ တစ္ရာသည္ သိမ္းဆည္းခံ လယ္ယာေျမ ၁၁၂၉ ဧကအတြက္ အျမန္ဆံုး ေျဖရွင္းေဆာင္ရြက္ေပးရန္ ေတာင္းဆို ဆႏၵျပခဲ့ၾကသည္။ ဧၿပီလ ၂၆ ရက္ေန႕တြင္ စစ္ကိုင္းတိုင္း၊ ကသာခရိုင္မွ လယ္သမား ၁၅ ဦးခန္႕သည္ ၂၀၀၇ ခုႏွစ္ႏွင္ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္ၾကား အစိုးရ စီမံကိန္းမ်ားျပဳလုပ္ရန္ သိမ္းဆည္းထားေသာ လယ္ယာေျမမ်ားအတြက္ ေလ်ာ္ေၾကးရရွိရန္ ေနျပည္ေတာ္၌ ဆႏၵျပေတာင္းဆိုခဲ့ၾကသည္။ ဆႏၵျပသူမ်ားမွ လယ္သမားမ်ား သည္ သိမ္းဆည္းခံထားရေသာ လယ္ယာေျမမ်ားအတြက္ လံုေလာက္ေသာ ေလ်ာ္ေၾကးေငြ မရရွိပါဟု ေျပာၾကားခဲ့သည္။ အစိုးရမွ လယ္ယာေျမအေရးအား ကိုင္တြယ္ ေဆာင္ရြက္လ်က္ရွိသည့္တိုင္ ထိုကိစၥသည္ ရပ္တန္႕မသြားသည္ကို လယ္ယာေျမသိမ္းဆည္း ခံရျခင္းႏွင့္ ပတ္သတ္၍ တင္းမာမႈမ်ားတိုးလာျခင္းႏွင့္ ဆႏၵျပမႈမ်ား တိုးလာျခင္းမွ ျပသလ်က္ရွိသည္။ ထို႕ေၾကာင့္ AAPP မွ အစိုးရအား လယ္ယာေျမသိမ္းဆည္းခံရျခင္းႏွင့္ ပတ္သက္ေသာ အမႈမ်ားအားလံုးကို ကိုင္တြယ္ေဆာင္ရြက္ရန္၊ မိမိပိုင္ လယ္ယာ ေျမမ်ားအား ျပန္လည္ရရွိရန္ႏွင့္ ထြန္ယက္ရန္ႀကိဳးစားေသာ လယ္သမားမ်ား ျပစ္ဒဏ္ခ်မွတ္ခံရျခင္းမရွိေစရန္ လယ္ယာေျမဥပေဒ မ်ားကို ျပင္ဆင္ရန္ သို႕မဟုတ္ ဖ်က္သိမ္းရန္ တိုက္တြန္းပါသည္။ ထို႕ျပင္ လယ္ယာေျမ ေလ်ာ္ေၾကးမေပးမီ လယ္ယာေျမ သိမ္း ဆည္းခံထားရေသာ လယ္သမားမ်ားႏွင့္ ေလ်ာ္ေၾကးေငြကိစၥအား ေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြး၊ အေျဖရွာပါရန္ အေလးေပး တုိက္တြန္း လိုပါသည္။

ဆက္သြယ္ေရးဥပေဒအား ဆက္လက္အသံုးျပဳ၍ လူပုဂၢိဳလ္မ်ားအား လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ ေျပာဆိုခြင့္မွ ရပ္တန္႕သြားေစရန္ ျပဳလုပ္လ်က္ ရွိသည္။ ဧၿပီလ ၅ ရက္ေန႕တြင္ ပဲခူးတိုင္း၊ လက္ပံတန္းၿမိဳ႕နယ္မွ ဒီဗြီဘီသတင္းေထာက္ ကိုဝဏၰထြန္းသည္ မမွန္ကန္ေသာ သတင္းျဖန္႕ေဝမႈ၊ ဆက္သြယ္ေရး ဥပေဒ ပုဒ္မ ၆၈(က)ျဖင့္ ဖမ္းဆီး၊ တရားစြဲဆိုခံခဲ့ရသည္။ ေက်းရြာအုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴး မွ ေတာင္သူမ်ား ပိုင္ဆုိင္သည့္ လယ္ဧကထက္ပို၍ လယ္ယာဖြံ႕ၿဖိဳးေရးဘဏ္သို႔ စာရင္းျပကာ ေခ်းေငြကို ၾကားမွထုတ္ယူသည့္ သတင္းႏွင့္ဆက္စပ္ၿပီး ကိုဝဏၰထြန္းသည္ တရားစြဲဆိုခံခဲ့ရျခင္းျဖစ္ သည္။ ဧၿပီလ ၅ ရက္ေန႕တြင္ပင္ သူသည္ က်ပ္ ဆယ္သိန္းတန္ ကိုယ္ပိုင္ခံဝန္ျဖင့္ ျပန္လည္ လြတ္ေျမာက္လာခဲ့သည္။ ဆက္သြယ္ ေရးဥပေဒ ပုဒ္မ ၆၆(ဃ)အား လူပုဂၢိဳလ္မ်ားကို မတရား တရားစဲြဆိုရန္ ဖိႏွိပ္ထားေသာ လက္နက္သဖြယ္ ဆက္လက္ အသံုးျပဳလ်က္ရွိသည္။ ဘာသာ၊ ႆသနာအား ေစာ္ကားျခင္း အတြက္ ရာဇသတ္ႀကီးဥပေဒ ပုဒ္မ ၂၉၅(က) ျဖင့္ ျမန္မာေနာင္း သတင္းေထာက္ခ်ဳပ္ ကိုေဆြဝင္းအေပၚ စြဲဆိုထားေသာ အမႈသည္ ဧၿပီလ ၂၁ ရက္ေန႕တြင္ ပလပ္ျခင္းခံခဲ့ရေသာ္လည္း ကိုေဆြဝင္းသည္ ဆက္သြယ္ေရးဥပေဒ ပုဒ္မ ၆၆(ဃ)ျဖင့္ မႏၱေလးတြင္ ဆက္လက္ အမႈရင္ဆိုင္ရမည္ျဖစ္သည္။ ေဖေဖာ္ဝါရီလ ၂၇ ရက္ေန႕ႏွင့္ ၂၈ ရက္ေန႕တြင္ ကိုေဆြဝင္းသည္ သူ၏ လူမႈကြန္ရက္ စာမ်က္ႏွာ၌ “ေရြးေကာက္ ပြဲၿပီးကတည္းက အသံတိတ္သြားတဲ႔ (မဘသ) ျပန္လာၿပီ” “ဝီရသူ ပါရာဇိကက်ၿပီး ရဟန္းဘဝနိဌိတံ သြားၿပီ ျဖစ္ေၾကာင္း သိရပါတယ္၊ ပါရာဇိက အခုမွက်တာ မဟုတ္ေလာက္ဘူး” စသည့္ စာသားမ်ားကို ဦးဝီရသူ၏ ဓာတ္ပံုႏွင့္တကြ ေဖာ္ျပခဲ့သည္။ ထို႕ေၾကာင့္ သူသည္ မႏၱေလးတြင္ ဆက္သြယ္ေရး ဥပေဒ၊ ပုဒ္မ ၆၆(ဃ)၊ ရန္ကုန္တြင္ ရာဇသတ္ႀကီး ပုဒ္မ ၂၉၅ တို႕ျဖင့္ အမႈဖြင့္ျခင္းခံခဲ့ရသည္။ ဧၿပီလ ၅ ရက္ေန႕တြင္ သာသနာေရးႏွင့္ ယဥ္ေက်းမႈ ဝန္ႀကီးဌာနမွ ကိုေဆြဝင္းထံ သေဘာထား မွတ္ခ်က္ျပဳေသာစာ ေပးပို႕ခဲ့ၿပီး ကိုေဆြဝင္းသည္ သတင္းသမား တစ္ဦးအေနျဖင့္ ျဖစ္ေပၚေနေသာ သတင္းအခ်က္အလက္မ်ား အေပၚ ေဝဖန္ျခင္းျဖစ္၍ ဦးဝီရသူကို အသေရဖ်က္ရာမေရာက္ ေၾကာင္း စာထဲတြင္ ေရးသားေဖာ္ျပခဲ့သည္။ က်န္းမာေရး အေျခအေနေၾကာင့္ NLD ပါတီ၏ ဗဟိုအလုပ္အမႈေဆာင္ ေကာ္မတီဝင္ ဦး၀င္းထိန္ ပါတီမွ ႏႈတ္ထြက္ခြင့္ျပဳရန္ ေတာင္းဆုိသည့္ စာအတုကုိ ပါတီ၏ စည္းတံဆိပ္ႏွင့္ လူမႈကြန္ယက္စာမ်က္ႏွာေပၚတင္ခဲ့ေသာ ဦးေအာင္ျမင့္ထြန္း(ခ) ဦးဖုိးေထာင္အား ေနျပည္ေတာ္၊ ဇမၺဴသီရိၿမိဳ႕နယ္ တရားရံုးမွ ဆက္သြယ္ေရး ဥပေဒ၊ ပုဒ္မ ၆၆(ဃ) ျဖင့္ အလုပ္ၾကမ္းႏွင့္ ေထာင္ဒဏ္ ေျခာက္လ က်ခံေစရန္ ျဖင့္ ဧၿပီလ ၇ ရက္ေန႕တြင္ အမိန္႕ခ်မွတ္ခဲ့သည္။ ကိုဖိုးေထာင္မွ ထိုစာကို လူမႈကြန္ရက္စာမ်က္ႏွာတြင္ ေတြ႕ေသာေၾကာင့္ ကူးယူကာ သူ၏ လူမႈကြန္ရက္စာမ်က္ႏွာတြင္ တဆင့္ ျပန္လည္ ေဝမွ်ျခင္းသာ ျဖစ္သည္ဟု ေျပာၾကားခဲ့သည္။ သူသည္ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္၊ ေအာက္တိုဘာလတြင္ အမႈဖြင့္ခံခဲ့ရၿပီး ဖမ္းဆီး၊ ထိန္းသိမ္းခံခဲ့ရသည္။ ဧၿပီလ ၇ ရက္ေန႕တြင္ အမ်ဳိးသား ဒီမိုုကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ (NLD) ပါတီ၊ ဗဟိုု သုုေတသနအဖြဲ႔၊ အတြင္းေရးမွဴး ဦးမ်ဳိးရန္ေနာင္သိမ္းသည္ ဆက္သြယ္ေရး ဥပေဒ၊ ပုဒ္မ ၆၆(ဃ) ျဖင့္ ေထာင္ဒဏ္ ေျခာက္လ ခ်မွတ္ျခင္းခံခဲ့ရသည္။ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္၊ ေအာက္တိုဘာလ ၁၄ ရက္ေန႕တြင္ ကိုမ်ိဳးရန္ေနာင္သိမ္းသည္ ေမာင္ေတာ နယ္စပ္တိုက္ခိုက္မႈမ်ားႏွင့္ ဆက္ႏြယ္၍ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီး မင္းေအာင္လႈိင္အား ေဝဖန္ခဲ့ေသာ စာသားမ်ားကို သူ၏ လူမႈကြန္ရက္ စာမ်က္ႏွာတြင္ ေဖာ္ျပခဲ့သည္။ ထို႕ေၾကာင့္ ေအာက္တိုဘာ လ ၃၁ ရက္ေန႕တြင္ ဒုတိယ ဗိုလ္မွဴးႀကီး လင္းထြန္းမွ သူ႕ အား လႈိင္ၿမိဳ႕နယ္ရဲစခန္းတြင္ အမႈဖြင့္ခဲ့ၿပီး ႏိုဝင္ဘာလ ၃ ရက္ေန႕တြင္ ဖမ္းဆီးျခင္းခံခဲ့ရသည္။ တရားရင္ဆိုင္ေနရစဥ္အတြင္ သူ၏ အာမခံ ေလွ်ာက္ ထားမႈသည္ အႀကိမ္ႀကိမ္ ျငင္းပယ္ျခင္းခံခဲ့ရသည္။ ဧၿပီလ ၁၂ ရက္ေန႕တြင္ ကိုဖိုးေထာင္ႏွင့္ ကိုမ်ိဳးရန္ေနာင္သိန္းတို႕သည္ အထူးေလွ်ာ့ရက္ျဖင့္ ေထာင္မွ ျပန္လည္ လြတ္ ေျမာက္လာ ခဲ့သည္။
ထိုအမႈမ်ားမွ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္း အေျခခံ အခြင့္အေရးမ်ားကို ဆက္လက္ ကန္႕သတ္ထားဆဲျဖစ္ေၾကာင္း ထင္ရွားစြာ ျပသလ်က္ရွိ သည္။ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ လူ႕အခြင့္အေရးေၾကျငာစာတမ္း (UDHR) ပုဒ္မ ၁၉ အရ လူတိုင္း လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုခြင့္ရွိ သည္ကို ကန္႕သတ္ထားရန္ အတြက္ ဆက္သြယ္ေရးဥပေဒကို တစ္ဖက္သတ္သံုးစြဲေနျခင္းအား AAPP မွ ႐ံႈ႕ခ်ပါသည္။ အသေရ ဖ်က္မႈမ်ား ျဖစ္ပြားလ်က္ရွိသည္ကို AAPP မွ သိရွိေသာ္လည္း ပုဒ္မ ၆၆(ဃ)အား အသေရဖ်က္မႈမ်ားတြင္ အသံုးျပဳလ်က္ရွိေၾကာင္း ကို ေဝဖန္ေျပာၾကားလိုပါသည္။ ဆက္သြယ္ေရးဥပေဒတြင္ ျပ႒ာန္းထားေသာ အသံုးအႏႈန္းမ်ားသည္ တိက်ေသခ်ာမႈမရွိေသာ ေၾကာင့္ ထိုဥပေဒသည္ လိုသလို သံုးစြဲျခင္းခံေနရၿပီး ေထာင္ဒဏ္ သံုးႏွစ္ သို႕မ ဟုတ္ ဒဏ္ေငြ သို႕မဟုတ္ ႏွစ္မ်ိဳးလံုးခ်မွတ္ႏိုင္သည္ ဟု ဥပေဒထဲတြင္ ညႊန္းဆိုထားျခင္းသည္ အလြန္ဆိုးရြားပါသည္။ ဆက္သြယ္ေရး ဥပေဒ၊ ပုဒ္မ ၆၆(ဃ) ကို ျပင္ဆင္ႏိုင္ရန္ ပို႔ေဆာင္ေရး ႏွင့္ ဆက္သြယ္ေရးဝန္ႀကီးဌာနတြင္း ညွိႏွိုင္းေနေၾကာင္း ဆက္သြယ္ေရး ၫႊန္ၾကားမႈ ဦးစီးဌာန ၫႊန္ၾကားေရးမႉးခ်ဳပ္ ဦးစိုးသိန္းမွ ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ဦးစိုးသိန္းမွ ထိုဥပေဒအား ျပန္လည္ စိစစ္ရန္ လိုအပ္လ်က္ရွိသည္ကို လက္ခံၿပီး အထူးသျဖင့္ အာမခံခြင့္ျပဳရန္ျဖစ္သည္။ AAPP မွ ထိုကဲ့သို႕ စတင္ ေဆြးေႏြးလ်က္ရွိသည္ကို ေထာက္ခံ အားေပးၿပီး အစိုးရအား ဒီမိုကေရစီ လုပ္ငန္းစဥ္ကို ဆန္႕က်င္လ်က္ရွိေသာ ဥပေဒမ်ားကို ခ်က္ခ်င္း ျပင္ဆင္ရန္ သို႕မဟုတ္ ဖ်က္သိမ္းရန္ တိုက္တြန္းပါသည္။

အစိုးရသစ္လက္ထက္တြင္ ႏိုင္္ငံေရးႏွင့္ ႏိုင္ငံသားအခြင့္အေရးမ်ားကို ဆက္လက္ ကန္႕သတ္ရန္ ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ စုေဝးခြင့္ႏွင့္ စီတန္း လွည့္လည္ခြင့္ အက္ဥပေဒကို လက္နက္တစ္ခုအျဖစ္ ဆက္လက္ အသံုးျပဳလ်က္ရွိသည္။ ဧၿပီလ ၃ ရက္ေန႕တြင္ ရဲတပ္ဖြဲ႕မွ ေနျပည္ေတာ္၊ ဥတၱရသီရိၿမိဳ႕နယ္၊ ျပည္ေထာင္စုတရား လႊတ္ေတာ္ခ်ဳပ္႐ံုးေရွ႕တြင္ ဆႏၵထုတ္ေဖာ္ရန္ လာေရာက္သူ ႏွစ္ဆယ္ဦးကုိ တားဆီးပိတ္ပင္ခဲ့သည္။ ၿငိမ္းခ်မ္းစြာစုေဝးခြင့္ႏွင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းစြာစီတန္းလွည့္လည္ျခင္းဥပေဒ ၄(စ)အရ ဝန္ႀကီးဌာန ဧရိယာမ်ားႏွင့္ ႏုိင္ငံေတာ္ကန္႔သတ္ဧရိယာမ်ားတြင္ ဆႏၵျပရန္ ခြင့္မျပဳထား သည့္အတြက္ တားျမစ္ရျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း ဥတၱရသီရိၿမိဳ႕ နယ္ရဲတပ္ဖြဲ႕ မွဴး ရဲမွဴးေအာင္သန္းမွ ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ဆႏၵျပသူမ်ားသည္ ေျဖာင့္မတ္၊ မွန္ကန္ေသာ တရားဥပေဒ မရွိျခင္းအတြက္ အသိပညာ ေပးမႈမ်ား ျမွင့္တင္ရန္ ဆႏၵျပခဲ့ၾကျခင္းျဖစ္သည္။ ဆႏၵျပေခါင္းေဆာင္ တစ္ဦးမွ အာဏာပိုင္မ်ားမွ တားဆီးျခင္းကို လက္သင့္ခံ ႏိုငါ ျခင္းမရွိပဲ ဒီမိုကေရ စီႏိုင္ငံျဖစ္ၿပီး ယခုကဲ့သို႕ တားဆီးျခင္းသည္ အဓိပၸာယ္မရွိပါဟု ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ဧၿပီလ ၂၆ ရက္ေန႕တြင္ ေက်ာင္းသား ႏွစ္ဦးႏွင့္ ဝန္းရံသူႏွစ္ဦးတို႕သည္ စစ္ကိုင္းပညာေရးေကာလိပ္၌ က်င့္သံုးေနသည့္ ေက်ာင္းအုပ္ခ်ဳပ္မႈစနစ္ကို ကန္႔ကြက္ေၾကာင္း ဆႏၵထုတ္ေဖာ္ေနစဥ္ ဖမ္းဆီးခံခဲ့ရသည္။ စစ္ကုိင္းပညာေရးေကာလိပ္မွ ကုိေဇာ္ရဲထြဋ္ႏွင့္ ဗမာႏိုင္ငံလံုးဆိုင္ရာ ေက်ာင္းသား သမဂၢ မ်ားအဖြဲ႕(ဗကသ)မွ ကိုႏွင္းေအာင္တို႔သည္ မႏၱေလးၿမိဳ႕ အဆင့္ျမင့္ ပညာဦးစီးဌာ (အထက္ျမန္မာျပည္) ရံုးေရွ႕တြင္ ေၾကြးေၾကာ္သံ မ်ား၊ ပိုစတာမ်ား ကိုင္ေဆာင္ကာ ဆႏၵထုတ္ေဖာ္ခဲ့ၾကၿပီး မႏၱေလး ရတနာပုံတကၠသုိလ္မွ ကုိရဲမ်ဳိးေဆြႏွင့္ မႏၱေလးနည္းပညာ တကၠသုိလ္မွ ကုိေကာင္းေဇာ္ဟိန္း တို႕မွ ဝန္းရံေပးခဲ့သည္။ ဆႏၵျပရန္အတြက္ အာဏာပိုင္မ်ားထံမွ ခြင့္ျပဳေတာင္းခံျခင္းမရွိေသာ ေၾကာင့္ ဖမ္းဆီးခံရျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း ရဲမွဴး ဦးသက္ဝင္းမွ ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ၎တို႕သည္ ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ စုေဝးခြင့္ႏွင့္ စီတန္း လွည့္လည္ခြင့္(ၿငိမ္း၊စု၊စီ)အက္ဥပေဒ၊ ပုဒ္မ ၁၉ ျဖင့္ တရားစြဲဆိုခံခဲ့ရသည္။ လြတ္လပ္စြာ စုေဝးခြင့္ရွိသည္ဟူေသာ အျပည္ျပည္ဆိုင္ ရာ လူ႕အ ခြင့္အေရး ေၾကျငာစာတမ္း ပုဒ္မ ၂၀(၁) ကို ဆက္လက္ ခ်ိဳးေဖာက္လ်က္ရွိသည္ကို အထက္ပါအမႈမ်ားကို ၾကည့္ျခင္းျဖင့္ ေတြ႕ျမင္ ႏိုင္သည္။ ထို႕ျပင္ အစိုးရ စတင္ ေဆာင္ရြက္လ်က္ရွိေသာ အမ်ိဳးသား ျပန္လည္ သင့္ျမတ္ေရးကို ေႏွာင့္ေႏွးေစသည္။ ၿငိမ္း၊စု၊စီဥပေဒအား ဖိႏွိပ္ထားေသာ ဥပေဒကဲ့သို႕ သံုးစြဲေနျခင္းကို AAPP မွ ႐ႈံ႕ခ်ၿပီး အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ လူ႕အခြင့္အေရး ေၾကျငာ စာတမ္းႏွင့္အညီ ဥပေဒမ်ားအား ခ်က္ခ်င္း ျပင္ဆင္၊ ျဖည့္စြက္ပါရန္ တိုက္တြန္းပါသည္။ ၿငိမ္း၊စု၊စီဥပေဒျဖင့္ ဖမ္းဆီး၊ ထိန္းသိမ္းထားေသာ မည္သည့္ အက်ဥ္းသားကိုမဆို ျခြင္းခ်က္မရွိ လႊတ္ေပးပါရန္ တိုက္တြန္းၿပီး ၂၀၁၆ ခုႏွစ္တြင္ စတင္ခဲ့ သည့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္ႏွင့္အညီ အေျပာင္းအလဲမရွိေဆာင္ရြက္ပါရန္ တိုက္တြန္းပါသည္။

ဆက္သြယ္ေမးျမန္းရန္
ႏုိင္ငံေရးအက်ဥ္းသားမ်ားကူညီေစာင့္ေရွာက္ေရးအသင္း
ဦးဘုိၾကည္ တဲြဘက္အတြင္းေရးမွဴး +၆၆(၀) ၈၁၉၆၂၈ ၇၁၃
ဦးေအာင္မ်ိဳးေက်ာ္ ရန္ကုန္ရုံးတာဝန္ခံ +၉၅(၀)၉ ၄၂၈၁၁၇၃၄၈

လစဥ္အစီရင္ခံစာေဒါင္းေလာ့ရယူရန္ Chronology(Burmese)

တလအတြင္းသုံးသပ္ခ်က္ အစီရင္ခံစာ ေဒါင္းေလာ့ရယူရန္ Month in Review (Burmese)

လစဥ္သတင္းလႊာ ေဒါင္းေလာ့ရယူရန္ Newsletter (Burmese)

လက္က်န္ႏုိင္ငံေရးအက်ဥ္းသားစာရင္း ေဒါင္းေလာ့ရယူရန္ 99 remainging PP list burmese version Updated on Apr 30, 17

အမႈရင္ဆုိင္ဆဲ တက္ႀကြလႈပ္ရွားသူမ်ားစာရင္း ေဒါင္းေလာ့ရယူရန္ 206 facing trial list (Burmese) updated on Apr 30, 17 (Updated)

၆၆ (ဃ) အမႈႏွင့္ ပတ္သက္သည့္ စုစည္းထားသည့္စာရင္းမ်ား ေဒါင္းေလာ့ရယူရန္ 66 (D) total list(new) Updated